Boycot om onverteerbare blasfemie

Door Rob Vreeken..

Rob Vreeken

Moeten we ons zorgen maken over de boycot van Nederlandse producten in Jordanië?

We moeten er in ieder geval begrip voor hebben. Je kunt moslims niet dieper raken dan door Mohammed te beledigen, onderschat dat niet. Voor hen is de profeet alles. Daarom hebben ze het altijd over ‘het voorbeeld van de profeet’: de richtsnoer in alle facetten van het leven. Neem het feit dat Mohammed vier vrouwen had. Niet meer van deze tijd, zou je zeggen, maar in de meeste moslimlanden is polygamie bij wet toegestaan. Ook in Jordanië.

Aan het voorbeeld van de profeet kan niet worden getornd uit naam van de modernisering.

Exact. Al zijn er grenzen. Mohammed reed altijd op een paard of een ezel, maar zelfs de meest fundamentalistische imam komt vandaag de dag het liefst in een vette Mercedes aanscheuren bij de moskee.

Nogmaals: moeten we ons zorgen maken?

Volstrekt niet. Weet je wat er gebeurde op zaterdagavond 4 januari 1964?

Nee.

Toen zond de VARA het satirisch programma Zo is het toevallig ook nog eens een keer uit. In het onderdeel Beeldreligie werd op milde wijze, met gebruik van bijbelcitaten, de draak gestoken met de verafgoding van de televisie. Nou, half Nederland werd in zijn religieuze gevoelens gekwetst. De Telegraaf hitste zijn lezers op en wilde ze de VARA laten boycotten. De PTT (zoals het internet toen heette) leverde in Hilversum zakken vol antisemitische scheldbrieven af. De kinderen van Mies Bouwman moesten onder politiebegeleiding naar school. De regering onderzocht de mogelijkheid van sancties. De Volkskrant sprak schande van deze ‘onverteerbare blasfemie’, van het bespotten van de ‘onaantastbare teksten van het boek Genesis en het Onze Vader’, en stelde degenen die voor de ‘misselijke uitwassen’ verantwoordelijk waren ‘alle consequenties van dien’ in het vooruitzicht.

Vreselijk.

Helemaal niet. Achteraf bleken het de groeistuipen te zijn geweest van ontzuilend Nederland. Volksdelen die tot dan afzonderlijk van elkaar hadden geleefd, kregen dankzij de nieuwe media kennis van elkaars zeden en opvattingen. Uiteindelijk heeft de vrijheid van meningsuiting er alleen maar wel bij gevaren.

Dus zoiets gaat in Jordanië ook gebeuren?

Het gebeurt al in Jordanië. Het comité The Messenger of Allah Unites Us reageert veel gematigder dan De Telegraaf destijds, terwijl Fitna oneindig veel kwetsender was dan Beeldreligie. De Jordaniërs maken gebruik van hun democratisch recht voortaan Duitse cocktailworstjes te kopen in plaats van Nederlandse, dat is alles. Er is zelfs geen bewaking nodig voor de kinderen van Mies Bouwman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden