Nieuws Brexit

Boris Johnson trekt Brexitakkoord voorlopig in - mogelijk verkiezingen

De Europese Unie overweegt om het Verenigd Koninkrijk Brexit-uitstel tot 31 januari 2020 aan te bieden, met de mogelijkheid om er eerder uit te gaan zodra het Lagerhuis het Brexit-akkoord definitief aanneemt. 

Johnson in het Lagerhuis. Beeld EPA

Deze ‘flextension’ zou ter sprake zijn gekomen nadat Boris Johnson de ratificatie van het Brexitakkoord dinsdagavond boos had stopgezet. Voor het eerst had het Lagerhuis voor een Brexit-akkoord gestemd om vervolgens te bepalen dat er meer tijd nodig is om het grondig te bestuderenHierdoor kon de Britse premier zijn ‘Do or Die’-deadline van 31 oktober niet meer halen. Tevens had hij beweerd liever in dood in een greppel te worden gevonden dan nog een keer tot uitstel over te gaan.

Later op de avond liet een regeringswoordvoerder weten klaar te zijn voor verkiezingen. ‘Dit parlement is totaal gebroken. Het publiek moet uitmaken of het Boris de Brexit wil laten voltooien of dat het in 2020 twee referenda onder Jeremy Corbyn wil hebben: over Brexit en over Schotse onafhankelijkheid.’ De Conservatieven, Liberaal-democraten en Schotse nationalisten willen verkiezingen, maar Labour aarzelt omdat het bang is te worden afgestraft voor de onduidelijke Brexit-koers.

De jongste aanvaring met het parlement volgde op de beslissing van de regering-Johnson om slechts drie dagen uit te trekken voor behandeling van de Brexit-wetgeving. ‘Mijn vrouw en ik hebben meer tijd nodig om een sofa uit te kiezen’,  mopperde Labours Karl Turner. Met name bij de oppositiepartijen leven er vermoedens dat de regering allerlei belangrijke en controversiële zaken in het wetsvoorstel heeft verborgen, hopend dat het in alle haast ongelezen zou blijven.

Tevens willen kamerleden een analyse van de economische gevolgen van het akkoord. Toen een Schots kamerlid daar om vroeg antwoordde de Leader of the House Jacob Rees-Mogg achteloos dat als je een econoom iets vraag je ‘het antwoord krijgt dat je wilt’.

Van gedachten veranderen

De nederlaag nam de glans weg van Johnsons eerste zege sinds hij eind juli het premierschap had aanvaard. 329 Lagerhuisleden stemden in principe voor zijn plan, meer dan verwacht. Het staat lang niet vast of hij ook de eindstemming kan winnen, mocht behandeling toch doorgaan. Lagerhuisleden willen de wetgeving nog nader bestuderen en kunnen van gedachten veranderen. De ‘coalitie’ van Johnson is breekbaar, van een oer-brexiteer als Bill Cash tot Labours EU-gezinde Lisa Nandy.

‘Ik geef nu mijn steun vanwege het vertrouwen in de Labour Partij en de democratie’, zei laatstgenoemde, ‘maar ik garandeer niet dat ik ook voor stem bij de eindstemming. Ik hoop dat het wetsvoorstel tegen die tijd beter is.’ Nandy, die de noordelijke, Brexit-gezinde industriestad Wigan vertegenwoordigt, was een van de kamerleden die wel voor het akkoord stemden, maar vervolgens ook voor een nader uitstel. Volgens de brexiteers speelden sommige afgevaardigden een dubbel spel.

Met zijn Get Brexit Done-credo is Johnson geslaagd waar zijn voorgangster Theresa May heeft gefaald. Johnson had het voordeel dat veel kiezers het inmiddels wel hebben gehad met het Brexitproces, wat de druk op kamerleden heeft vergroot om akkoord te gaan, al dan niet met een dichtgeknepen neus. ‘Als we deze deal aannemen kunnen we de pagina eindelijk omslaan’, hield hij het Lagerhuis voor, eraan toevoegend dat ‘er een vloedgolf aan buitenlandse investeringen aan staat te komen’.

Gedoogsteun

Johnson heeft zijn tegenstanders afgelopen weken op het verkeerde been gezet. Het idee dat deze omstreden politicus iets gedaan zou krijgen in Brussel is nooit helemaal serieus genomen. De Conservatief is geportretteerd als een radicaal, maar hij is gematigder dan velen denken. Waar May de Noord-Ierse DUP aan boord wilde houden, heeft Johnson erop gegokt dat deze gedoogsteun niet nodig is. De DUP is ziedend. ‘De premier heeft mijn respect verloren’, foeterde Sammy Wilson.

De remainers zijn in paniek geraakt en grijpen nu alles om Brexit te verdagen. Ze zullen meerdere voorstellen indienen de wet te wijzigen. Een daarvan is kansrijk, namelijk de regering dwingen uitstel te vragen als er aan het einde van de overgangsperiode geen vrijhandelsverdrag ligt. Nu een No Deal voor volgende week vrijwel ondenkbaar, leeft de angst dat rabiate brexiteers uit zijn om over veertien maanden een vertrek zonder akkoord te bewerkstelligen

‘Deze wet is camouflage voor een No Deal tegen die tijd,’ zo liet oud-minister van Financien Philip Hammond weten. Die vrees leek te worden bevestigd door zijn partijgenoot Owen Paterson, voormalig bewindsman op Landbouw en Visserij. ‘Deze wet zet een proces in beweging waarmee we de belofte aan het volk kunnen eerbiedigen – de wet brengt wetten terug, maar nog niet ons geld.’ “Get Brexit Done”? Het echte werk moet nog beginnen, maar een kleine stap is gezet

Gevolgd door twee stappen achteruit.

Meer lezen

Waar liggen nu de gevaren voor de ­regering? En wat als er uitstel komt? Vier vragen 

Lagerhuisvoorzitter John Bercow heeft maandag opnieuw de hoofdrol opgeëist in het Brexit-debat. ‘Mr Speaker’ stond de regering-Johnson niet toe om kamerleden nogmaals te laten stemmen over het akkoord dat Londen met de EU heeft gesloten. 

Ondersteboven denken is in Londen het nieuwe normaal, constateert onze correspondent Patrick van IJzendoorn. 

Uitstel van stemming over de Brexit is een tegenslag die Boris Johnson sterker kan maken.

Ze zijn Nederlands, maar totaal verslaafd aan de Brexit. Elk nieuwtje moeten ze weten. Een dag zonder Brexit is een verloren dag. ‘Bij een akkoord is mijn verslaving hopelijk voorbij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden