Boris Johnson, man met 'Heineken-factor', zet eerste stap naar premierschap

Er wordt al jaren gespeculeerd over de ambities van Boris Johnson, de flamboyante burgemeester van Londen; zelf deed hij nooit uitspraken over zijn politieke toekomst. Maar vandaag heeft de man met de 'Heineken-factor' gezegd dat hij volgend jaar kandiaat is voor het Britse Lagerhuis. 'Dit is de eerste stap op weg naar het premierschap', zegt Volkskrantcorrespondent Patrick van IJzendoorn.

Burgemeester Boris Johnson. Foto getty

'Ik heb geen specifieke zetel in gedachten', zei Johnson vandaag in een toespraak, 'maar naar alle waarschijnlijkheid zal ik in 2015 proberen een plek te bemachtigen.'

Dat doet Johnson zeker niet uit liefde voor het parlement, vertelt Van IJzendoorn over de telefoon. 'Johnson is eerder lid van het Lagerhuis geweest, maar voelde zich daar nooit echt thuis. Hij zal echter wel moeten als hij ooit premier wil worden: Cameron zal op termijn aftreden als partijleider en volgens het Britse systeem kan hij alleen worden opgevolgd door iemand die in het Lagerhuis zit.'

Boris bikes
De kleurrijke Johnson is sinds 2008 burgemeester van Londen. Daags na zijn verkiezing drukte hij al een aantal omstreden maatregelen door. Zo verbood hij de consumptie van alcohol in het openbaar vervoer en stelde hij een fietsenverhuurplan op, bekend als 'Boris bikes'. Ook verving hij de impopulaire harmonikabussen door een moderne uitvoering van de traditionele dubbeldekkers.

Johnson komt geregeld in opspraak door zijn uitspraken. Tijdens zijn burgemeesterscampagne in 2008 verkondigde hij bijvoorbeeld dat mannen die op de Conservatieve Partij stemmen 'een vrouw met grotere borsten zullen krijgen en dat de kans op het rijden in een BMW M3 aanzienlijk zal toenemen'.

Foto epa

Voordat hij burgemeester werd was Johnson tussen 2001 en 2008 lid van het parlement. Hij diende onder meer als schaduwminister voor Kunst en als vicevoorzitter van de Conservatieve Partij, maar moest dit opgeven toen bekend werd dat hij had gelogen over een buitenechtelijke relatie met de journaliste Petronella Wyatt van The Spectator. Later was Johnson schaduwminister van Onderwijs. Nieuwe beschuldigingen over een buitenechtelijke relatie werden door partijleider Cameron genegeerd.

Verlangen naar het Lagerhuis
Johnson wordt vaak getipt als mogelijke opvolger van Cameron maar tot vandaag heeft hij zelf nooit uitspraken gedaan over zijn politieke toekomst. 'Vorig jaar liet hij voor het eerst doorschemeren die weg wel op te willen', weet Van IJzendoorn. 'Toen zei hij terug te verlangen naar het Lagerhuis omdat hij daar aan het debat over Syrië mee zou kunnen doen.'

Voordat Johnson een serieuze kans maakt op het premierschap is er nog een lange weg te gaan. 'Zo moet er eerst nog een kiesdistrict vrijkomen waarvoor hij kan uitkomen', zegt Van IJzendoorn. Daar verwacht hij echter niet veel obstakels, omdat veel oudgedienden zullen aftreden en er dus gaten zullen vallen.

Niet alleen vrienden
Daarna moet Johnson door de eigen partij nog op het schild worden gehesen. 'Als alle partijleden hun stem zouden mogen uitbrengen, zou hij zeker gekozen worden, maar in Groot-Brittannië kiezen de Kamerleden hun leider. En binnen het Lagerhuis heeft hij niet alleen vrienden.'

Michael Gove, voormalig minister van Onderwijs, en George Osborne, de huidige minister van Financiën, zijn twee andere serieuze kandidaten. 'Maar Boris Johnson is de enige met iets van wat ze hier 'de Heineken-factor' noemen', vertelt Van IJzendoorn. 'Hij is afkomstig uit de elite, heeft op dezelfde school gezeten als Cameron, maar weet tegelijkertijd mensen uit het volk en zelfs linkse kiezers aan zich te binden die normaal gesproken nooit voor de Conservatieven zouden stemmen. Daar kunnen ze binnen de partij natuurlijk moeilijk omheen.'

Foto ap