Bonfrère heeft in Nigeria even geen vijanden meer

Het Nigeriaanse voetbalelftal heeft de lang verwachte revolutie volbracht, maar de omwenteling is met veel gekrakeel gepaard gegaan. Het rumoer na de Olympische finale kwam nu eens niet uit de gelederen der verslagen tegenstanders, Argentinië en eerder Brazilië; de tamtam bonkte luid uit de kringen rond het eigen team....

Van onze verslaggever

John Volkers

ATHENS

Na de wedstrijd (3-2) ging de oorlog tussen Jo Bonfrère, de Nederlandse coach van het Afrikaanse elftal, en de Nigeriaanse journalisten rustig door. De geplaagde Limburger zei de domme vragen zat te zijn en slechts onredelijk te zijn omdat de pers al maanden onredelijke eisen stelde. De journalisten lagen bijna op hun knieën voor succescoach Bonfrère. 'Ik ben niet uw vijand', riep er een in de lachwekkende kermis van de interviewzone.

Bonfrère had even tevoren tegen de Nederlandse pers zijn afscheid van Nigeria aangekondigd. 'Ik ga terug naar Nederland, wachten tot een mooie club zich meldt', zei de Limburger, die bij het mislukte WK van 1994 nog de rechterhand was van Clemens Westerhof. In de internationale bijeenkomst en tegenover de Nigeriaanse pers zweeg hij over dat snode plan.

Volgens ingewijden zou hij niet onder zijn contract uit kunnen. De overeenkomst, uit september '95, zou lucratief zijn en tot 1998 voortduren. In april verbrak Bonfrère evenwel zijn dienstverband, omdat hij het niet eens was met de bemoeienis van de Nigeriaanse regering met het reisbeleid van zijn elftal. Later werd gerept van een betalingsprobleem. 'En dat is een probleem dat in Nigeria nooit zal worden opgelost', meende Bonfrère.

Een maand én een schikking later nam 'Bonfrère Joe' toch maar de Olympische voorbereiding voor zijn rekening. Het was de moeilijkste preparatie die de Nederlandse trainer zich kon herinneren. Zijn selectie kon door de VN-boycot nergens heen. Op Papendal, het geliefde trainingscentrum bij Arnhem waar het WK werd voorbereid, waren de Nigerianen door de gevolgen van de Saro-Wiwa executie niet welkom.

Bonfrère, de oud-aanvaller van MVV: 'Het was moeilijk om de spelers te verzamelen, Kanu kwam laat. En daarna was het heel, héél moeilijk om ze het land weer uit te krijgen, voor een lang trainingskamp in Florida. Maar met de steun van de spelers is het gelukt.'

Bonfrère wilde zijn talentvolle team afzonderen van alle invloeden van buiten. Naast de invloed van de pers, die onophoudelijk om een andere opstelling vroeg, was er die van de regering.

Jo Bonfrère: 'De Nigeriaanse regering betaalt en bepaalt alles. Als zij vindt dat Zuid-Afrika, zoals voor het toernooi om de Africa Cup, niet veilig is voor ons, dan neeemt zij de beslissing weg te blijven. Dan houdt alles op. Als sporter ben je het daar dan niet mee eens. Maar Nigeria is nu eenmaal een speciaal land. Zoals niets in Europa te vergelijken is met werken in Afrika. Daar ben je niet alleen bezig met het maken van de opstelling en het trainen van je spelers, je moet er zoveel dingen bij doen.'

Bonfrère kan het aan, zo bleek in Florida en Georgia waar het Olympische voetbal volle stadions trok. De dagen voor de finale, na de geweldige sudden death-wedstrijd tegen Brazilië (4-3), werd hij zelfs gebeld door de president. Of dat van invloed was geweest op het resultaat, vroeg een journalist. Bonfrère hield zich, met een smalend lachje, op de vlakte.

Zijn elftal was geïnspireerd en geleid door de coach, zei Sunday Oliseh, de pas 21-jarige middenvelder wiens carrière al langs FC Luik, Reggiana en FC Köln voerde. 'Bonfrère Jo is tactisch zó sterk. Ik loop al zeven jaar mee in Europa en hij is een bijzondere coach en een geweldige organisator. Ik kan begrijpen dat hij weggaat als hij een beter aanbod krijgt, maar wij hopen dat hij blijft. We kennen elkaar zo goed.'

In het zuiden de Verenigde Staten werden door de Nigerianen vooral de lessen van het WK van twee jaar eerder gepraktizeerd. Oliseh: 'De nederlaag in de achtste finale tegen Italië zal mij de rest van mijn leven bijblijven. Ik blijf als middenvelder opletten. Ook bij een achterstand storm ik niet zo maar naar voren. Het elftal van twee jaar geleden had deze Olympische finale verloren. Dit team is jonger, maar tactischer rijper. Het is de invloed van de Europese coach op de Afrikaanse kwaliteit.'

Het prachtige voetbal van de Nigerianen, pure techniek gecombineerd met lenigheid en atletisch

vermogen, hoort een voorbeeld te zijn voor de rest van de wereld. Brazilië en Argentinië, met Duitsland en Italië de toplanden van het internationale voetbal, waren in het Olympisch toernooi (onder 23) ouderwets verdedigend ingesteld. Het countervoetbal bleef voor hen de maatstaf.

Bonfrère, op zijn Nederlands: 'Wij hebben bewezen dat aanvallend voetbal loont, dat het mooi is, dat het publiek trekt. Speel niet terug zeg ik tegen mijn spelers, duik de gaten in, zoek het andere doel. Deze zege was niet alleen belangrijk voor Nigeria, maar voor de hele wereld. Het was promotie voor het aanvallende voetbal.'

Het duffe EK-voetbal van anderhalve maand geleden verbleekte bij de passie die Nigeria en toch ook Argentinië zaterdagmiddag in Athens aan de dag legden. In de hitte verzaakten de verdedigers en ontstond er ruimte voor acties. De Nigerianen toonden bovendien een bewonderenswaardige mentaliteit. Net als tegen Brazilië vochten ze uit ogenschijnlijk verloren posities terug.

De snelle 0-1, al in de tweede minuut, en een dubieuze strafschop, kort na rust en goed voor 1-2, brachten hen niet uit het evenwicht. Babayaro van Anderlecht en Amokachi van Everton zorgden voor de schitterende gelijkmakers. Tweemaal was Kanu, de bij Ajax vertrokken spits, de aangever.

In de slotminuut was het invaller Amunike die uit buitenspelpositie voor het Olympisch goud zorgde (3-2). Vooraf was de spits van Sporting scherp bekritiseerd. Hij rende naar zijn coach en zei: 'Dit heb ik voor jou gedaan'.

Bonfrère: 'We zijn nu aan de top gekomen, maar het zal voor Nigeria lastiger zijn er te blijven.' Oliseh: 'Dit is de basis van ons nieuwe WK-elftal. We zijn erg jong, we kunnen alleen nog maar beter en sterker worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden