Boonstra mist nieuwe bedrijfsmoraal

Gewoon niet doen. Dat simpele advies krijgen Nederlandse topondernemers over privé-transacties op de beurs in de Veertig van Peters. Volgens dit toonaangevende rapport over goed ondernemersbestuur uit 1997, moeten ondernemers beperkingen in hun privéleven accepteren om iedere schijn van misbruik te voorkomen....

Afzwaaiend Philips-bestuursvoorzitter Cor Boonstra had zich een hoop narigheid kunnen besparen door het rapport van voormalig Aegon-topman J. Peters er nog eens op na te lezen, voordat hij begin maart vorig jaar voor 1,1 miljoen gulden aandelen Endemol kocht. Er wordt veel gezegd over het vermeende gebruik van voorkennis door de Philips-topman, maar één ding is duidelijk: terughoudend met privé-transacties is hij niet geweest.

De omstreden transactie in aandelen Endemol was niet uitzonderlijk, zo verklaarde Boonstra dinsdagavond in het televisieprogramma Barend & Van Dorp. De scheidend Philips-baas stelde dat hij zijn bankier met grote regelmaat opdracht gaf tot het doen van aandelentransacties.

Ik heb mijn hele leven bedrijven gekocht en verkocht, zelfs voor vele miljarden guldens, en kan dus heel goed beslissen over mijn eigen beleggingen, zo stelde de voormalige baas van Douwe Egberts.

Gezien zijn prestaties bij Philips zal niemand zijn koopmanschap willen bestrijden. Maar Boonstra is als bestuursvoorzitter van Philips en commissaris bij diverse andere ondernemingen op de hoogte van allerlei ontwikkelingen in het Nederlandse en internationale bedrijfsleven. Hij beschikt per definitie over veel meer kennis van bedrijven dan een gemiddelde belegger. Juist door die combinatie van functie en kennis past een privé beleggende topbestuurder grote terughoudendheid, zo vond Peters in zijn breed gedragen advies over corporate governance, ofwel goed ondernemingsbestuur.

Boonstra acht deze regel niet van toepassing op zichzelf. 'Het is niet verboden om op basis van kennis te handelen', stelde hij dinsdag. Dat is formeel correct; als Boonstra tenminste, zoals hij zelf verklaarde, niet samenwoonde met partner en Endemol-commissaris Sylvia Tóth en als hij geen informatie van haar kreeg over de overname van Endemol. Daar zal het onderzoek van Justitie zich vooralsnog op richten.

Maar los van de vraag of hij voorkennis had, is er nog een kwestie: handelde Boonstra moreel juist? Als het rapport van Peters de morele gids voor ondernemend Nederland is - zoals het vaak wordt gezien - is het antwoord helder. Door heel nadrukkelijk in strijd met de aanbeveling te handelen, heeft Boonstra welbewust een risico genomen en de schijn van misbruik over zich afgeroepen. De Philips-topman voelde zich naar eigen zeggen gecriminaliseerd door de aangifte van de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE). Maar dat is nu precies waar Peters voor waarschuwde: vermijd elke schijn van misbruik.

Er bestaat overigens al lang een oplossing voor het probleem waar Boonstra nu mee wordt geconfronteerd. Topbankiers van onder meer ABN Amro brengen hun privé-vermogen sinds jaar en dag onder bij een onafhankelijke vermogensbeheerder. Bij een dergelijke constructie - een zogeheten vrije-handrekening - heeft de vermogende topbestuurder zelf geen invloed op de wijze van beleggen, en krijgt hij veelal jaarlijks een overzicht van de resultaten.

Zo wordt uitgesloten dat er sprake kan zijn van handel met voorkennis. De topbestuurders die dit oude instrument gebruiken, voldoen aan de normen en waarden die sinds de aanscherping van de voorkenniswetgeving in 2000 gelden. Een topman die denkt zichzelf aan de glibberige voorkenniswet te kunnen onttrekken, loopt dezelfde risico's als Boonstra.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden