Bouwmeester wint goud met instelling die alles verschroeit

Talent bestaat niet voor zeilkampioene Marit Bouwmeester. Ze gelooft alleen in keihard werken en spaart zichzelf nooit. 'Niets komt je aanwaaien.'

Marit Bouwmeester pakt goud. Beeld getty
Marit Bouwmeester pakt goud.Beeld getty

Grote woorden sprak de 21-jarige zeilster Marit Bouwmeester in 2010. Ze won een wereldbeker op het IJsselmeer bij Medemblik en liet prompt haar Friese terughoudendheid varen. Want waarom bescheiden doen, als je overtuigd bent van je eigen kunnen? Bouwmeester zei dat ze olympisch kampioen wilde worden, in 2012.

Dinsdag, vier jaar te laat, was het zover. Marit Bouwmeester uit Warten, kind van het Pikmeer, talent van de Sneekweek en één dag in haar leven zelfs tacticus van de skûtsje van Heerenveen, werd in Rio olympisch kampioen in de Laser Radial, de notendop die op grote regatta's wordt ingezet.

Ze maakte het nog spannend in de afsluitende medalrace, waarin de punten dubbel tellen. Bouwmeester focuste zich op haar belangrijkste concurrente, de Deense Anne-Marie Rindom, maar de Ierse Annalise Murphy ontsnapte aan haar aandacht en leek even op weg naar het goud. Bouwmeester kwam op ruime achterstand van de kopgroep met Murphy binnen. Haar zevende plaats was uiteindelijk nipt genoeg.

Het goud is de beloning voor hard werken, nooit afhaken, steeds doorzetten en 270 dagen per jaar van huis zijn. Dat kan alleen met een allesverschroeiende instelling, waarbij de sporter vooral zichzelf niet spaart. In haar woorden, toen ze in 2011 al wereldkampioen was geworden en haar potentie aan het bewijzen was: 'Niets komt je aanwaaien in onze sport. Ook mij niet, als mensen dat mochten denken. Ik geloof niet in talent, ik geloof in keihard werken.'

Marit Bouwmeester in Rio. Beeld anp
Marit Bouwmeester in Rio.Beeld anp

Nieuwe staf

Daarom zat ze tussen 2010 en 2012 voortdurend in Weymouth, aan de Engelse kust. Het was dag na dag wind en water beproeven. Alles noteren. Ze bleef steken op zilver bij de regatta en zwoer bij zichzelf het de volgende keer beter te doen. Want topsport doe je niet voor een tweede of derde plaats. Het ceremonieel voor de ergste verliezer, de nummer twee, kon haar gestolen worden. Pas later kon ze zich schikken in die tweede prijs.

Voor Rio moest ze, na onverwacht vertrek van coach Mark Littlejohn die haar in zeven jaar tijd als topzeilster compleet gevormd had, een nieuwe staf opzetten. Van de emotionele Brit ging ze naar de rustige Jaap Zielhuis, een organisator, een zeiler pur sang. Hij hoefde haar slechts bij te sturen. De basale kwaliteiten had ze al.

Zoals de slimheid op het water: 'Je moet verstandig varen. Niet zomaar iets doen, een hoek in zeilen als de wind wegvalt omdat je bedenktijd wilt. Dan mag je je gevoel niet aanspreken. Dat is hopen op wonderen en dat is dom. Het gaat erom verschillende strategieën te hebben. Zeilen is risicomanagement.'

Zoals de pokerface intact houden: 'Ik toon op het water met opzet weinig emotie. Ik probeer een robot te zijn op het water. Ik vind: hoe je je ook voelt, je moet toch goed kunnen presteren.'

null Beeld getty
Beeld getty

In Rio alles mogelijk

De Friezin had in Rio niet de beste serie uit haar loopbaan (6-4-15-4-1-6-6-13-5-2-7) maar ze bleef kalm doorvaren. De afgelasting van de maandagse medalrace, de finale met dubbele punten, incasseerde ze in alle rust. Eerst was er te weinig wind, daarna te veel. In Rio is alles mogelijk.

Ze verbleef de voorbije vier jaar driehonderd dagen in het zeilershuis te Urca, aan de voet van de Suikerbroodberg. Niemand was vaker in Rio dan de Nederlandse blondine. In 2013 was ze er alleen, rook ze het stinkende water. Het jaar erna zag ze enkele Britten op het water verschijnen. Zij vertegenwoordigen de ploeg met het grootste budget. In 2015 werd het drukker, maar toen had Bouwmeester alles reeds in kaart.

Voor de Spelen van 2012 schreef ze alles nog in een schriftje. Ze verloor dat toen ze het in een vliegtuigstoel achterliet. Voor 2016 ging ze met haar schootcomputer in de weer. Ze maakte back-ups van de 'duizend en één scenario's' die ze mogelijk achtte op de banen in Rio. Zeilen is een ervaringssport, wist ze.

Alleen talent is onvoldoende, stoerdoenerij van laat mij even heeft ook weinig effect. Op dagen dat iedereen haar op de schouder slaat omdat ze zo goed is geworden en olympisch goud heeft binnengesleept, verhaalt Bouwmeester (28) graag van een belevenis op de Friese meren, haar thuisgebied. Ze was in 2009 als opstapper op de Skûtsje van Heerenveen gevraagd. Haar tactische advies leidde tot een zware nederlaag. De zelfbewuste jonge vrouw had van schaamte geen woord meer durven uitbrengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden