Bouwers: sloop leegstaande kantoren

Nederlandse bouwers denken dat een groot deel van de leegstaande kantoren gesloopt moet worden. Er worden plannen ontwikkeld om die sloop te bekostigen.

AMSTERDAM - Dat zeggen vertegenwoordigers van bouwers en projectontwikkelaars. Zij stellen dat het overschot aan vierkante meters in kantoren structureel is en daarom moet worden teruggedrongen.


Volgens bestuursvoorzitter Cuno van Steenhoven van makelaar en taxateur Zadelhoff bedraagt de benodigde afboeking op leegstaande panden zo'n 10 miljard euro. 'Wat we ervan leren is dat de waarde van een kantoor tijdelijk is. Op een gemiddelde locatie moet je zo'n pand gewoon in hooguit twintig jaar afschrijven, net als een machine.'


Voor een deel is die afschrijving nog niet in de boeken van investeerders verwerkt. Toezichthouder Jan Sijbrand van De Nederlandsche Bank waarschuwde daarom vorige week voor een nieuwe financiële crisis, doordat banken opnieuw miljarden gaan verliezen.


Dat mogelijke verlies wordt door de branche erkend. Maar volgens Jan Fokkema van de Neprom, de organisatie van projectontwikkelaars, zaait Sijbrand onnodige onrust. 'DNB geeft wel een heel zwaar signaal. Ja, negenhonderd van de 15 duizend kantoren staan leeg en zijn nagenoeg waardeloos. Maar er zijn dus duizenden kantoren die nog wel goed gaan.'


De Neprom en de vereniging van investeerders in vastgoed (IVBN) komen volgende maand met aan plan om de leegstand te lijf te gaan. Er circuleert nu een concept, waarin onder meer de opties 'een vierkante meter voor een vierkante meter' (wie een nieuw kantoor bouwt, moet een oud kantoor laten slopen of herbestemmen) en een belasting op niet-duurzame kantoren worden onderzocht.


'Daar zou je massaal vierkante meters mee uit de markt kunnen halen', zegt Coen van Oostrom, bestuursvoorzitter van projectontwikkelaar OVG, die over het plan heeft meegedacht. Volgens hem moet leegstand worden bestreden, maar moet nieuwbouw niet worden verboden. 'Met zo'n plan zijn vervelende discussies te voorkomen.'


Daarmee doelt hij op een paar verhuizingen die veel kritiek hebben gekregen. Accountantsbureau KPMG verhuisde vorig jaar een paar honderd meter naar een nieuw kantoor in Amstelveen. Capgemini verhuist binnenkort van een relatief nieuw kantoor in Utrecht naar een nog nieuwer kantoor in Utrecht. Deloitte verhuist van Amsterdam naar Amsterdam.


In het geval van KPMG onthulde het VPRO-programma De slag om Nederland dat de waardevermeerdering van het nieuwe kantoor (50 miljoen euro, doordat het verhuurd wordt opgeleverd) voor de helft naar de partners van KPMG gaat. In het geval van Capgemini heeft de gemeente een korting gegeven op de bouwgrond, waardoor de huur lager wordt. De vorige huisbaas van Capgemini, het vastgoedfonds CBRE Global Investors, stapt daarom naar de rechter: het beticht de gemeente Utrecht van oneerlijke concurrentie.


Volgens Van Oostrom wordt de schuld te gemakkelijk bij projectontwikkelaars en huurders gelegd. 'Het is logisch dat de markt die kans grijpt. De overheid moet dit zien te voorkomen door nieuwbouw alleen op bepaalde plekken toe te staan.'


Stefan van Uffelen van de Dutch Green Building Council spreekt van een 'niet te stoppen systeem', omdat bijna iedereen baat heeft bij de bouw van nieuwe kantoren. 'Dus moet je proberen de sloop in het systeem te verwerken.' Hij ontwikkelt een stelsel van 'sloopcertificaten', waarbij bouwers van nieuwe kantoren ook 'slooprechten' moeten aanschaffen die verhandeld kunnen worden en het slopen van gebouwen goedkoper maakt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden