Bondskanselier Merkel biedt Trump 'nauwe samenwerking' aan

Angela Merkel heeft de aanstaande Amerikaanse president Donald Trump gefeliciteerd, zoals het hoort. Ze biedt hem 'nauwe samenwerking' met Duitsland aan, op basis van 'gedeelde waarden.' Ook benadrukt de bondskanselier dat Duitsland met geen enkel ander land ter wereld buiten de Europese Unie zo verbonden is als met de Verenigde Staten.

De Duitse minister van de Buitenlandse zaken Walter Steinmeier met Angela Merkel. Beeld afp

Wie goed luistert, hoort dat Merkel haar samenwerkingsaanbod aan voorwaarden verbindt. Ze zegt: 'Duitsland en de VS zijn verbonden door waarden: democratie, vrijheid, respect voor het recht en de waardigheid van mensen, ongeacht herkomst, huidkleur, religie, geslacht, seksuele geaardheid, of politieke voorkeur. Op basis van deze waarden bied ik de president van de Verenigde Staten, Donald Trump, een nauwe samenwerking aan.' Daarmee indirect maar duidelijk refererend aan Trumps racistische en seksistische uitspraken tijdens zijn campange.

Je kunt in haar tweeënhalve minuut durende statement zelfs de eerste politieke waarschuwing aan het adres van Trump lezen. 'De keuze voor wie de Amerikaanse burgers tot hun president kiezen, heeft gevolgen ver buiten de Verenigde Staten', zei Merkel. 'Wie dit grote land regeert, met zijn geweldige economische kracht, zijn militaire potentieel, zijn culturele zeggingskracht. Diegene draagt een verantwoordelijkheid die bijna overal ter wereld voelbaar is.'

In het rijtje gezamenlijk aan te pakken wereldproblemen noemde Merkel ook nadrukkelijk het klimaat.

Het contrast tussen Merkels diplomatieke rust en de dramatische toon van het gros van de politieke reacties is groot. 'Trump is ook een waarschuwing aan ons', zei SPD-voorzitter en vicekanselier Sigmar Gabriel. 'Hij is de voorman van een nieuwe autoritaire en chauvinistische Internationale.'

'Het is een zware schok', zei minister van Defensie Ursula von der Leyen (CDU) tegen Reuters. 'Ik wil niets mooipraten', zei minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier. 'Veel wordt moeilijk.' Alleen AfD-chef Frauke Petry reageerde verheugd en feliciteerde president Trump op Twitter uitbundig.

Grote, dramatische woorden

Ze hadden het weer niet zien aankomen in Berlijn. Zo vatte een politiek verslaggever van publieke radiozender Deutschlandfunk woensdagmorgen de stemming samen. Weer, want net als in de nacht van de Brexit, ging politiek Berlijn dinsdagnacht naar bed met het idee dat het allemaal goed zou komen. Dat wil zeggen, dat Clinton aan het langste eind zou trekken.

'Zelfs de zon kan niet opboksen tegen een dergelijke cesuur, zoals ze die in de Verenigde Staten sinds mensenheugenis niet meer hebben beleefd.' Zo dramatisch begon publicist Stefan Kornelius zijn commentaar in de Süddeutsche Zeitung. Die zon is een verwijzing naar de woorden van Obama; dat ook vandaag de zon boven de VS gewoon zal opgaan.

Grote, dramatische, woorden ook bij Cem Özdemir, voorzitter van de Duitse Grünen. Hij ziet de verkiezing van Trump als 'breuk met de Europese traditie dat het Westen staat voor liberale waarden.'

Hannelore Kraft, de sociaaldemocratische minister-president van Noordrijn-Westfalen, schakelde zelfs over op regelrechte gevechtsretoriek. 'Ook voor mij is het een schok dat zo'n haatcampagne succesvol was', twitterde ze. 'We moeten de strijd tegen populisten overal aan blijven gaan. We mogen het veld niet aan de versimpelaars laten.'

In de Frankfurter Allgemeine Zeitung uitten ook mensen uit het bedrijfsleven zich bezorgd, vanwege Trumps voorgenomen inperkingen van de vrijhandel. Bijna tien procent van de Duitse export gaat naar de VS.

Minister van Justitie Heiko Maas maande op een haast ironische manier tot kalmte. 'De wereld vergaat niet, ze wordt alleen nog gekker.'

De rol van Angela Merkel in en voor Europa wordt nu nog belangrijker, gonst het in televisie- en radiocommentaren. Nu zal er nog meer op haar schouders terechtkomen, omdat zij de enige is die Europa bij elkaar kan en moet houden. Merkel moet 'stabiliteit, continuïteit en betrouwbaarheid garanderen', zei Alexander Graf Lambsdorff, die voor de liberale FDP in het Europese parlement zit.

Dit alles natuurlijk gekoppeld aan de belangrijkste politieke vraag van Duitsland op dit moment: gaat Merkel nog een termijn door als bondskanselier?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden