Bolt schrijft geschiedenis met derde olympisch goud op 100 meter

Usain Bolt sprint steeds minder snel, maar hij is nog altijd rap genoeg voor goud. Hij snelste zondagnacht in 9,81 naar zijn zevende olympische hoofdprijs. Het is de traagste winnende tijd in zijn kampioensloopbaan. 'Ik ben heel blij, maar ik had gedacht dat ik sneller kon', zei de eerste sprinter die de olympische 100 meter driemaal weet te winnen.

Mark van Driel
Usain Bolt bedankt het publiek na het behalen van de gouden medaille op de 100m sprint op de Olympische Spelen in Rio. Beeld anp
Usain Bolt bedankt het publiek na het behalen van de gouden medaille op de 100m sprint op de Olympische Spelen in Rio.Beeld anp

Bolt had op de warme winteravond in Rio weinig gevaar te duchten van Justin Gatlin en de jonge generatie sprinters. Zij leken al blij dat ze een bijrol mochten spelen in de show waarvoor het Braziliaanse publiek massaal was uitgerukt. In het stadion telde een klok af naar het moment waarop het fenomeen diende te schitteren.

Elk gebaar van de Jamaicaanse vedette ontlokte een uitzinnige reactie. Ook in restaurants aan de Copacabana ging spontaan gejuich op als hij op televisie in beeld verscheen.

In de aanloop naar de Spelen waren er twijfels over de vorm van Bolt, die zijn gouden medailletotaal in Rio op negen hoopt te brengen (via winst op de 200 meter en estafette). Hij heeft zijn ambitie verlegd. Wilde hij bij de Spelen van Londen via zes gouden medailles nog 'een legende' worden, nu heeft hij zijn zinnen gezet op 'onsterfelijkheid'.

Net als vorig jaar, toen hij Gatlin in Peking versloeg bij de WK atletiek, liep Bolt vanwege blessures nauwelijks races. Hij arriveerde in het olympisch dorp met slechts zes wedstrijden op zijn conto. Zijn beste tijd (9,86) stak schamel af bij het verbluffende wereldrecord dat hij in 2009 vestigde bij de WK atletiek in Berlijn: 9,58. Gatlin kwam naar Rio met de snelste sprint van het seizoen achter zijn naam: 9,80.

De grijzende olympisch kampioen van 2004 bleek in direct duel met Bolt niet in staat die tijd te benaderen. Hoewel de Amerikaan niet zichtbaar bezweek onder de spanning, zoals bij de WK in Peking, snelde de 29-jarige vedette hem in de laatste veertig meter voorbij. De 34-jarige Amerikaan, die vanwege zijn dopingverleden luid werd uitgejouwd door het Braziliaanse publiek, moest genoegen nemen met zilver, in 9,89. Hij is de oudste medaillewinnaar ooit op de sprint. De 21-jarige olympisch debutant Andre De Grasse uit Canada, die pas vier jaar gelende met sprinten begon, pakte het brons in een persoonlijk record, 9,91.

Over het boegeroep tegen de Gatlin was Bolt niet te spreken: 'Het was de eerste keer dat ik een stadion binnenkwam waar iemand werd uitgejouwd. Het was schokkend.'

'Ik ben nu onsterfelijk'

Bij het passeren van de eindstreep sloeg Bolt zich met zijn rechtervuist op de borst. Het was een imitatie van het gebaar dat hij in 2008 ook maakte, toen hij als tamelijk onbekende Jamaicaan op verbluffende wijze het olympisch goud veroverde. Hij liep een wereldrecord van 9,69, terwijl hij al ver voor de finish de zege vierde. Dat durft Bolt nu niet meer. Na zijn wereldrecord in Berlijn, in 2009, is hij elk titeltoernooi iets trager geworden. Bij de WK in 2011werd hij gediskwalificeerd wegens een valse start. Bij de Spelen van 2012 won hij in 9,63. Bij de WK's van 2013 en 2015 respectievelijk in 9,77 en 9,79. Nu bleek 9,81 genoeg voor de sprinter die op laatste dag van de Zomerspelen, 21 augustus, zijn dertigste verjaardag viert.

Niet dat Bolt zich hoeft te schamen voor 9,81. Alleen in zijn onnavolgbare oeuvre is die tijd relatief traag. Andere sprinters kunnen alleen dromen van dergelijke cijfers. Slechts negen andere mannen hebben sneller gelopen dan 9,81. Die zijn allemaal weleens betrapt op doping, of er zijn sterke bewijzen dat ze verboden middelen hebben gebruikt. Bolt beseft dat zijn leeftijd zijn prestaties beïnvloed. Hij sloeg met gespeelde schaamte zijn handen voor zijn gezicht toen De Grasse zei dat hij Bolt als 13-jarige jongetje op televisie had zien winnen in Peking. Toch weet hij zijn matige tijd aan iets anders. Tussen de halve finale en finale zat slechts anderhalf uur. Vaak is dat twee uur. 'Het was te kort', zei Bolt. 'Mijn benen waren nog zwaar. Als we meer tijd hadden gehad, zoals normaal, dan waren de tijden beter geweest.'

Voor Bolt is de overwinning op de 100 meter altijd de opmaat geweest voor de sprintdubbel. Ook ditmaal lijkt de 200 meter een eenvoudig prooi voor hem, al heeft hij die afstand dit seizoen slechts eenmaal heeft afgewerkt.


Bolt heeft vaak gezegd dat hij volgend jaar, bij de WK atletiek in Londen, afscheid neemt van de topsport. Hij is het harde trainen beu. Vaak zei hij uit te zien naar een lui bestaan op Jamaica, maar zondag kondigde hij aan dat hij betrokken zal blijven bij de atletiek. Hij beschouwt het als zijn plicht. Hij weet: de sport kan niet zonder hem.

Bolt na zijn zege op de 100 meter. Beeld photo_news
Bolt na zijn zege op de 100 meter.Beeld photo_news

Verbetering wereldrecord

Een verbetering van zijn wereldrecord (19,19 uit 2009) lijkt onwaarschijnlijk. Zijn titels op de 200 meter pakt hij ook in steeds tragere tijden, al is de trend iets wisselvalliger dan op de kortste afstand (19,19 - 19,40 - 19,32 - 19,66 - 19,55). Uit niets blijkt dat hij donderdag onder de 19 seconden kan duiken, zoals zijn doelstelling officieel luidt. Het Braziliaanse publiek lijkt het weinig uit te maken welke tijden Bolt loopt, zo lang hij wint en ze vermaakt met zijn grappen en grollen. 'Bolt! Bolt! Bolt!', schalde door het uitverkochte stadion. De toeschouwers reageerden uitgelaten toen hij 20 minuten na zijn zege eindelijk zijn bekende overwinningspose aannam, die in Jamaica 'To Di World' wordt genoemd. Die zal niet vaak meer te zien zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden