Borsten kijken

VOOR veel gedreven wetenschappers is vakantie een periode van afzien. Ver van hun laboratoria moeten zij berusten in enkel nadenken over hun vak....

Huub Schellekens

Zo heb ik me de afgelopen weken op het strand beziggehouden met de vraag waarom vrouwen borsten hebben. Het voor de hand liggende antwoord is dat de mens tot de zoogdieren behoort, waarbij alle vrouwtjes borsten hebben om hun jongen te kunnen zogen. Een te gemakkelijk antwoord, omdat bij alle andere zoogdieren de borsten alleen goed zichtbaar worden op het einde van de zwangerschap. En na de periode van zogen verdwijnen ze weer.

Onze vrouwtjes ontwikkelen borsten tijdens de puberteit en deze blijven daarna permanent duidelijk zichtbaar aanwezig. Bovendien bestaan die borsten voor het overgrote deel uit vet en hebben ze eigenlijk geen enkele fysiologische functie. Een vrouw kan net zo goed zonder.

Er zijn nogal wat theorieën over die blijvende borsten bij de mens. Borsten verschenen zo'n twee miljoen jaar geleden toen de voorouders van de moderne mens vanuit Centraal Afrika naar meer gematigde klimaten trokken, waarin vooral de nachten aanzienlijk kouder waren. Individuen met veel vet zijn dan in het voordeel omdat die hun temperatuur beter op peil kunnen houden. Door natuurlijke selectie kreeg de mens toen een speklaag en omdat bij vrouwen het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen de vetopbouw stimuleert, verschenen toen permanente borsten als een soort bijwerking.

Maar als deze theorie klopt, waarom dan alleen bij de mens terwijl er toch meer zoogdieren in koudere klimaten terecht zijn gekomen? Bovendien heb ik op het strand behalve de borstgrootte van de aanwezige dames, ook de hoeveelheid vet van de rest van het lichaam gescoord. Bij magere vrouwen bleek de variatie in borst omvang even groot als bij dikke. De verklaring van borsten als onbedoeld isolatiemateriaal mag dan ook in de vuilnisbak.

De meest gangbare theorie is dat bosten fungeren als seksuele uithangborden. De borsten zouden mannen aantrekken omdat ze een teken zijn van vruchtbaarheid en van het vermogen nakomelingen goed te kunnen voeden en grootbrengen en daar is het in de evolutie toch om te doen. Diegene met grote borsten trekken de meeste potentiële minnaars aan en die vrouwen hebben dan ook de ruimste keus in seksuele partners. Die zullen op hun beurt kiezen voor de aantrekkelijkste vader voor hun kinderen.

Als die theorie klopt, moet er een verband bestaan tussen rondborstigheid en de aantrekkelijkheid van de mannelijke partner. Ik heb ook mijn wederhelft op het strand aan het werk gezet om de aantrekkelijkheid van de mannelijk helft van de aanwezige paartjes te scoren. In haar kennis terzake heb ik uiteraard een rotsvast vertrouwen. Maar ook hier liet de statistische toets van onze scores geen enkele relatie zien. De gemiddelde cupgrootte bleek onafhankelijk van de aantrekkelijkheid van de mannelijke partners.

Volgens de meest recente theorie, bedacht door wetenschapster Gillian Bentley tijdens het zogen van haar eerste kind, hebben vrouwen grote ronde borsten om hun kinderen niet te smoren. Apen hebben vooruitstekende monden en platte neuzen en kunnen zich bij hun moeder met hun platte borsten voeden zonder te stikken. Om mensenbaby's met hun platte gezichten bij het zogen te kunnen laten ademen, moesten de borsten wel gaan uitsteken.

Die theorie sluit niet uit dat borsten later ook een rol zijn gaan spelen bij de seksuele selectie. Overigens heeft de mens een vlak aangezicht om ruimte te maken voor de hersenen. Dan moet er een relatie zijn tussen intelligentie en de grootte van de borsten. De bestudering van die vraag bewaar ik voor de volgende strandvakantie. Dan gaat behalve een verrekijker en een centimeter, ook een stapel IQ-tests mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden