Bouw houdt zich verrassend goed staande

De woningbouw heeft zich in 2009 verrassend goed staande gehouden. In totaal werden er in Nederland 83 duizend nieuwe woningen opgeleverd.

Dat is ruim 5 procent meer dan in 2008 en het hoogste aantal sinds 1998. Het is ook fors meer dan de 72 duizend woningen die het Centraal Planbureau vorige week nog voorspelde.

‘We hebben de afgelopen tijd veel alarmistische verhalen gehoord, maar het blijkt tot nu toe mee te vallen’, zegt Michiel Vergeer, econoom bij het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat de cijfers bekendmaakte. ‘Als we nog een minister van Volkshuisvesting hadden gehad, had hij zich op de borst kunnen kloppen.’

Woningproductie

In de komende jaren zal de woningproductie wel lager liggen. Het aantal verleende bouwvergunningen lag in 2009 17 procent lager dan een jaar eerder; voor koopwoningen bedroeg de daling 25 procent. ‘Een forse daling’, vindt Vergeer, ‘maar ook daarover hebben we alarmistischer geluiden gehoord.’

Nico Rietdijk van NVB Bouw, de organisatie van bouwondernemingen, is verrast door de cijfers. ‘Wij hadden een lagere voorspelling gedaan.’ Hij denkt wel te weten waardoor het komt. ‘In de loop van vorig jaar kregen bouwbedrijven steeds minder te doen. Ze stortten zich helemaal op het werk dat ze nog hadden. Heel veel woningen zijn daardoor eerder gereed gekomen dan gepland.’ Dat een deel van de woningen eerder wordt opgeleverd, betekent volgens hem alleen maar dat de klap straks harder is. ‘De bouw ijlt gigantisch na, maar vroeg of laat is de orderportefeuille leeg. Al het werk dat voor de crisis is begonnen, is nu zo’n beetje af. ’ Het aantal verleende vergunningen zegt niet zoveel over de toekomstige bouw, vindt Rietdijk. ‘Bouwers gaan pas bouwen als de woningen zijn verkocht. Daar kijken wij dus vooral naar. Die cijfers zijn slechter.’

Neprom, de Vereniging van Projectontwikkelaars, kijkt vooral naar het aantal woningen dat nog in de pijplijn zit: woningen die wel zijn verkocht, maar nog niet opgeleverd. ‘In de hoogtijjaren waren dat er 70 duizend’, zegt directeur Jan Fokkema. ‘Vorig jaar daalde het naar 43 duizend en nu zitten we op 30 duizend.’ We moeten ons niet blindstaren op de cijfers over 2009, vindt hij. ‘Dat zijn allemaal woningen, waarvan de bouw in 2006 en 2007 begon. Toen kenden we een enorme hausse.’ Maar ook Fokkema ziet lichtpuntjes. ‘De verkoop van nieuwbouwwoningen trekt duidelijk aan: in het vierde kwartaal werden er 15 procent meer verkocht dan een kwartaal eerder. Dat was de derde stijging op rij. Het hoopgevende is dat ook duurdere woningen weer aftrek vinden.’

Financieel gesteund

Dat de bouw zich redelijk staande houdt, is deels te danken aan de overheid. Starters op de woningmarkt worden financieel gesteund en dankzij een uitbreiding van de Nationale Hypotheekgarantie kunnen veel meer huizenkopers zich verzekeren tegen de restschuld die het gevolg is van een eventuele gedwongen verkoop van hun woning.

Projecten die dreigden te worden afgelast worden dankzij steun van de overheid alsnog in uitvoering genomen. Eind vorig jaar bijvoorbeeld werd bekend dat 23 duizend woningen kunnen worden gebouwd, dankzij een subsidie van 181 miljoen euro van het ministerie van VROM. Deze week maakte hetzelfde ministerie bekend dat het nog 100 miljoen euro apart zet om de bouw op peil te houden.

Gemeenten mogen dit geld verdelen. Vaak bieden ze zelf nog een extra helpende hand: projectontwikkelaars hoeven bijvoorbeeld vaak pas voor de grond te betalen, als ze de huizen hebben verkocht. Tot slot wordt vaak afgesproken dat woningcorporaties de niet-verkochte woningen overnemen om ze te verhuren.

Nieuwbouw bij Amersfoort (Joost van den Broek / de Volkskrant)Beeld Joost van den Broek
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden