Bomaanslag in Turkije onderzocht

Het Turkse parlement wenst en krijgt een uitvoerig onderzoek naar de bomaanslag op een boekhandel in het zuidoostelijke bergstadje Semdinli op 9 november, waarbij een dode viel....

De Umut-boekhandel was eigendom van de Koerd Seferi Yilmaz, die samen met enkele omstanders de veronderstelde dader achtervolgde en pakte toen die in een auto wilde springen. De man werd flink toegetakeld voordat de politie hem arresteerde. Zijn twee metgezellen, die in de auto zaten, werden eveneens opgepakt.

De politie vond automatische wapens en een plattegrond in de auto. Volgens Turkse en Koerdische media lag in de auto ook een dodenlijst van ruim honderd prominente Koerden die zouden sympathiseren met de PKK.

Op de plattegrond was niet alleen de boekhandel aangegeven, maar ook een appartementengebouw waar veel militairen wonen. Dat gebouw was op 1 november doelwit van een bomaanslag, waarbij 23 personen gewond raakten.

Al snel bleek dat de drie arrestanten, allen onderofficieren, deel uitmaakten van de inlichtingendienst van de paramilitaire Gendarmerie. De namen van twee van hen zijn bekend: sergeant Ali Kaya en sergeant Özcan Ildeniz.

Ogenblikkelijk viel de term deep state. Daarmee wordt in Turkije een kongsi aangeduid van groepen ultra-nationalistische en extreem-conservatieve kemalisten (navolgers van Atatürk) in het staats- en militaire apparaat.

De aanslag leidde de afgelopen twee weken tot rellen in het overwegend door Koerden bewoonde zuidoosten van het land. Er waren felle confrontaties tussen demonstranten en ordetroepen in Semdinli, Yuksekova, Hakkari en in de Koerdische wijken van Istanbul.

De escalatie was zodanig dat premier Erdogan begin deze week naar het zuidoosten reisde. Hij bracht een bliksembezoek aan Semdinli, waar hij de bevolking opriep kalm te blijven.

De strijdkrachten lieten via de massakrant Hürriyet weten dat de actie in Semdinli slechts het werk van enkele individuen was die hun boekje te buiten waren gegaan.

In diezelfde krant trok Gendarmerie-generaal Fevzi Türkeri ten strijde: ‘Boekhandelaar Yilamzs had nauwe banden mer PKK-kopstuk Murat Karayilan, die vanuit Irak opereert.’ De Gendarmerie zei de beschikking te hebben over afgeluisterde telefoongesprekken tussen de twee.

In Turkse en Koerdische kringen wordt betwijfeld of de bomaanslag het werk is van enkelingen. Voormalig leider Hatip Dicle van de verboden pro-Koerdische DEP-partij zei maandagavond in Amsterdam voetstoots aan te nemen dat de staat achter de aanslagen zat.

Ook de mensenrechtenactivist Akin Birdal is daarvan overtuigd: ‘Het leger is op heterdaad betrapt. Het tracht Semdinli te gebruiken als uitvalsbasis voor de strijd tegen de PKK in Irak’, zei hij in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden