Borstkankergen inzet van octrooistrijd

Terwijl onderzoekers in Engeland en de VS elkaar in de haren vliegen over wie als eerste het 'borstkanker-gen' BRCA 2 heeft gevonden en dus de rechten kan verwerven op diagnostische tests, klinkt van officiële Amerikaanse zijde behoedzaamheid door wat betreft het testen van vrouwen op mutaties in een ander borstkanker-gen....

Het pas ontdekte BreastCancer-gen 2 dreigt inzet te worden van een octrooigevecht tussen de Engelse Cancer Research Campaign (CRC), die de internationale speurtocht naar het gen mede financierde, en het Amerikaanse biotechnologische bedrijf Myriad Genetics in Salt Lake City, dat in 1994 al een octrooi deponeerde op BRCA 1 en nu ook rechten op BRCA 2 claimt. Het bedrijf zou het gen eerder of op zijn minst gelijktijdig met de internationale onderzoeksgroep hebben geïdentificeerd.

Om de speurtocht naar de juiste locatie van het gen te bespoedigen, en om te voorkomen dat Myriad Genetics of een ander bedrijf met een octrooi op BRCA 2 zou weglopen, besloten genoom-onderzoekers uit de VS en Engeland eind november vorig jaar al hun (fragmentarische) kennis over chromosoom 13, waar BRCA 2 ligt, op Internet te publiceren.

Het eindresultaat van deze 'coup' is nu toch een octrooi-aanvraag op naam van de internationale onderzoeksgroep. Maar deze octrooi-aanvraag van de CRC is alleen defensief bedoeld. De wetenschappelijk directeur van de CRC, Gordon McVie, verklaarde tegenover New Scientist (13 januari) dat het kankeronderzoeksfonds wil voorkomen dat er winst gemaakt gaat worden met diagnostische BRCA 2-tests.

Deze tests moeten nog ontwikkeld worden. Gelet op de intussen opgedane ervaringen met het testen op mutaties in het BRCA 1-gen ziet het er echter niet naar uit dat met diagnostische tests op kanker meteen grote omzetten en winsten gemaakt zullen kunnen worden. In The New England Journal of Medicine van 18 januari schrijft Francis Collins, directeur van het Amerikaanse Nationale Centrum voor onderzoek van de menselijke genen, dat tot dusver al meer dan honderd verschillende mutaties in BRCA 1 ontdekt zijn.

Niet duidelijk is of die allemaal even belangrijk zijn, en evenmin of er niet nog veel meer mutaties bestaan die ook tot kanker zouden kunnen leiden. Vals-positieve en vals-negatieve resultaten van BRCA 1-tests liggen op de loer. Voor bevolkingsonderzoek naar erfelijke aanleg voor kanker lijkt de tijd dus nog bepaald niet rijp, aldus Collins.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden