Bouwfraude

MINISTER Korthals van Justitie weigert stappen te ondernemen tegen de beslissing van het Openbaar Ministerie (OM) tot niet-vervolging van de aannemers die verdacht zijn van fraude bij de aanleg van de Schipholtunnel....

De schikking houdt in dat de overheid 53 miljoen terug ontvangt van de naar schatting 65 miljoen gulden die teveel werd gefactureerd. De bouwbedrijven betalen elk een boete van 1 miljoen gulden en samen 20 miljoen aan de NS, die als opdrachtgever van de tunnelbouw 50 miljoen te veel ontvangen subsidie restitueert.

PvdA, CDA, GroenLinks, de ChristenUnie en SP dringen aan op strafrechtelijke vergelding en volledige terugvordering van de door fraude verkregen bedragen. Hun wraaklust komt te laat, want de schikking kan niet meer ongedaan worden gemaakt. De overheid - in casu de minister van Justitie - resten geen juridische middelen om de bouwers voor de rechter te krijgen.

Normaal gesproken kan een belanghebbende het gerechtshof verzoeken een niet-vervolgingsbeslissing van het OM te herzien. Maar in het geval van de bouwfraude is de minister van Justitie gebonden aan de schikking die het Openbaar Ministerie trof. Op grond van de politieke verantwoordelijkheid van de minister, handelde het OM namens hem. Dat de minister persoonlijk geen weet had van de afspraken, beperkt zijn verantwoordelijkheid geenszins. Hier is wel een verwijt op zijn plaats aan het OM dat naliet de minister van tevoren te informeren.

Het is in strijd met het vertrouwensbeginsel als de minister op de namens hem gemaakte afspraken terugkomt. Hetzelfde geldt als de staat in een civiele procedure terugbetaling zou eisen.

Om principiële redenen was het wellicht beter geweest de bouwbedrijven wel te vervolgen. Dat had een afschrikkende werking kunnen hebben op (potentiële) fraudeurs. Een transactie is een normaal wettelijk middel dat voorgesteld mag worden als een zaak wel vervolgbaar is, maar een strafproces om uiteenlopende redenen niet wenselijk wordt geacht. Die reden lijkt in dit geval dat het OM kopschuw is geworden na een aantal goeddeels mislukte vervolgingen in eerdere fraudezaken.

Het OM heeft kennelijk de risico's van een complex strafproces met een zware bewijslast hoog ingeschat en de koopmansgeest laten prevaleren boven de vergeldingsgedachte. Een veroordeling zou in geen geval geldboetes hebben opgeleverd die ook maar in de buurt komen van de bedragen die de bouwers nu moeten betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden