Bos van het volk

Ja, nu wil Loek Batenburg, gepensioneerd biologieleraar te Maassluis, toch wel even zijn kijker terug. Boven 'volksbos' Lickebaert, tussen Vlaardingen en Maassluis, vliegen twee boomvalkjes. En even later zien we een bruine kiekendief, boven de rietputten, het moerasachtig natuurgebiedje naast het bos. Iedere woensdag loopt Batenburg hier met een paar natuurvrienden tussen het riet, op de oude kades van het baggerdepot, waarop deze rietnatuur in de jaren negentig ontstond. Nu is het riet hoog en zijn de plasjes moeilijk te zien, maar in het voorjaar en de zomer is het een drukte van belang. Met bezoekers, maar vooral met honderden rietvogels. Dat vliegt je van alle kanten om de oren, weet Batenburg.

We zijn op de fiets. Batenburg gaat voor op wat zo ongeveer zijn vaste rondje is. Over de Maassluisse dijk, langs het oeverbos, een recreatiebos aan de Nieuwe Waterweg, langs het boezemgemaal uit 1928, dat nog altijd zorgt voor die vaarten waar het water hoger stroomt dan het omliggende land. En dan opeens fietst hij vervaarlijk schuin de oude dijk af naar de ingang van volksbos Lickebaert.

Wat zijn vaste fietsrondje is, sinds hij zich in 1984 in Maassluis vestigde, is vandaag een rondje dreigende teloorgang. Want hier, in deze groene buffer tussen Vlaardingen en Maassluis, of beter, tussen Rotterdam, Den Haag en Delft, eigenlijk een van de weinig overgebleven stukken historisch cultuur- en natuurlandschap in de regio, hier is nog maar eens een tunnel bedacht. Er komt een afrit vanaf de A20, een weg die eerst de hoogte ingaat, over de spoorlijn heen, en die daarna de diepte ingaat, onder de Nieuwe Waterweg door: de Blankenburgtunnel. Want wie denkt dat met het doortrekken van de A4 door Midden-Delfland de asfalthonger is gestild, heeft het mis. Aan infrastructuur is er, zoals bekend, nooit genoeg.

De Blankenburgtunnel betekent de definitieve doodsteek voor Midden-Delfland, vinden zowat alle bewoners, gemeenten, actiecomités, milieu- en natuurorganisaties. Alleen: het alternatief, de Oranjetunnel, 8 kilometer verderop, richting Hoek van Holland, is duurder, en dat maakt de zaak ingewikkeld. Daar gaan mijn roerdompen en baardmannetjes, dacht Loek Batenburg toen hij van de plannen hoorde. En de sprinkhaanzangers, de paapjes, de tureluurs, de zomertalingen, de kneutjes en tientallen andere rietzangers en eenden.

Maar er zijn wel eerder snode plannen tegengehouden in deze regio. Het ontstaan van volksbos Lickebaert is daar het symbool van. In 1989 ontstond het plan om van het gebiedje een mega-stort voor verontreinigd puin te maken. De bevolking kwam in opstand en op 12 december 1992 plantten 6.000 mensen in één dag, in de stromende regen, 16.000 bomen en struiken. Daarmee was het grootste protestbos van Nederland een feit. SP-daadkracht (Remi Poppe!) avant la lettre. In het bos staan meer dan veertig boomsoorten door elkaar, eigenlijk alles wat maar bij boomkwekerijen te krijgen was, inclusief kerstbomen, al hebben de meeste naaldbomen het niet overleefd.

We stappen weer op de fiets en stoppen even later bij een boerderij tegen Vlaardingen aan, de enige plek in de wijde omtrek waar het Batenburg en anderen lukte om de kerkuil terug te krijgen door het plaatsen van een kerkuilenkast. Ook bedreigd, want rond de boerderij komt een nieuw industrieterrein en de boerderij zal ongetwijfeld een horecabestemming krijgen.

Dan gaat het terug over de Zuidweg om de meest unieke kwaliteit van het gebied te bewonderen: de openheid van het polderlandschap; op een mooie dag kun je in de verte Den Haag zien liggen.

Langs het water en de vlietlandjes fietsen we terug naar het huis van Loek Batenburg. Hij geeft me een volle plastic tas mee, met al zijn inventarisaties van de afgelopen tien jaar, nu opeens een kroniek van een aangekondigde dood.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden