Bom doodt groot aantal leiders Syrische oppositie: 'Groot verlies voor revolutie'

De Syrische oppositie heeft deze week een flinke tegenslag te verwerken gekregen: dinsdag ontplofte een bom in het streng beveiligde hoofdkwartier van Ahrar al-Sham. Bijna alle leiders van de invloedrijke salafistische beweging zijn daarbij omgekomen. 'We vermoeden dat IS hierachter zit', zegt Abdurrahman Saleh, woordvoerder van het Islamitisch Front, waar Ahrar al-Sham onderdeel van uitmaakt.

Militanten van Ahrar al-Sham trainen op een onbekende locatie in Syrië. Beeld AFP

Alles leek tot in de puntjes geregeld. De vergadering vond plaats op een geheime locatie, in een bunker onder de grond. Daar, in Ram Hamdan, in de noordwestelijke Syrische provincie Idlib, ligt het goed beveiligde hoofdkwartier van Ahrar al-Sham. Deze salafistische beweging, die door het Westen wordt geassocieerd met Al Qaida, maar zelf beweert veel gematigder te zijn, vormt een van de prominentste krachten in de strijd tegen de Syrische president Bashar al-Assad. In november vorig jaar kwamen zeven oppositiepartijen, waaronder Ahrar al-Sham, overeen om zich te verenigen onder de naam Islamitisch Front.

Afgelopen dinsdag zouden de leiders van de beweging zich beraden over een strategie tegen de oprukkende jihadisten van Islamitische Staat (IS), die door het Islamitisch Front militair bestreden worden. De uitkomst van het overleg zullen we echter nooit weten. Halverwege de vergadering ontplofte een bom. In het gebouw waren naar verluidt tussen de vijftig en zeventig mensen aanwezig. Niemand overleefde de aanslag. Ook de prominente leider van het Islamitisch Front, Hassan Abboud, is omgekomen.

Door verstikking omgekomen
'Nog altijd is niet duidelijk wie er achter de aanslag zit', zegt de Syrische Abdurrahman Saleh, een in Turkije woonachtige woordvoerder en een voormalige strijder van het Islamitisch Front. 'Misschien zullen we het wel nooit weten. De situatie in Syrië leent zich niet voor een professioneel onderzoek. Alle ooggetuigen zijn omgekomen. Doktoren ter plaatse hebben ons wel laten weten dat de lichamen geen verwondingen vertoonden. De slachtoffers hebben geprobeerd hun kleren uit te trekken. Alles wijst erop dat ze door verstikking om het leven zijn gekomen. Het fort, waar de vergadering plaatsvond, was verder niet beschadigd. De aanval heeft waarschijnlijk van binnenuit plaatsgevonden.'

Hoewel niemand de aanslag heeft opgeëist, zijn er wel vermoedens. Islamitische Staat, die zich op sociale media opgetogen toonde over de gedode leiders, staat bovenaan het verdachtenlijstje. 'Mogelijk zat er een IS-infiltrant bij de vergadering die zichzelf heeft opgeblazen', speculeert Abdurrahman Saleh. 'Maar de infiltrant kan net zo goed uit de gelederen van het Syrische regime komen. Dat is immers de grootste vijand.'

Een lid van Ahrar al-Sham tuurt door een nachtkijker naar vijandige troepen. Locatie: Raqqa, een huidige IS-bolwerk. Beeld afp
Een bakkerij in Raqqa, die wordt gerund door militanten van Ahrar Al-Sham. Beeld afp

'Enorm verlies'
Saleh noemt de dood van de oppositieleiders 'een enorm verlies voor de Syrische revolutie'. De politieke top van Ahrar al-Sham was volgens hem zeer ervaren en had een grote coördinerende rol binnen het conflict. 'Deze leiders vertegenwoordigden het islamitische geluid zonder in radicaal gedachtegoed zoals die van IS te vervallen. Syrië heeft dit soort mannen nodig.'

Het Islamitisch Front zal door deze tegenslag niet opeens een andere politieke koers gaan varen, denkt Saleh. De nieuwe leiders, die grotendeels nog benoemd moeten worden, zullen hetzelfde doel nastreven: Assad verdrijven en een islamitisch leiderschap bewerkstelligen.

De militante beweging staat vijandig tegenover westers ingrijpen. Hoewel de Syrische Nationale Coalitie de door Obama aangekondigde luchtaanvallen heeft toegejuicht, is het Islamitisch Front sceptisch.

Saleh: 'Laat de Amerikanen eerst maar eens luchtaanvallen op de troepen van Assad uitvoeren. Hij heeft IS groot gemaakt, onder meer door de jihadisten te financieren. IS is het illegale kind van het Syrische regime. Je kunt niet een kleine vijand bestrijden en de grote vijand vrijuit laten gaan. Luchtaanvallen op IS zullen Assad alleen maar sterken. Ook zal het de aantrekkingskracht van IS vergroten.'

Nieuwe leider
Gisteren heeft het Islamitisch Front een nieuwe leider aangewezen die Hassan Abboud moet vervangen: Hashem al-Sheik, beter bekend als Abu Jaber. Hij hangt dezelfde ideologie aan als Abboud, zegt Saleh. Toch is hij een ander soort leider. 'Abboud was een heel ruimdenkende man. Iemand die open stond voor samenwerking met bijna alle andere oppositiepartijen. Hij ging altijd de discussie aan en wist mensen te beroeren. Abu Jaber is een goed man, maar hij mist het charisma van Abboud. Hij is een, hoe zal ik dat zeggen, meer simpele man. Lang niet zo invloedrijk als Abboud.'

Het verlies van de oppositieleiders zal ook in de toekomst nog nadreunen, stelt Saleh. 'Vergaderen, al is het in het geheim, moet nog voorzichtiger. Mogelijk komen leiders in de toekomst niet meer in groten getale samen. Dat vormt een te groot risico. Er kan altijd een mol tussen zitten. We kunnen ons niet nog zo'n groot verlies veroorloven.'

Een oppositielid van Ahrar al-Sham bedient een machinegeweer in Aleppo. Beeld afp
Abu Jaber, de nieuwe leider van Ahrar al-Sham. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.