Bos heeft er wel zin in

Premier Balkenende faalde. Dat zal vicepremier Bos bij de financiële beschouwingen niet snel overkomen...

Van onze verslaggever Douwe Douwes

den haag Slaagt Wouter Bos er deze week in om nog enig enthousiasme op te wekken voor de kabinetsplannen om de begroting fundamenteel tegen het licht te houden? De minister van Financiën gaat vandaag en morgen tijdens de financiële beschouwingen in de herkansing, nadat minister-president Balkenende tien dagen geleden tijdens de algemene beschouwingen opzichtig faalde.

Het verhaal van de premier over de voorgenomen bezuinigingsoperatie werd in de Tweede Kamer zo slecht ontvangen, dat de bestuurderspartij VVD een motie van wantrouwen tegen het kabinet indiende. Balkenende zelf gaf later toe dat hij niet ‘in vorm’ was.

Dat zal Bos niet snel overkomen. Al was het alleen maar omdat het plan van aanpak van zijn ministerie afkomstig is: twintig beleidsterreinen, ambtelijke werkgroepen, een taakstelling van 20 procent besparingen. Financiën heeft eerder met dit bijltje gehakt: in de vroege jaren tachtig werkten ambtenaren aan de operatie ‘Heroverweging collectieve uitgaven’, waarop het bezuinigingsbeleid van de kabinetten-Lubbers later werd geschoeid. De jonge beleidsambtenaar Gerrit Zalm heeft er nog aan mee geschreven.

Ook inhoudelijk lijkt Bos meer zin te hebben in de operatie die het kabinet voor ogen staat dan Balkenende. In een interview maandag noemde hij het omzetten van de basisbeurs voor studenten in een lening ‘een interessante optie die zeker naar voren zal komen bij de brede heroverwegingen.’ Opvallend genoeg was het de VVD die die mogelijkheid opperde. De basisbeurs wordt algemeen gezien als een verworvenheid van Bos’ PvdA.

Het is duidelijk dat in de heroverwegingen pijnlijke punten aan de orde zullen komen voor iedere coalitiepartij. De ‘aanrechtsubsidie’ voor de ChristenUnie, de hypotheekrenteaftrek voor het CDA, het huurbeleid voor de PvdA. Maar Bos is er veel aan gelegen om ook de kansen te onderstrepen die de operatie biedt. ‘De minister van Wonen mag nu ineens gaan kijken naar de hele woningmarkt, wat jaren taboe is geweest’, noemde hij onlangs als voorbeeld. ‘Wat wil je nog meer?’ Balkenende IV als hervormingskabinet – het is voor Bos een aantrekkelijk beeld om straks de verkiezingen mee in te gaan.

De oppositie wil de kabinetsplannen juist wegzetten als veel geschreeuw en weinig wol. Financieel woordvoerder Frans Weekers van de VVD: ‘Gaat dit alles in deze kabinetsperiode nog tot iets leiden? Of geeft het kabinet straks na de werkgroepen een honderd-dagen-afscheidstournee, en mag een volgend kabinet het opknappen? Want dan worden de eerste knopen pas in de de begroting voor 2013 doorgehakt.’

Het is een scenario waar de coalitiepartijen in de Tweede Kamer beducht voor zijn. Dus geeft Ton Heerts (PvdA) alvast een schot voor de boeg. Hij wil dat straks in elk geval wordt geschrapt in de bureaucratie bij instellingen als het UWV, het CIZ en de dienst Toeslagen van de Belastingdienst. ‘Een onoverzichtelijke brij van instellingen die indicaties afgeven en geld rondpompen’, vindt de sociaal-democraat.

Bos zal het hem ongetwijfeld graag toezeggen. Net zoals hij graag uit de doeken zal doen wat in de G20 is afgesproken om de bonussen wereldwijd aan banden te leggen. ‘Niet gering dat we dit hebben weten te bereiken’, schrijft hij maandag op zijn weblog.

Ook zal bos de kritiek moeten pareren over de bonusregeling van ABN Amro-topman Gerrit Zalm. RTL Nieuws meldde maandag dat die regeling veel royaler is dan Bos eerder deed voorkomen. De Kamer van links tot rechts wil het naadje van de kous weten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden