Bouwregels niet getoetst door NMa

De nieuwe regels voor het openbaar aanbesteden van bouwprojecten zijn nooit getoetst door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). Het vaststellen van de regels is volledig buiten de NMa omgegaan....

In een brief aan minister Jorritsma naar aanleiding van de bouwfraude-affaire laat de NMa kritiek op de regels doorklinken. 'Aan de gangbare procedures kunnen mededingingsrisico's kleven', schrijft NMa-directeur A. Kist. Vooral het feit dat alle bouwbedrijven hun aanbiedingen voor een bepaald werk op hetzelfde tijdstip in moeten dienen, kan volgens de NMa 'in de hand werken dat afstemming plaatsvindt in de periode voor dat moment.'

A. Bos, voormalig directeur van wegenbouwer Koop Tjuchem onthulde enkele weken geleden dat bouwers van tevoren afspreken wie de opdracht mag hebben en tegen welke prijs. De andere bouwers bieden veel hoger. In ruil daarvoor krijgen ze een vergoeding van de winnaar. Opdrachtgevers, in de meeste gevallen de overheid, zouden hierdoor 20 tot 25 procent te veel betalen.

Bij een openbare aanbesteding kunnen alle aannemers een aanbieding in de bus stoppen. De opdrachtgever is volgens oude en nieuwe aanbestedingsregels verplicht om met de laagste aanbieder in zee te gaan.

Cruciaal in de regelgeving is de zogenoemde anti-leurregeling. Een aanbesteder mag niet vrij onderhandelen met andere dan de laagste aanbieder. Dit brengt met zich mee dat een opdrachtgever die denkt dat hij wordt opgelicht, weinig kan ondernemen omdat het verboden is om met anderen te praten.

Opvallend is dat de NMa eenzelfde anti-leurregeling voor de schildersbranche in februari heeft verboden. 'Hiermee wordt in feite een tijdelijk monopolie gecreëerd', concludeert de NMa, 'en derhalve wordt de mededinging tussen deelnemers beperkt.'

De nieuwe aanbestedingsregels bieden ook de mogelijkheid een rekenvergoeding toe te kennen. Ook deze vergoeding wijst de NMa in het geval van de schildersbranche af: 'Het stelsel omtrent inschrijfvergoedingen strekt ertoe de mededinging te beperken.'

De nieuwe aanbestedingsregels zijn opgesteld door de ministeries van Verkeer en Waterstaat, Defensie en VROM (waaronder volkshuisvesting) en zijn sinds september van kracht. De NMa is niet gevraagd de regels te toetsen. In andere gevallen, zoals bij de veiling van tankstations en van UMTS frequenties is de NMa wel om advies gevraagd.

Op eigen houtje kan de mededingingsautoriteit niets tegen de aanbestedingsregels ondernemen. 'Het valt buiten onze bevoegdheid', zegt een woordvoerder. 'We houden toezicht op ondernemersgedrag en de overheid ontwikkelt geen ondernemingsactiviteiten. We kunnen alleen op verzoek kijken wat de invloed van deze regeling is op de markt.'

De aanbestedingsregels van de schildersbranche waren door de schilders zelf opgesteld, daardoor vallen ze wel onder de bevoegdheid van de NMa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden