Bonobo's werken aan hun netwerk

Bonobo's delen vrijwillig voedsel met vreemdelingen als ze daarmee hun sociale netwerk uitbreiden. De mensapen staan zelfs eerder eten af aan onbekenden dan aan groepsgenoten.

AMSTERDAM - De mens is daarmee niet de enige diersoort die vreemdelingen helpt, zeggen antropologen van Duke University in Durham in een artikel dat woensdag is verschenen in PLoS ONE.

Er zijn twee beweegredenen voor bonobo's om eten te delen: een zelfzuchtige en een onzelfzuchtige motivatie, schrijven onderzoekers Jingzhi Tan en Brian Hare. Een nieuw sociaal contact zien bonobo's als een beloning en daarvoor staan ze graag voedsel af. Als er geen kans is op sociaal contact helpen bonobo's elkaar alleen als de nieuwkomer niet bij het eten kan.

Het gedrag van bonobo's is vooral opvallend omdat ze eerder voedsel delen met vreemdelingen dan met groepsgenoten. Bonobo's zijn in het wild niet vijandig tegen buurgroepen. 'Bonobovrouwtjes verhuizen na verloop van tijd naar een andere groep. Zo hebben individuen uit beide groepen meer paringskansen', vertelt Liesbeth Sterck, gedragsbioloog bij de Universiteit Utrecht.

In zo'n vreemde groep is het belangrijk goede sociale banden te hebben met buurgroepen. Dit is volgens Sterck een mogelijke verklaring voor de vrijgevigheid, omdat de vreemdelingen in het onderzoek van Tan en Hare allemaal vrouwtjes zijn.

Bonobo's zijn uniek in dit gedrag vergeleken met de nauw verwante apensoorten. Chimpansees bijvoorbeeld zijn over het algemeen zeer vijandig tegen onbekende soortgenoten. 'Die kennen echte oorlogsvoering, waarbij de ene groep de andere opzoekt en uitmoordt', zegt Sterck.

In de eerste reeks experimenten van Tan en Hare kwamen bonobo's in een kamer met voedsel, met de mogelijkheid een andere aap binnen te laten. Ze konden daarbij een groepsgenoot kiezen of een aap die ze niet kenden. Het merendeel van de bonobo's liet eerst de vreemdeling bij het eten.

Daarnaast onderzochten Tan en Hare of bonobo's anderen ook helpen als ze zelf geen beloning krijgen in de vorm van sociaal contact. De vrijgevigheid van bonobo's blijkt dan wel grenzen te kennen. Als de apen de nieuwkomer niet kunnen aanraken, laten bonobo's anderen alleen binnen als die niet bij hun voedsel kunnen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden