Borghouts is een dienaar bij wie de minister beslist

De commissie-Kalsbeek acht secretaris-generaal Harry Borghouts verantwoordelijk voor het niet tijdig informeren van minister Korthals van Justitie over coketransporten. Onwaarschijnlijk, zegt menigeen....

HET Leitmotiv van de GroenLinkse carrière-ambtenaar Harry Borghouts (56) is een dienaar te zijn van zijn minister. Hij trekt zich weinig aan van hiërarchische verhoudingen, behalve als het op beslissen aankomt: beslissen doet de minister en niet de secretaris-generaal (SG). Daarin is Borghouts puriteins en hij verschilt daarin van een aantal zijner collega's in het college van secretarissen-generaal.

Enkele jaren geleden schetste Borghouts de verhouding tussen de secretaris-generaal en de minister als volgt: 'Een SG zit op het scharnierpunt tussen de ambtelijke organisatie en de politiek. De bewindslieden zijn politici en moeten die politieke verantwoordelijkheid kunnen dragen. De SG moet als laatste ervoor zorgen dat ze dat kunnen, hij moet zorgen dat het apparaat zich richt op wat de bewindslieden willen.'

Zowel minister Korthals als zijn hoogste ambtenaar Borghouts beschikken over zeebenen. Beiden dienden ze bij de marine, wat hun een gezamenlijk referentiekader geeft. Korthals houdt van het onverschrokkene van zijn eerste ambtenaar.

Op zijn beurt was Borghouts verrast toen zijn minister in de Trêveszaal samen met minister Pronk kritiek leverde op de Nederlandse deelname aan NAVO-bombardementen op Kosovo.

In de carrièrelijn van Borghouts zit een merkwaardige breuk. Midden in de jaren zeventig verliet hij de marine, na voedingsofficier en kashoudofficier te zijn geweest. De tijdgeest raakte hem aan: het stond hem tegen medeverantwoordelijk te zijn voor de kernwapens van de marine. Als militaire tradities niet functioneel leken, stelde Borghouts ze ter discussie.

Ook had hij er de smoor over in dat zijn studie rechten niet door de marine werd betaald en hij gunde het zeevarende krijgsmachtdeel het profijt daarvan ook niet. Zijn geliefde was politiek actief in de PPR en ook Borghouts werd lid. De strak in marine-uniform gesneden Borghouts transformeerde rap in het archetype van de PPR-kiezer: de bebaarde, in tuinbroek gestoken, shaggies rokende huisman op geitenwollen sokken.

Tegelijkertijd nam zijn loopbaan op Binnenlandse Zaken een grote vlucht en vanaf midden jaren tachtig kreeg hij de ene topfunctie naar de andere. Het was minister Dijkstal van Binnenlandse Zaken die zijn wankelende D66-collega Sorgdrager van Justitie een reddingsboei toewierp die Borghouts heet.

Borghouts maakte op Binnenlandse Zaken naam door als directeur belangrijke informatie via e-mail rond te laten gaan onder alle medewerkers. Toch is Borghouts geen groot communicator. De deur staat open, maar hij communiceert nog immer als marine-officier op volle zee: kort, nors en to the point. Hoezeer to the point hij over de cocaèe tegen Korthals was, moet volgende week in het Kamerdebat blijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.