Boos, blij en megagroot op de muur van school

Niemand kan om ze heen. Als je over de Meeuwenlaan in Amsterdam-Noord naar het Bredero College rijdt, kijken ze je recht in je gezicht....

Van veraf lijken de twee aan elkaar geplakte foto's op een reclamebord voor sportschoenen of een mobiele telefoon. 'Ik doe wat ik wil', verwacht je dat er onder de portretten staat, of : 'Mijn keuzes maak ik zelf, en jij?.'

Maar al snel wordt duidelijk dat het helemaal geen reclameborden zijn. De blikken van Jenice en Rashida hebben niet de leegte van een professioneel model. Ze kíjken echt. Ze confronteren. Precies wat multimediakunstenaar Gerald van der Kaap wil. Hij maakte de foto's van leerlingen Jenice Huisraad (17, links op de foto), en Rashida Willems (16, rechts), in opdracht van het stadsdeel Amsterdam-Noord.

Nu is de VMBO school leeg, want het is vakantie. Normaal kun je door de grote ramen van de pas aangebouwde, groene vleugel de scholieren van het Bredero College zien koken of timmeren.

De foto's hangen aan de muur van het oude gebouw, recht boven het pas aangebouwde deel, waarvan het dak dient als schoolplein. Ze hangen er perfect, want net als de nieuwe vleugel met de grote ramen, geven ze de buurtbewoners een kijkje in de school.

Maar de foto's zeggen meer dan je door de ramen kunt zien. Ze zeggen dat deze jongeren, overwegend allochtoon en bezig met een gerichte beroepsopleiding, wel degelijk aan hun toekomst werken. Ze gaan het maken, geen twijfel mogelijk. Rashida en Jenice kijken naar de wereld die aan hun voeten ligt. En ze doen dat met een vanzelfsprekendheid die elk vooroordeel uitsluit.

Van der Kaap fotografeerde leerlingen omdat hij wilde dat zijn kunstwerk echt iets zou worden van henzelf. Het kon dan eerder iets bij ze teweeg brengen en ze zouden er meer respect voor hebben. 'Kijk, zoiets is er gelukkig nog niet mee gebeurd', zegt hij, en wijst naar een afgeplakte barst in een raam van de nieuwe vleugel.

Met deze opdracht is Van der Kaap voor het eerst weer teruggegaan naar zijn oorspronkelijke discipline, de fotografie. Hij staat bekend als grondlegger van het gebruik van nieuwe media in de kunst. Met zijn 'immateriële fotografie' exposeerde hij in het Stedelijk Museum in Amsterdam en hij combineerde videobeelden en tekst op de gevel van concertzaal 013 in Tilburg. Ook staat hij bekend als 'Godfather of Veejays', omdat hij in de jaren tachtig als één van de eersten live beeld en geluid ging mixen op feesten en festivals.

Hij werkt graag met jongeren, 'want die zijn nog niet zo blasé'. Toen Van der Kaap op het Bredero College rondliep, merkte hij al gauw dat ze het leuk vonden om op de foto te komen. Hij schakelde over op digitale fotografie en op video, zodat de leerlingen meteen het resultaat konden zien.

Rashida en Jenice liet hij net zolang dansen op het schoolplein tot ze zichzelf waren, waarmee hij de intense uitstraling van de portretten bereikte. Dat ze nu opeens kunst geworden zijn, daar staan ze niet bij stil. Ze vinden het vooral 'leuk' dat ze daar zo megagroot te zien zijn. Jenice: 'Ik wist niet dat ik zo boos keek'. Rashida: 'De mensen op school zien nu ook eens mijn blije gezicht.'

De vergelijking tussen zijn werk en reclamefoto's vindt Van der Kaap niet opgaan. 'Dit is juist het tegenovergestelde, want reclame suggereert engagement, maar heeft het niet. Ik laat mensen uit de wijk zien op een glamour-manier, zonder iets te willen verkopen.' De komende vijf jaar verwisselt Van der Kaap de portretten ieder half jaar. Eind augustus is Janine, een vriendin van Rashida en Jenice, aan de beurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden