Column

'Borodaj draagt zijn pistool als een handtasje met zich mee'

Weinig deskundigen geloven dat de daders van de vliegramp zich ooit voor de rechter zullen moeten verantwoorden. Maar er is een kans dat het wel gebeurt, schrijft Lidy Nicolasen. 'Het wil nog wel eens gebeuren dat de leiders elkaar een hak zetten.'

Borodaj Beeld afp

De Volksrepubliek Donetsk en Loehansk is een republiek van niks. Een rebellenstaatje ergens op de grens tussen Oekraïne en Rusland. Militair timmeren de rebellen flink aan de weg, maar financieel zijn ze afhankelijk van 'moederland' Oekraïne, schreef collega Bert Lanting afgelopen week.

Interessanter nog was zijn beschrijving van de leiders van de rebellen. Zonder uitzondering hebben ze een oorlogsverleden. Net als de Russische president Poetin kennen ze de geheime diensten van binnenuit, ze zijn ultra-nationalistisch en dromen van het grote Russische rijk. De zelfbenoemde 'premier' heet Aleksandr Borodaj, een kalende man in een spijkerjasje die zijn pistool als een handtasje met zich meedraagt. Hij werkte voor de Russische geheime dienst, was verslaggever en vocht aan de Russische kant in Transdnjestrië, een communistisch ministaatje berucht om het witwassen van zwart geld.

Borodaj was dit voorjaar ook te vinden op de Krim, toen dat gebied met geweld door Rusland werd ingelijfd. Hij trok daarna verder naar Oost-Oekraïne. In Transdnjestrië leerde hij Igor Strelkov kennen, de man die nu de legerleider is. Igor speelde vroeger oude veldslagen na. Hij bracht vervolgens zijn hobby tot leven in Tsjetsjenië, Servië en dus Transdnjestrië. Strelkov betekent schutter. De Duivel is nog zo'n rebellenleider, een Rus afkomstig van de Krim die als meedogenloos te boek staat.

Houwdegens
Per definitief militaire houwdegens. Hun welluidende namen herinneren aan de personen die Tolstoj opvoert in zijn boek Oorlog en Vrede. Hun verschijning brengt Ratko Mladic in herinnering, de Servische Napoleon ofwel de Slager van Srebrenica, die nu voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag staat vanwege genocide. De blik in hun ogen is net zo onaangedaan, hun houding even lomp als bruusk, hun gedrag rechtlijnig tot in het absurde. Het type ijzervreter dat oorlog in oorlog uit door de modder banjert.

Maar weinig deskundigen geloven dat de daders van de vliegramp zich ooit voor de rechter zullen moeten verantwoorden. Ik ben er nog niet zo zeker van. Maar we weten dat rebellenstaatjes politiek niet bijzonder stabiel zijn. Het wil nog wel eens gebeuren dat de leiders elkaar een hak zetten. Deze week zagen we daarvan een voorproefje, toen uit frustratie een van de afgezette separatistenleiders uit de school klapte. Hem werd snel de mond gesnoerd.

Ik denk dat - als de daders tenminste niet op het slagveld blijven en die kans lijkt aanzienlijk - er uiteindelijk gerechtigheid zal geschieden. De wens is de vader van de gedachte, ik zal het niet ontkennen. Maar helemaal uit de lucht gegrepen komt deze veronderstelling niet. Want laten we wel wezen, de afgelopen jaren zijn er onoverwinnelijker geachte houwdegens naar het strafhof en de tribunalen in Den Haag afgevoerd. Dat geeft op z'n minst moed.

Lidy Nicolasen is redacteur van de Volkskrant. Iedere zaterdag schrijft zij een column voor Volkskrant.nl.

Strelkov en Borodaj Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden