Bolkestein: 'Laat Rutte in 2019 EU-president Tusk opvolgen', Rutte: 'Heel aardig, maar ik ga het niet doen'

Premier Mark Rutte doet er goed aan medio volgend jaar Den Haag te verlaten en EU-president Donald Tusk op te volgen. Dat is 'in het belang van Nederland' en de minister-president heeft 'als bindend figuur' de capaciteiten voor deze cruciale functie in de EU.

Donald Tusk en Mark Rutte. Beeld anp

Dat zegt VVD-coryfee en oud-eurocommissaris Frits Bolkestein zaterdag in een interview met de Volkskrant. Volgens Bolkestein is Rutte geknipt voor de rol van Tusk, die de EU-toppen van de regeringsleiders voorbereidt en voorzit. 'Dan praat je over de grote lijnen en de vergezichten van de EU. De opvolger van Tusk wordt volgend jaar gekozen door de leden van de Europese Raad. Dat zijn de premiers van alle lidstaten. In die landen zouden onze Nederlandse ambassadeurs mijns inziens zo snel mogelijk moeten gaan lobbyen. Wie weet zijn ze daar al mee begonnen. (...) Ik hoop het van harte. Mark moet dan zelf zijn collega-premiers bewerken - dat kan hij als geen ander.'

Rutte liet vrijdag in reactie op de uitlatingen van Bolkestein weten niet in de markt te zijn om Tusk op te volgen. 'Ik maak deze periode af en kijk of ik dan weer beschikbaar ben voor een nieuwe periode', zei de premier. Rutte noemde het 'heel aardig' van Bolkestein om dat te zeggen. 'Maar ik ga het niet doen.'

Frits Bolkestein Beeld ANP

Speculaties dat Rutte ambities zou hebben om het stokje over te nemen van Commissievoorzitter Juncker zijn volgens Bolkestein onjuist. 'Wil hij niet. Heeft hij persoonlijk tegen mij gezegd. Omdat hij wars is van gedoe. Ik weet het uit eigen ervaring: de Europese Commissie bemoeit zich met 1.001 verschillende zaken die spelen tussen de 28 lidstaten. De ene keer moet de een gelijk krijgen, de andere keer de ander. (...) Dat is vervelend werk.'

Het mandaat van EU-president Tusk eindigt op 30 november 2019, hij kan na twee termijnen niet meer worden herkozen. Rutte wordt in Brussel en Nederland al maanden getipt als kanshebber om de Pool op te volgen. Hij is de vierde in senioriteit aan de Brusselse vergadertafel nu de Slowaakse premier Fico deze week het veld moest ruimen. Rutte verwijst tot nog toe alle geruchten over een overstap naar Brussel naar het rijk der fabelen.

Nederland heeft nog nooit het EU-presidentschap of het voorzitterschap van de Commissie bemachtigd. Bij het benoemen van de eerste EU-president deed de naam van toenmalig premier Jan Peter Balkenende de ronde. Brusselse diplomaten erkenden dat er gelobbyd werd voor de CDA-premier, die zelf overigens steeds ontkende kandidaat te zijn. In Brussel werden zijn kansen nimmer hoog ingeschat. Uiteindelijk kozen de regeringsleiders voor de toenmalige Belgische premier Herman Van Rompuy.

Ook in de strijd rond het Commissievoorzitterschap was Nederland niet succesvol. Oud-premier Ruud Lubbers was in 1994 kandidaat, maar hij werd gevetood door de toenmalige Duitse bondskanselier Helmut Kohl. Oud-premier Wim Kok maakte in 1999 een goede kans op de invloedrijke baan. Hij zei uiteindelijk 'nee'. Nederland heeft als enige van de zes EU-stichters nooit een Commissievoorzitter geleverd. Alleen commissaris Sicco Mansholt nam de functie tijdelijk waar (1972-1973).

Zaterdag in de Volkskrant: Interview met Frits Bolkestein.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.