NIEUWS

Bordspel brengt Tour en God samen: wie het Rondje Bijbel wint, krijgt de gouden trui

Een bijbelgenootschap heeft een gezelsschapsspel uitgebracht dat de Tour de France en de Bijbel met elkaar samenbrengt: Rondje Bijbel. De wielersport zit immers vol Bijbelse dimensies, is het idee. Laat de Bijbel zich op deze manier populariseren?

Nonnen in Cap d'Agde wachten langs de weg op de Tour-karavaan. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Nonnen in Cap d'Agde wachten langs de weg op de Tour-karavaan.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Zelfs grondig ontkerkelijkte wielerliefhebbers spreken in Bijbelse metaforen over de Tour de France. Met een beetje goede wil, en gevoel voor drama, gaat het bij de zaterdag weer begonnen Tour al snel om lijden, (overdrachtelijk) sterven en weer opstaan. Er is een helse tocht naar een beloofd land in te zien. Of anders wel een lotsverhaal over offervaardigheid, zonde – in het geval van doping – en vergeving.

Het is dus niet zo gek dat het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (NBG) een gezelschapsspel op de markt brengt waarin de Tour de France en de Bijbel met elkaar worden samengebracht. ‘Rondje Bijbel’ heet dat spel: een speelse gang langs acht Bijbelse thema’s met de gouden trui voor de winnaar in het verschiet. Onderweg kunnen de deelnemers God tegenkomen, die zich op een ‘versnellingloze tandem’ verplaatst. Wie moe is of gewond is geraakt, kan bij Hem achterop stappen.

‘We hopen dat de deelnemers tijdens het spel met elkaar in gesprek raken’, zegt Peter Siebe, persvoorlichter van het NBG. ‘Misschien bespreken ze wel lastige vragen die ze doorgaans uit de weg gaan. En ja: misschien bevordert deelname ook wel de betrokkenheid bij de Bijbel.’ Hij zegt het haast verontschuldigend, want hij wil beslist niet de indruk wekken dat het NBG aan het evangeliseren is geslagen.

‘We gaan niet trekken aan mensen die niet willen. We willen vooral voorzien in de behoeften van mensen met een, al dan niet sluimerende, belangstelling voor de Bijbel.’ Met dat oogmerk geeft het NBG Bijbels voor uiteenlopende doel- en leeftijdsgroepen uit, en houdt het de website debijbel.nl in de lucht die vorig jaar door 1,1 miljoen unieke gebruikers werd bezocht. In het coronajaar 2020 waren ‘liefde’, ‘vrede’ en ‘licht’ de meest gebruikte zoekwoorden.

Bijbelkennis

En nu is aan het assortiment van NBG-producten dus het gezelschapsspel Rondje Bijbel toegevoegd. ‘Dat spel kan door kerkelijke groepen of met het gezin thuis gespeeld worden’, zegt theoloog Anne-Mareike Schol-Wetter, hoofd Bijbelgebruik bij het NBG. ‘Maar doordat geen Bijbelkennis wordt verondersteld, kan het ook daarbuiten voor een mooie avond zorgen. We zijn ons er goed van bewust dat hier een uitdaging zit: zelfs in kerkelijke kringen neemt de Bijbelkennis af, en in de maatschappij heeft de Bijbel niet de beste reputatie. Hij wordt gauw in verband gebracht met geweld of mensbeelden die we moeilijk kunnen rijmen met hoe we daar heden ten dage tegenaan kijken. Met producten zoals Rondje Bijbel proberen we de moeilijke teksten niet weg te poetsen, maar wel te laten zien dat ze absoluut niet de boventoon voeren.’

Daarbij valt haar overigens wel iets paradoxaals op: terwijl het gezag van de Bijbel al lange tijd tanende is, worden standaardwerken over pokeren, Indonesisch koken en andere liefhebberijen als ‘bijbel’ aangeprezen. Zijzelf raadpleegt bijvoorbeeld geregeld een bakbijbel. Maar de enige echte Bijbel is in dit deel van de wereld moeilijk uit te venten.

Om aan ‘die uitdaging’ het hoofd te bieden, wordt de Bijbel gepopulariseerd – een proces dat al gaande is sinds de vroege 19de eeuw, toen de ‘modernen’ – een theologenstroming – de Bijbel ook voor leken (‘Jan Rap en zijn maat’) toegankelijker wilden maken. Tot afgrijzen van orthodoxe vakgenoten die meenden dat gelovigen niet met melk maar met ‘vaste spijs’ (zware Bijbelse kost) moest worden gevoed. Want vrijzinnigheid kon zomaar ontaarden in lichtzinnigheid.

null Beeld Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap
Beeld Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Eigenlijk is dit debat onder theologen nog steeds gaande. Tegenover degenen die menen dat de Bijbel niet toegankelijk genoeg kan worden gemaakt, staan theologen als Eep Talstra die vrezen dat de kerk ‘kapot gaat aan het Bijbellezen met het hart’. In de kerk zou niet meer de taaie en soms wat ondoorgrondelijke Bijbel centraal staan, maar de persoonlijke ervaring van gelovigen. Schol-Wetter neemt in dit theologendebat een middenpositie in: wat haar betreft gaat het niet om melk of vaste spijs, maar moeten beide worden opgediend.

Sociale functies

Publicist en marketingdeskundige Erwin Wijman acht het onwaarschijnlijk dat van een bordspel een aansporing uitgaat op ongelovigen om de Bijbel te gaan lezen. ‘De metaforen en verhalen over offervaardigheid, doorzettingsvermogen, afzien en weer bovenkomen liggen al besloten in het wielrennen zelf. Dit is een paradox uiteraard, die de Bijbel-marketeers parten speelt. Ze willen mensen warm maken met aansprekende verhalen over woekeren met talenten, contemplatie, spelen en preken, enzovoort, maar daar hebben we die Bijbel niet meer voor nodig.’

Niet alleen heeft de (wieler-)sport veel sociale functies van de kerk overgenomen – inclusief zondagse bijeenkomsten met het daarbij behorende wij-gevoel – de verhalen óver de sport hebben de Bijbel vergaand vervangen. ‘Het eeuwenoude boek heeft zijn relevantie verloren en is daardoor nauwelijks meer uit te venten. Het spel Rondje Bijbel benadrukt dat onbedoeld. De bedoeling, de Bijbel promoten, is tenslotte al gestorven in de schoonheid van de wielersport op zichzelf. Daar is geen God voor nodig.’

Peter Siebe heeft allerminst het gevoel dat hij een verloren zaak dient. ‘Op debijbel.nl publiceren we wekelijks twee tot drie blogs waarin we de Bijbel openslaan bij het dagelijks leven: bij de maatschappelijke actualiteit en het persoonlijke leven. Die blogs werden in 2018 door 80 duizend mensen gelezen, in 2019 door 269 duizend en in 2020 door 425 duizend mensen. Dat laat zien dat de Bijbel ook nu mensen inspireert en bemoedigt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden