achtergrond boekhandel

Bookaroo: laatste strohalm of concurrent van de boekhandel?

Bookaroo, het nieuwe platform voor online boekenverkoop, heeft veel losgemaakt sinds de website online ging op 3 juli. Sympathiek initiatief of wolf in schaapskleren?

Bookaroo: één eenvoudige website waar lezers hun boeken bestellen, waarna boekhandels ze leveren én eraan verdienen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het digitale boekenplatform Bookaroo verkocht woensdag zijn tienduizendste boek. Het beoogde doel van de twee weken durende testfase is gehaald, en dus blijft de website in de lucht. Bookaroo is een idee van Das Mag-oprichters en uitgevers Toine Donk en Daniël van der Meer. Het biedt de mogelijkheid online boeken te bestellen die door een boekhandel worden geleverd. De online verkoop van boeken is volgens onderzoek van de Leesmonitor goed voor 30 procent van de totale boekenverkoop in Nederland en wordt nu gedomineerd door Bol.com. Bookaroo wil deze handel terugbrengen naar de lokale boekwinkel.

Veel boekhandelaren juichen het initiatief toe: Bookaroo zet boekhandels op de kaart, vinden ze, en de manier waarop de consument boeken koopt en wat daarvan de gevolgen zijn. Meer dan 300 winkels zijn inmiddels aangesloten. Maar niet alle boekhandels zijn enthousiast. Sommigen plaatsen kanttekeningen bij de werkwijze van Bookaroo.

Boek claimen

Hoe werkt Bookaroo? De klant bestelt een boek via de website. Deze bestelling wordt doorgestuurd naar de dichtstbijzijnde boekhandel, die de order kan ‘claimen’ en de boeken naar de klant stuurt. Wanneer de boekhandel niet reageert (omdat ze het boek niet hebben óf de order niet willen aannemen), wordt na een uur het net steeds verder uitgegooid, tot elke deelnemende boekhandel de order kan zien. Als niemand het binnen 48 uur oppakt , wordt het boek besteld bij Centraal Boekhuis en daarvandaan verzonden.

Boekhandels moeten bij een bestelling van meerdere boeken de volledige bestelling leveren. Bookaroo vraagt aan de boekhandel 5 procent van de verkoopwaarde per boek. Nadat de bestelling is geplaatst, neemt de boekhandel de logistieke kant en de bijkomende kosten voor zijn rekening, zoals het inpakken, leveren en de bezorg- of portokosten. Boekhandels moeten dus eerst afwegen of het onder de streep de moeite waard is om een bestelling van Bookaroo aan te nemen.

Dat sommige boekhandelaren ervoor kiezen om een order niet te claimen vanwege de kosten, is volgens oprichter Toine Donk geen probleem. ‘Het mooie aan het systeem is juist dat boekhandels zelf kunnen kiezen of ze iets willen aannemen of niet. Ik vergelijk het weleens met Uber. De afweging is volledig aan de boekhandel, ze zijn nergens toe verplicht. En uiteindelijk wordt 90 procent van de orders geclaimd.’ Hebben grote boekhandels met hun grotere assortiment en meer personeel geen voordeel ten opzichte van kleinere boekhandels? ‘Ze hebben ook een groter financieel risico.’

Op het Bookaroo kantoor in Amsterdam. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Complexe bestellingen

‘Het is een leuk initiatief en werkt eenvoudig’, zegt Ton Harmes, directeur van Dominicanen Boekhandel in Maastricht. ‘Het geeft de kracht om snel te leveren. Wij maken gebruik van een fietskoerier. Dat is goedkoper en duurzamer dan de post. Als een boek binnen een paar uur bij een klant is, krijgt deze de indruk dat het boek op hem lag te wachten.’

Jan Vinck van De Toren van Bemmel juicht toe dat Bookaroo de boekhandels onder de aandacht brengt. ‘Maar de praktijk heeft nog wat voeten in de aarde,’ zegt de boekhandelaar uit het Gelderse Bemmel. ‘De baten staan niet altijd in verhouding tot de kosten. Bovendien zijn sommige bestellingen te complex. Iemand wil dan vijf, zes boeken en die heb je niet allemaal in huis.’ 

Dit is vooral voor gespecialiseerde boekhandels lastig. Inge Mooiman van jeugd- en kinderboekhandel Silvester in Leiden: ‘Bookaroo is nu vooral op de algemene boekhandel gericht, aan combinatiebestellingen kunnen wij vaak niet voldoen.’ Ze is desondanks blij met Bookaroo: ‘Wij hebben zelf geen webwinkel. En we vinden het een goed signaal naar Bol.com.’

Ook een deel van de zaken die wél een webwinkel hebben, zoals de boekhandels die zijn aangesloten bij Libris/Blz., doen mee met het nieuwe platform. Waarom lukt het Bookaroo wel om de boekenliefhebber te bereiken en Libris niet? ‘Dat is voor ons ook de vraag,’ zegt Caroline Damwijk, directeur van Libris/Blz. ‘Ze hebben veel publiciteit gegenereerd en weten de juiste snaar te raken bij de consument. Dat is ons tot op heden niet gelukt.’ Libris heeft de eigen online verkoop zien toenemen sinds Bookaroo in de lucht is. Damwijk ziet Bookaroo dan ook als een aanvulling, en niet als concurrent.

Onzin, vindt Joost Baars, dichter en boekverkoper bij Van Rossum in Amsterdam. ‘Als het ze alleen om de boekhandel te doen zou zijn, zouden ze op de website zetten: ga naar de plaatselijke boekhandel. Dat zou natuurlijk absurd zijn. Het is namelijk gewoon een businessmodel. Bookaroo is een concurrent van de boekhandel, niet een laatste strohalm. De oplossing voor het online probleem van boekhandels ligt offline, niet elders online.’ De boekhandel biedt een ervaring die je op internet niet vindt. ‘Een boek is een product waar een gesprek bij hoort, iets waar je over praat. En praten doe je met een mens.’

Donk erkent dat een gesprek in een boekhandel een ‘onovertroffen ervaring’ is. ‘Maar er zijn twee manieren om naar de wereld te kijken: hoe mensen zich zouden moeten gedragen en hoe ze zich gedragen. Je ziet de laatste jaren dat thuisbezorgen een enorme vlucht neemt. Er moet iets gebeuren: niets doen levert niets op. De boekenhandels hebben het de laatste tien jaar heel zwaar gehad en daarom snap ik goed dat ze argwanend zijn. Het is aan ons om hen te overtuigen. Ik vind het bijzonder dat er nu zo’n breed gesprek over gaande is.’

Wat verdien je aan een boek?

Nederland kent een vaste boekenprijs en daarbij hoort een boekhandelskorting. Een boekhandel krijgt bij het inkopen van een boek uit het Centraal Boekhuis in de regel 42 procent korting.

Bij Librisprijs-winnaar De goede zoon van Rob van Essen bijvoorbeeld ziet dat er als volgt uit:

Boekprijs inclusief btw: € 21,99

Boekprijs exclusief btw: € 20,01. 

Boekhandelskorting van 42% over € 20,01: € 8,40

De boekhandel houdt dus iets meer dan acht euro over. Hier moeten onder meer de kosten van de winkel en het personeel nog af. De rest gaat naar uitgever en auteur. Die laatste ontvangt over het algemeen 10 procent van de verkoopprijs. Deze marge neemt toe naarmate er meer boeken verkocht worden.

Bookaroo vraagt 5 procent van de verkoopprijs per boek als commissie. Dat is bij dit voorbeeld € 1,10. Als de boekhandel het boek per post moet versturen, komt daar nog € 3,95 of € 6,95 bij, afhankelijk van de dikte van het boek.

Bol.com krijgt als grote afnemer 45 procent boekhandelskorting. Het bedrijf heeft andere kosten, maar hoeft de boeken bijvoorbeeld niet op te slaan, omdat Bol.com die direct bij het CB bestelt. Bij boekenketen Libris worden de portokosten collectief gedragen door de deelnemende boekhandels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden