Bommen tegen terroristen, voedsel voor Afghanen

Het was een uniek begin van een oorlog. Behalve bommen en raketten, bedoeld voor trainingskampen van Osama bin Laden en militaire doelen van de Taliban, lieten de Verenigde Staten ook voedselpaketten neerdalen op Afghanistan....

Van onze correspondent Bert Lanting

De humanitaire 'bombardementen' waren een signaal van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië aan de islamitische wereld en de Afghanen dat dit geen oorlog tegen Afghanistan is, maar een offensief om het terroristische netwerk van Osama bin Laden te vernietigen.

De tweevoudige strategie weerspiegelt het gecompliceerde evenwichtskunstje dat de Verenigde Staten moeten uitvoeren om te voorkomen dat de militaire acties in Afghanistan op een diplomatieke ramp uitlopen.

Maar het is ook duidelijk dat de voedseldroppings deel uitmaken van een propagandaslag met het doel verdeeldheid te zaaien in Afghanistan. De VS hebben ook plannen opwindbare radio's en pamfletten met oproepen aan de bevolking af te werpen boven Afghanistan.

Voor zover bekend bevatten de pamfletten geen oproepen aan de Afghanen om in opstand te komen tegen het Taliban-regime. Kennelijk is president Bush bang de tragische fout te herhalen die zijn vader aan het eind van de Golfoorlog beging. De VS riepen de sji'ieten in het zuiden van Irak toen op in opstand te komen tegen Saddam Hussein, maar deden vervolgens niets toen diens troepen de opstand met harde hand neersloegen.

Het is wel duidelijk dat de VS en Groot-Brittannië erop uit zijn de Taliban militair zodanig te verzwakken dat het regime, zoals minister van Defensie Donald Rumsfeld het uitdrukte, 'van binnenuit ineenstort'.

Rumsfeld maakte er geen geheim van dat de geallieerden met de bombardementen het militaire machtsevenwicht willen laten omslaan in het voordeel van de Noordelijke Alliantie, die al jaren tegen de Taliban strijdt. Met het oog daarop werden ook tankformaties van de Taliban buiten de noordwestelijke stad Mazar-i-Sharif gebombardeerd. Tegelijkertijd proberen de VS de leiders van stammen in het zuiden van Afghanistan, waar de Taliban hun machtsbasis hebben, over te halen met het bewind te breken.

De Verenigde Staten hopen uiteraard dat het oprukken van de anti-Taliban troepen het guerrillaleger van Osama bin Laden, dat uit enkele duizenden vrijwilligers uit islamitische landen bestaat, zal dwingen uit zijn schuilplaatsen te komen om het Taliban-regime overeind te houden. Dat zou het de geallieerde strijdkrachten makkelijker maken hen aan te pakken.

Nu al blijkt dat die strategie wrijving oplevert met Pakistan, dat uiterst beducht is voor het aan de macht komen van de sterk anti-Pakistaanse Noordelijke Alliantie, die voornamelijk uit etnische Oezbeken en Tadzjieken bestaat. Pakistan is bang dat het dan alle greep zal verliezen op het buurland.

President Musharraf zei gisteren dat de Noordelijke Alliantie geen misbruik mag maken van de geallieerde bombardementen. Musharraf liet verder weten dat Pakistan vindt dat de militaire campagne maar van korte duur moet zijn en uitsluitend gericht moet zijn op het terroristennetwerk van Bin Laden.

Onduidelijk blijft of de VS en Groot-Brittannië van plan zijn ook militaire acties uit te voeren tegen andere landen. Meteen na de aanslagen op New York en Washington gingen er in de regering-Bush stemmen op ook actie te ondernemen tegen Irak, maar het lijkt erop dat daar voorlopig geen sprake van zal zijn.

Volgens de Amerikaanse media heeft Bush de voorstanders van actie tegen Saddam Hussein, zoals onderminister van Defensie Wolfowitz, opdracht gegeven hun toon te matigen. Maar bij wijze van waarschuwing aan Irak lieten de geallieerden de VN gisteren weten dat zij zich het recht voorbehouden ook andere landen te treffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden