Bomaanslag onthult ware identiteit van de Discuswerper

De Discuswerper is geen discuswerper. Er is een terroristische aanslag voor nodig geweest om dat aan het licht te brengen....

JAN VAN DER PUTTEN

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

De bomontploffing in mei vorig jaar in het Uffizi-museum verwondde ook de Discuswerper. Dat is de naam waaronder dit oud-Romeinse standbeeld sinds twee eeuwen bekend staat. De laatste vijfhonderd jaar heeft deze uit Parisch marmer gebeeldhouwde jongeling nooit zichzelf mogen zijn.

In de zestiende eeuw heette hij nog Endymion, de beeldschone jongen op wie Selene, de godin van de maan, smoorverliefd werd. Maar hij kreeg een antiek hoofd opgezet, waardoor hij veranderde in Alexander de Grote.

Een leerling van Michelangelo zette hem renaissance-armen aan. Aldus vermomd werd hij door een kardinaal cadeau gedaan aan de vorst van Florence.

Later werd de jachthond aan de voeten van 'Alexander' veranderd in een boomstronk, die van nieuwe attributen werd voorzien. Dat gebeurde omdat hij moest worden omgetoverd in een zoon van Niobe. De inrichters van de Niobe-zaal in het Uffizi kwamen immers een van de veertien kinderen van deze tragische mythologische koningin te kort. Een eeuw lang heette hij Niobide, Niobe-zoon.

In 1783 volgde een nieuwe naamsverandering. Kort tevoren was op de Esquilinus, een van de zeven heuvelen van Rome, een marmeren kopie ontdekt van de beroemde bronzen Discuswerper van de oud-Griekse beeldhouwer Miron. Een minnaar van de antieke kunst, Visconti, begon te speuren naar andere discuswerpers. Hij meende er een te hebben gevonden in de 'Niobide' van het Uffizi. De nieuwe naam raakte snel ingeburgerd.

De bom die op last van de mafia bij het Uffizi tot ontploffing kwam, heeft indirect aan Endymion zijn oude identiteit teruggegeven. Het beeld viel aan diggelen. De archeologe Piera Bocci, die met de restauratie werd belast, ontdekte vreemde dingen. De Corriere della Sera meldt dat het beeld uit verschillende marmersoorten blijkt te bestaan en tijdens restauraties voorzien is van allerlei marmeren 'stoplappen'.

Bocci wil nog niets zeggen over de manier waarop zij als een detective het geheim van de pseudo-Alexander-Discuswerper-Niobide heeft ontmaskerd. Daarover verschijnt binnenkort een archeologische speurdersroman. Op 28 november wordt Endymion in zijn oude luister, maar nog niet onder zijn oude naam, opnieuw tentoongesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden