Borussia leeft volgens de wetten van Cruijff

In Mönchengladbach herleven de jaren zeventig. Borussia telt weer mee in de top van de Bundesliga.

Wie het succes van Borussia Mönchengladbach in dit Bundesliga-seizoen wil begrijpen, moet helemaal terug in de tijd, naar 1993. Coach Lucien Favre liep stage bij het Barcelona van Johan Cruijff. Met een twinkeling in zijn ogen vertelt de Zwitser (54) hoe die vijftien dagen bepalend zijn geweest voor zijn voetbalopvattingen.


'Als speler was ik al fan van het Ajax en Barcelona van Cruijff', zegt de graatmagere Favre die in veel opzichten de vergelijking met Arsenal-coach Arsène Wenger kan doorstaan. Op vriendelijke, kalme toon vervolgt hij: 'Toen ik daarna als trainer met hem mocht meelopen, werd ik helemaal gegrepen door zijn voetbalideeën. Die tracht ik hier te implementeren.'


En dat lukt aardig. Het is een uur na afloop van de topper tegen Borussia Dortmund (1-1) en Favre voelt nog altijd geen aanvechting het groepje internationale journalisten de rug toe te keren. Steeds als de naast hem meeluisterende perschef Markus Aretz denkt dat het laatste punt achter het betoog is geplaatst, diept Favre een nieuwe herinnering op.


Er valt dan ook een hoop uit te leggen. Want toen Favre medio februari 2011 werd aangesteld als opvolger van de ontslagen Michael Frontzeck, zag vrijwel iedere Duitse voetbalkenner Mönchengladbach degraderen. De ploeg stond vastgekleefd op de laatste plaats in de Bundesliga en leek geen enkel perspectief meer te hebben.


Maar plots kwam de ommekeer. Borussia handhaafde zich tegen alle verwachtingen in. En dit seizoen wordt de ploeg, nu gedeeld tweede met Dortmund achter de nieuwe nummer één Bayern München, geroemd om zijn voortreffelijke positiespel. Dortmund en Mönchengladbach waren als koplopers aan het duel begonnen.


'Soms als ik naar de ranglijst kijk, heb ik moeite te geloven dat dit de werkelijkheid is', zegt clubmedewerker Udo Bongard nagenietend. 'Wat voor mij telt, is het spelplezier dat ervan afstraalt. Eerste worden wij toch niet en dat hoeft ook niet.'


Het lijkt wel alsof Bongard het voorwoord van clubpresident Siegfried Söllner in het programmaboekje letterlijk heeft overgenomen. Want ook hij stelt: 'Wij hebben geen topploeg, maar wel een elftal dat in staat is te verrassen.'


Söllner was verbaasd dat hij her en der mocht lezen en horen dat een vergelijking werd gemaakt met de gouden jaren zeventig van de club. Zijn reactie daarop: kalm aan en rap een beetje.


De jaren zeventig zijn nog altijd prominent aanwezig in Borussia Park. Het kolossale stadion verving de in 2004 ter ziele gegane Bökelberg.


In de ontvangsthal staat een exemplaar van de kampioensschaal, gewonnen in 1970, 1971 en van 1975 tot 1977. De Duitse beker (veroverd in 1960, 1973 en 1995) staat iets verderop. Gevolgd door de UEFA Cup, gewonnen in 1975 en 1979.


Borussia Mönchengladbach koestert zijn historie en zijn grootheden. Netzer, Bonhof, Simonsen, Heynckes, maar bijvoorbeeld ook Effenberg. Ze zijn er zuinig op. In en om het stadion kom je hun beeltenissen tegen. In de fanshop betaal je 7.99 euro voor het boek Mythos Bökelberg' net als voor het boek 11 Torjäger, von Albert Brüss bis Oliver Neuville.


Van de maar liefst 71-jarige steward Hans Röbers, die van geen ophouden wil weten, mogen de gouden jaren zeventig met geen enkel tijdsgewricht worden vergeleken. 'Netzer, Vogts en Heynckes hebben de stad bekend gemaakt bij een groot publiek. Och jongen, als ik eraan terugdenk, word ik sentimenteel. Laten we het over het heden hebben.'


Twee keer per week bezoekt hij de training, dus Röbers weet waarover hij het heeft als hij zegt dankzij Favre het plezier is teruggekeerd. 'Lucien is een voetballeraar die kameraadschap heeft gebracht in het team en dat vertaalt zich naar de ranglijst. Het is voetbal met een idee.'


Je ziet het ook in een wedstrijd als die tegen Dortmund, een topduel tussen twee ploegen die willen combineren. In de ploeg van Favre draait alles normaliter om het vrijelijk bewegende kwartet Juan Arango, Patrick Herrmann, Mike Hanke en Marco Reus, de clubtopscorer met tien doelpunten die deze zaterdag ontbreekt met een blessure.


Nadat Lewandowski Dortmund kort voor rust op voorsprong heeft gebracht, maakt Hanke na 72 minuten gelijk. Hij scoort met een geplaatst schot na een vloeiende aanval die het Borussia Park in extase brengt. Hoewel er daarna nog wel degelijk kansen zijn op 2-1, en daarmee het alleenheerserschap in de Bundesliga, eindigt de topper in 1-1.


De Nederlander Roel Brouwers valt in blessuretijd in. Tien seconden na zijn entree zit het duel erop. Na afloop zegt Favre dat hij het amper kan geloven: vijftien wedstrijden gespeeld en nu al dertig punten. Het belangrijkste is spelintelligentie. Hebben je spelers dat niet, dan ben je als coach kansloos.'


Tot slot refereert hij nog een keer aan Cruijff. '98 procent van mijn oefenstof is met bal. Dat heb ik van hem afgekeken. Ik laat de jongens vaak tien tegen tien spelen, zonder keepers erbij. Dan is het genieten. Je kunt tegenwoordig niet naar het voetbal van Barcelona en Arsenal kijken, zonder aan Cruijff te denken.


'Wij doen het met minder middelen dan die grootmachten, maar het idee achter ons voetbal is hetzelfde. Combinatiespel, de flanken zoeken, van eigen filosofie uitgaan.' Er valt een stilte. Aarzelend kijkt de perschef naar Favre. Ja, nu is hij klaar met zijn verhaal.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden