Bottelstropers

In de gracht buigen twee vrouwen en een man zich vanuit een bootje vervaarlijk naar dichte struiken op de kade....

De volmaakte Hollandsche Keuken-meid (1755) konfijt bottels: 'Neemt bottels en schrapt er eerst de doorens schoon af met een mesje, en de korrels van binnen daar eerst schoon uitgedaan, en dan in pompwater, daar men zo veel zout ingedaan heeft, als men tusschen de voorste vinger en de duim vatten kan, laaten opkooken, en ze moeten in dat water gedaan worden, als het kookt; en als ze zagt genoeg zyn, schept men ze uit op een doorslag, en men zet ze te verkoelen; en in de bottels doet men dan binnen een stukje citroenschil, en een stukje kaneel, dat men er doorsteekt. Dan neemt men een pint regenwater, en een pond broodsuiker tot ieder pond bottels; en men maakt de syroop, en als die klaar is, doet men dezelve daar in; en als ze zagt genoeg zyn daar uit geschept, en in een pot gedaan.'

Ook vlierbessen zijn bijna rijp. Daarvan maakt ze 'concerf': 'Neemt een mande met vlierbessen, en wascht die eerst af in regenwater, en doet ze dan op een doorslag om te verzygen. Doet ze dan in een tobbetje, breekt ze aan stukken, en wringt dan styf door een doek, tot dat er al het sap uit is. Dan moet men het sap eerst wegen, en in een keetel zagjes en gestadig laaten kooken, en ondertusschen eens omroeren, en het vyf of zes uuren laaten kooken tot dat het sap dik word. Doet dan by ieder pond nat een halfvierendeel witte poeijer suiker, en strooid er die al kokende onder, en laat die daar een half uur of langer in kooken, en als het dik en styf is, neemt het van 't vuur en doet het in potten.'

De volmaakte Geldersche keukenmeyd (1768) is sneller klaar met bottels: 'Vryft de bottels van buyten af, snyd er het kroontjen af, haalt er met een houte pennetje de korrel uyt, kookt ze op in pompwater, als ze wel uytgelekt zyn, laat ze in de siroop confyten, kookt ze vervolgens met de siroop, en doed er zoo veel zuyker in als bottels.' Ze vervolgt met dit recept: 'De bottels geconfyt zijnde, zoo legt men ze een of twee dagen op de rand van een schotel dat er de siroop wel aflopen kan, wentelt ze dan in fyne zuyker dat ze daar wel om blyft zitten, zet ze voor het vuur of in een warme stoof dat ze droog worden.'

Uit Het Electro inmaakboekje (1941) nogmaals vlierbessenjam: 'Wasch 1 kg vlierbessen, verwijder de stelen en wasch ze zoo noodig nog een keer. Laat ze goed uitlekken. Breng de bessen aan de kook en laat ze in een open pan eenigen tijd inkoken, tot ongeveer 2/3 van het volume. Voeg 650 g suiker toe, breng alles opnieuw aan de kook en laat het onder af en toe roeren tot de goede dikte komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden