Bommen tegen publieke opinie

Proberen de Taliban met ongekend geweld de publieke en politieke meningsvorming in Nederland te beïnvloeden?..

Van onze verslaggever Theo Koelé

Twee gesneuvelde militairen binnen enkele dagen, een nog onbekend maar wellicht hoog aantal burgerslachtoffers tijdens felle gevechten: het zijn factoren die ongetwijfeld een rol spelen bij de beantwoording van de vraag of Nederland de missie in Uruzgan voortzet, en zo ja, in welke vorm.

Volgens de Pakistaanse Taliban-kenner Ahmed Rashid is het geen toeval dat de honderden strijders nu de ‘Nederlandse’ provincie Uruzgan als slagveld hebben uitgekozen. In het AD voorspelde Rashid vrijdag meer aanvallen op ‘soldaten van de NAVO-lidstaten waar de missie ter discussie staat’. ‘De Taliban weten heel goed welke NAVO-landen gevoelig zijn voor gewelddadige acties met veel doden, om zo het verzet tegen de missie op te stoken.’

De commandant der strijdkrachten, generaal Dick Berlijn, wilde vrijdag ‘niet speculeren’ over de vraag of de Taliban pogen ‘de Nederlandse samenleving te beïnvloeden’. Maar onafhankelijke deskundigen vallen Rashid bij.

‘Een heel plausibele redenering’, zegt generaal-majoor b.d. Kees Homan, verbonden aan het Instituut Clingendael. ‘De Taliban zijn geen domme jongens. Ik hoorde onlangs van een Noorse collega dat zij beschikken over een uitgebreide analysecapaciteit, en een effectief mediabeleid. Een Brits instituut waarschuwt dat als de Nederlanders wobbly (wankelmoedig) zijn, andere landen aangemoedigd worden hun bijdrage aan de missie te herzien. De Taliban kennen zulke observaties ook.’

Directeur Rob de Wijk van het Centrum voor Strategische Studies stelt dat de Taliban ‘verdomd goed weten’ dat Nederland voor de vraag staat de missie te verlengen na augustus 2008. ‘Ze proberen de legitimiteit van de Nederlandse aanwezigheid te ondermijnen. Kijk naar de recente aanslag met een bomauto in Tarin Kowt, waarbij een Nederlandse militair en tenminste zeven kinderen om het leven kwamen. De Nederlanders hadden in de stad een zekere veiligheid bewerkstelligd, en daarmee vertrouwen gewonnen.’

Een NAVO-functionaris noemde burgerslachtoffers onder de Afghaanse bevolking onlangs een van de grootste problemen waarmee de internationale stabilisatiemacht ISAF te maken heeft.

Niet alleen omdat Afghanen zich tegen de aanwezigheid van buitenlandse militairen keren. Maar ook omdat de publieke opinie in de landen die troepen leveren gevoelig is voor berichten over onschuldige slachtoffers.

Op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel wordt reikhalzend uitgezien naar een Nederlands besluit. Generaal-majoor b.d. Homan: ‘De NAVO vreest voor een sneeuwbaleffect als Nederland afhaakt. Er zijn nu al te weinig troepen. Dat tekort noopt tot luchtaanvallen waarbij de meeste burgerslachtoffers vallen’.

De Nederlandse legerleiding houdt rekening met een verheviging van het geweld in Uruzgan, de komende maanden. Indien noodzakelijk kan generaal Berlijn extra troepen sturen, zei hij gisteren. Berlijn erkende verrast te zijn door de omvang van het Taliban-offensief in Chora.

Eerder dit jaar was de verwachting dat de Taliban hun tactiek zouden veranderen: van grote confrontaties met buitenlandse troepen naar zelfmoordaanslagen en het plaatsen van bermbommen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden