Analyse

Boze burger krijgt zin: verplichte verdeelsleutel asielzoekers van baan

Het leek de enige oplossing. De enorme stroom vluchtelingen zou eerlijk over de EU-lidstaten worden verdeeld. Maar geen politicus wil zich vastleggen. Waarom niet?

Supporters van de Duitse rechtse beweging Pegida. Beeld anp
Supporters van de Duitse rechtse beweging Pegida.Beeld anp

Geen Brusselse asieldictaten. De tegenzin bij burgers om meer macht naar Brussel over te hevelen én meer asielzoekers op te nemen, laten de meeste EU-leiders ook geen andere keus. Dat was de boodschap van de Europese regeringsleiders na afloop van hun speciale migratietop eind april en dat is de boodschap die ze donderdagavond in Brussel herhaalden.

Het neemt niet weg dat de druk op de leiders groot is. De beelden van in de Middellandse Zee dobberende verdronken migranten, de overvolle opvangcentra in Italië en Griekenland, de dreigementen vanuit deze landen (en Hongarije) om de asielzoekers door te laten naar meer noordelijke landen, ze dwingen tot vergaande stappen in een Europees asielbeleid. Maar verplichte spreiding op basis van een in Brussel opgestelde verdeelsleutel, gaat veel lidstaten een stap te ver.

Hete adem

De leiders weten maar al te goed hoe gevoelig de discussies in eigen land zijn over de opvang van asielzoekers. Premier Rutte verloor bijna zijn kabinet over de bed-bad-brood-regeling, en die betrof slechts een handjevol uitgeprocedeerden. De Franse premier Hollande voelt de hete adem van Front National in zijn nek, een partij die niets moet hebben van migranten.

In Duitsland trekt de Pegida-beweging duizenden mensen met haar anti-immigratiemarsen. Om dan de asieldruk in Italië en Griekenland te verlichten door 40 duizend kansrijke asielzoekers aldaar te verdelen over de andere EU-landen, is een heikel besluit.

Dat is het ook omdat de Europese Commissie vorige maand die herverdeling verplicht wilde maken, met een verdeelsleutel die exact bepaalt welk deel van de 40 duizend asielzoekers elke lidstaat moet opnemen (Nederland: 2.047). Consistent overigens van de Commissie, die steeds heeft gezegd dat vrijwillige spreiding niet werkt.

Marine Le Pen (L, frontvrouw Franse Front National) en PVV-leider Geert Wilders tijdens een persconferentie in Brussel. Beeld anp
Marine Le Pen (L, frontvrouw Franse Front National) en PVV-leider Geert Wilders tijdens een persconferentie in Brussel.Beeld anp

Brusselse quota

Maar tegelijkertijd staat ze met het volle gewicht op de (lange) tenen van leiders die gruwen van 'Brusselse dictaten'. Nogal wat Oost-Europese landen verzetten zich tegen wat zij als een aanslag op hun nationale soevereiniteit betitelen, ook al is dat soms een excuus om een afkeer tegen buitenlanders te maskeren.

De Brusselse quota zijn dus van de baan, maar dat wil niet zeggen dat Italië en Griekenland in de kou blijven staan. Dat kan ook moeilijk anders: de opvangproblemen zijn te groot voor deze landen, daar kunnen de leiders hun ogen niet voor sluiten.

Daarnaast vrezen ze dat de hoeksteen van het Europese asielbeleid - het land waar een asielzoeker zich meldt, is verantwoordelijk voor de opvang - en het vrij reizen in Europa (Schengen) onderuit gaan als Italië, Griekenland en Hongarije uit boosheid hun grenzen openzetten.

Dus accepteerden de leiders donderdagavond wel dát er 40 duizend asielzoekers uit Italië en Griekenland verdeeld worden maar zonder verplichtende nationale quota.

De ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie mogen volgende maand uitvechten hoe ze het EU-doel van 40 duizend gaan halen. Vermoedelijk komen er streefcijfers waarbij de eerdere verdeelsleutel van de Commissie als referentiekader dient. Juncker toonde zich dan ook tevreden met het besluit van de EU-leiders. Hij heeft de premiers vastgepind op de 40 duizend, als ze dat niet leveren zal hij ze aan deze belofte herinneren. Juncker gaat ervan uit dat de groepsdruk tussen lidstaten zijn werk zal doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden