Nieuws Boerenprotest

Boze boeren dringen provinciehuis Groningen binnen om stikstofbesluit

Boze boeren hebben maandag in diverse provinciehoofdsteden actie gevoerd tegen de overheidsplannen om de stikstofuitstoot in te perken. In Groningen drongen boeren met gebruikmaking van een tractor het provinciehuis binnen.

Politieagenten, ondergespoten met stro, staan in de deuropening van het provinciehuis in Groningen. Iets later worden de deuren open gereden met een trekker. Beeld ANP

Drenthe, Gelderland en Overijssel schorten de maatregelen ten behoeve van stikstofreductie tijdelijk op, zo werd maandag bekend. De provincies volgen daarmee het voorbeeld van Friesland, dat de ontevreden boeren vrijdag al tegemoet kwam. 

In Groningen is het provinciebestuur vooralsnog niet van plan om te buigen voor de druk van de boeren. En dat zorgde maandagmiddag voor een grimmige sfeer bij het provinciehuis, waar zich honderden boeren hadden verzameld. Met hun tractoren dreigend voor de deur.

De actievoerders stelden het provinciebestuur een ultimatum: om drie uur moesten de maatregelen van tafel zijn. Om half vijf was het geduld van de boeren op en werden de deuren van het provinciehuis door een trekker open gereden. 

Daarop drong een aantal boeren het provinciehuis binnen. Dat leidde tot een schermutseling met politieagenten in het provinciehuis, waarbij een van de boeren gewond raakte.

De politie Groningen meldde kort daarna dat de boeren hiermee een grens waren overgestoken en dat de ME ervoor zou zorgen dat de demonstratie verder zo ordelijk mogelijk zou verlopen. 

Elders in het centrum reed een tractor hekken omver. Het regende hier en daar stro, onder meer op agenten, afkomstig van een passerende tractor met een hakselaar. Een betoger had aan een boomtak voor het provinciehuis demonstratief een galg opgehangen. Een boer werd opgepakt omdat hij met een tractor op een politiepaard zou zijn ingereden. 

Dinsdag verder

Kort na de bestorming van het provinciehuis meldde Alma den Hertog – die namens LTO Noord met het Groningse College (GroenLinks, PvdA, D66, CDA, CU, VVD) onderhandelde – dat het provinciebestuur had toegezegd dat de provinciale regels in Groningen ‘niet strikter zullen zijn dan die van het Rijk’. En dat er dinsdag verder wordt gesproken.

Daar namen de Groningse boeren geen genoegen mee. Zij weigerden te vertrekken bij het provinciehuis en dreigden daarnaast een van de belangrijkste verkeersknooppunten van Groningen, het Julianaplein, plat te leggen met hun tractoren. Rond zes uur riep LTO de betogers op naar huis terug te keren, onder het motto: indien nodig staan we hier binnenkort weer. Een deel van de boeren gaf gehoor aan die oproep. Anderen bleven en kregen pizza’s aangereikt. 

Met hun grimmige actie in Groningen hebben de boeren veel negatieve reacties ontketend, onder meer vanuit de Tweede Kamer. VVD-Kamerlid Helma Lodders noemde de actie van de boeren ‘ontzettend fout en dom’. ‘Geweld tegen politie of dingen slopen is verwerpelijk en helpt ons niet’, zei ze. ‘Dit gaat veel en veel te ver’, reageerde D66-fractieleider Rob Jetten. ‘Ik snap dat boeren willen demonstreren, maar intimidatie en geweld zijn ontoelaatbaar.’ GroenLinks en de PvdA drukten zich in soortgelijke bewoordingen uit.

Drenthe

In Drenthe werd maandag wél gebogen voor de druk van de boeren. Gedeputeerde Henk Jumelet (CDA) zei er dit: ‘Wij hebben besloten om de beleidsregels tot nader order op te schorten, zodat we kunnen uitzoeken hoe we als één overheid – als Rijk en provincie – kunnen komen tot eenduidige beleidsregels. We staan voor de uitdaging om het probleem met de stikstof op te lossen. We gaan de komende tijd in overleg met betrokken partijen, ook met jullie. Vervolgens zullen we een besluit moeten nemen. Belangen van boeren, bedrijfsleven en natuur moeten in balans zijn.’

Het belangrijkste twistpunt is het ‘afromen’ van zogeheten ‘latente ruimte’ in vergunningen voor boerenbedrijven. Dat is de ruimte – en de groeimogelijkheid – die zit tussen het aantal dieren dat boeren momenteel houden en het aantal dieren dat zij volgens hun vergunning zouden mogen houden.

De provincies maakten hierover vorige week onderling afspraken: die onbenutte ruimte wordt boeren afgenomen. Daarmee kunnen andere boeren juist weer een vergunning krijgen. Maar volgens de boeren gaan de provincies verder dan de minister. Die wil ook laten afromen, maar neemt als uitgangspunt de stalcapaciteit. De provincies kijken naar het aantal dieren.

In Gelderland was het gedeputeerde Peter Drenth die de actievoerende boeren liet weten dat de provincie de maatregel zal opschorten. ‘We gaan eerst in gesprek met de boeren, die niet in deze maatregel gekend waren’, aldus de bestuurder in het provinciehuis in Arnhem.

In Zwolle hield het Overijsselse provinciebestuur aanvankelijk voet bij stuk. Toen de verantwoordelijk gedeputeerde niet meer dan ‘een gesprek’ wilde toezeggen, weigerden de boeren te vertrekken. Daarna ging het provinciebestuur alsnog overstag.

Drentse boeren protesteren bij het provinciehuis in Assen. Beeld de Volkskrant / Harry Cock

Time-out

De Friese gedeputeerden kwamen de boeren die uit onvrede naar Leeuwarden togen vrijdag al tegemoet door de nieuwe stikstofmaatregelen in te trekken. ‘Wij nemen een time-out’, zegt hij in een interview met de Volkskrant. ‘Ja, de landbouw staat voor een grote uitdaging, om het positief te formuleren. Die moeten we samen aangaan. Als we de boeren tegen ons in het harnas jagen, lukt dat niet. Zeker niet in een boerenprovincie als Friesland. Maar ik benadruk: dat we openstaan voor het gesprek, betekent niet dat boeren baas zijn.’

Meer over stikstof 

Maandag trekken honderden boeren naar verschillende provinciehuizen in het land, uit onvrede over de nieuwe stikstofregels. Vrijdag gebeurde dat al in Leeuwarden. Gedeputeerde Johannes Kramer kwam hen tegemoet.

Van alle Natura 2000-gebieden kampen die in het Gelderse Winterswijk met de hoogste stikstofuitstoot. Toch kan juist hier de natuurliefhebber zijn hart ophalen,terwijl de boeren met angst naar de toekomst kijken.

Bouwplannen stilleggen, veestapel inkrimpen. Hoe schadelijk is stikstof eigenlijk?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden