Interview defensie

Bonden: werf buitenlanders voor Nederlandse leger

Defensie moet buitenlanders werven om dienst te nemen in het Nederlandse leger. Dat is volgens de Coalitie voor Veiligheid, een samenwerkingsverband van vakbonden en belangenorganisaties voor militairen en politie, dé manier om duizenden openstaande vacatures bij defensie in te vullen.

De Open Dagen van de Koninklijke Landmacht. Beeld ANP

‘Willen we dit probleem oplossen, dan moeten we out of the box denken’, zegt kapitein ter zee Marc de Natris, voorzitter van de Koninklijke Vereniging voor Marineofficieren en woordvoerder namens het samenwerkingsverband.

Buitenlanders in het Nederlandse leger: is de nood echt zo hoog?

‘Een op de vijf functies binnen defensie is niet bezet; in totaal staan 9.000 vacatures open. Defensie heeft jaarlijks een instroom van 3.500 tot 4.000 jongeren nodig. Dat halen we niet. Op die manier kun je geen leger op de been houden.’

Misschien kan een baan in het leger aantrekkelijker worden gemaakt?

‘Daar is al wat aan gedaan. De lonen zijn vorig jaar met ruim 3 procent gestegen, alle militairen krijgen een extra maandelijkse toeslag. Maar als je kijkt naar bevolkingsprognoses zie je dat er een enorme vergrijzing en ontgroening op ons afkomt. Het aantal jongeren dat beschikbaar komt voor de arbeidsmarkt neemt drastisch af. Dat is niet alleen een probleem voor het leger, het speelt ook bij de politie en de zorg. We vissen allemaal in dezelfde vijver. We hebben in de toekomst gewoon te weinig jongeren om alle publieke taken uit te voeren. Dat is een structureel probleem.’

Buitenlanders in Nederlandse krijgsdienst nemen: mag dat wel?

‘Nee, dat mag nu nog niet. Om dienst te nemen bij het leger of om bij de politie te mogen werken, moet je op dit moment de Nederlandse nationaliteit hebben. Ons voorstel is: hef dat op voor buitenlanders die je geschikt bevindt. In de toekomst zouden die wellicht ook de Nederlandse nationaliteit kunnen krijgen, maar dat is nu niet aan de orde.’

Aan wat voor buitenlanders denkt u dan?

‘D66 heeft onlangs een voorstel gelanceerd om soldaten binnen Europa te gaan werven. Dat heeft Duitsland ook al geprobeerd, maar daar zijn ze mee gestopt. Het werkte niet. België stelde zijn leger open voor iedereen die Vlaams of Frans spreekt. Dat leverde tachtig aanmeldingen op. Het probleem is: alle Europese landen zitten met hetzelfde probleem.

‘Engeland is vrij succesvol met het werven van soldaten in Engels sprekende landen. Wij stellen daarom voor om eens te gaan kijken in landen waar Nederland koloniale contacten mee heeft gehad en waar ze nu nog Nederlands spreken. In Zuid-Afrika is onder jongeren bijvoorbeeld veel animo om naar Nederland te komen en hier in het leger te dienen. Iemand deed een oproep via Facebook: binnen een uur waren er vijftienhonderd aanmeldingen binnen. De situatie in het land is dusdanig dat veel jongeren daar weg willen. Maar je kunt ook denken aan Suriname of Aruba, waar ook Nederlands gesproken wordt.’

Moeten we dan denken aan een soort Vreemdelingenlegioen?

‘Nee, dat is totaal niet aan de orde. In het Vreemdelingenlegioen zitten soldaten van honderdvijftig verschillende nationaliteiten. Dat is niet wat wij voor ons zien. Je zou er wel aan kunnen denken om buitenlandse militairen bij de landmacht samen te zetten in eigen bataljons. Maar een schip dat bemand wordt door Zuid-Afrikanen: dat ziet ik niet gebeuren.’

Moet je het wel willen: Nederlandse en buitenlandse soldaten zij aan zij in het veld?

‘Nederlandse militairen werken nu ook al vaak in buitenlandse missies. Ze zijn het gewend om samen te werken met buitenlandse collega’s. Voor de onderlinge kameraadschap maakt het niet uit. Die is in het leger sterk genoeg.’

Jullie hebben een brief gestuurd naar de vaste Kamercommissie voor defensie met jullie advies. Wat verwacht u daarvan?

‘Het is afwachten hoe de politiek hierop reageert. Wij stellen voor om met een proef te beginnen. Als dat niet lukt, hebben we het in ieder geval geprobeerd. En als men dit niet wil, wat dan wel?’

REACTIE DEFENSIE:

‘Voor toetreding tot de krijgsmacht is de Nederlandse nationaliteit vereist. Feit is dat we in Nederland nog tal van mogelijkheden hebben die we onbenut laten. Zo bestaat ons personeelsbestand uit slechts 10 procent vrouwen. Ons probleem los je met dit voorstel niet op, maar wel met een fundamentele herziening van ons personeelssysteem (meer maatwerk, betere loopbaanpatronen, meer perspectief bieden), en daarvoor hebben we de bonden hard nodig.

De werving verloopt op dit moment goed, we hebben het afgelopen jaar bijna vierduizend rekruten geworven op een krappe arbeidsmarkt. We kennen vooral krapte in de technische beroepen, maar daar heeft heel Nederland last van. De uitstroom bij defensie is nog te groot (de arbeidsmarkt trekt) en wij zijn druk bezig om die uitstroom af te remmen. Het onlangs afgesloten arbeidsvoorwaardenakkoord helpt daar bijvoorbeeld bij.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden