ProfielFarmers Defence Force

Boerenorganisaties moeten de radikalinski’s van de FDF wel tolereren – voorlopig tenminste

De Farmers Defence Force ligt niet goed bij andere boerenorganisaties. Toch mogen ze telkens weer aanschuiven bij het Landbouw Collectief. Want dat wil koste wat het kost het boerenfront heel houden. 

Een boer gehuld in een trui met het logo van de Farmers Defence Force.Beeld ANP

Ze maken Holocaust-vergelijkingen, bedreigen sectorgenoten en sturen schreeuwende, ‘contraproductieve’ persberichten de wereld in. Toch is er voor de overige twaalf leden van het Landbouw Collectief iedere keer een reden om boerenvereniging Farmers Defence Force (FDF) te blijven betrekken bij de stikstofonderhandelingen met de regering.

Wat trekt hen zo aan in de radicaalste onder de boerengroeperingen? Met bestuursleden die ontkennen dat er een stikstofprobleem is en menen dat praten met de regering een heilloze weg is. En hoe zit het binnen de FDF, spreken ze daar eigenlijk nog met één mond?

Formeel is de FDF niet meer dan een Facebookgroep, ontstaan na de stalbezetting in Boxtel. Een oproepbaar leger van boeren dat in heel Nederland kan uitrukken als activisten het weer eens in hun hoofd halen een stal binnen te dringen. Toen brak de stikstofcrisis uit en bleek het socialemedianetwerk uitstekend te werken om duizenden boeren de straat op te krijgen.

53 duizend mensen hebben zich op Facebook inmiddels aangesloten – een groter aantal dan dat er boerenbedrijven zijn in Nederland. Officiële (betalende) leden hebben ze niet en volgens kwade tongen zouden tussen de sympathisanten hooligans en criminelen zitten.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Wakker schudden

FDF-bestuurslid en melkveehouder Jeroen van Maanen verklaart de populariteit van zijn club door het inzicht dat 30 jaar vergaderen over de landbouw weinig heeft veranderd. ‘Vergaderen is risicoloos, daarmee kom je nooit in de krant’, zegt hij. ‘Met tractoren de straat op gaan en een stevig persbericht, dan schud je mensen wakker om aandacht te vestigen op jouw probleem.’

Dinsdagmiddag was er zo’n wake-upcall voor minister Carola Schouten van Landbouw en premier Mark Rutte. Na bedreigingen van de FDF aan het adres van sectorgenoten in een persbericht staakten zij de onderhandelingen met het Landbouw Collectief, waarvan de andere leden ook werden verrast door de FDF-uitspatting. Rutte en Schouten eisten excuses, die tot middernacht op zich lieten wachten.

Het was niet de eerste keer dat de FDF het collectief tergde. Was dit niet het moment om te breken? ‘Gisteren waren we er helemaal klaar mee’, erkent voorman van landbouworganisatie LTO Marc Calon. ‘Maar voor onze achterban is het in de maand dat de beslissingen worden genomen niet goed als het boerenfront  breekt. Daarom zeiden we: vrienden, dit kan niet. Willen we verder samen, dan moeten er excuses komen.’ Vrijdag gaat het overleg met het kabinet verder.

De FDF-excuses kwamen, omdat zij net als de andere boerenpartijen inzien dat ze alleen als één front invloed kunnen uitoefenen op de aanstaande stikstofmaatregelen. Bovendien kan FDF iets wat die oude clubs niet kunnen: grote groepen enthousiasmeren en mobiliseren via sociale media.

‘Iedereen heeft door dat wij een aparte functie hebben’, zegt Van Maanen zelf. ‘Op de trom roffelen en mensen mobiliseren. Daardoor lopen we ook het meeste risico.’

Bij de oren pakken

Hennie de Haan, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders, erkent dat zij met een paar honderd leden niet zoals FDF binnen een uur duizenden boeren de straat op kan krijgen. ‘Daarom is het ook in ons belang het spul bij elkaar te houden’, zegt ze. ‘Wat we hopen is dat ze andere bewoordingen gaan gebruiken als we ze als jong broertje bij de oren pakken en zeggen: doe dat nou niet zo.’

Van Maanen, die aan tafel met Rutte woensdag zelf werd verrast door het dreigbericht van zijn eigen FDF, ontkent dat ze intern niet op één lijn zitten en iedereen daar naar eigen inzicht kan spuien. ‘Ieder persbericht gaat via het zevenkoppige bestuur’, zegt hij. ‘Alleen zat ik in de auto naar Den Haag toen dit werd besproken. Het was allemaal niet handig. Maar we zijn een jonge groep en dan gebeuren dit soort dingen. We kennen onze valkuil en proberen onszelf te verbeteren.’

Oprichter en voorzitter van de FDF, Mark van den Oever, lijkt zelf het grootste struikelblok. Hij was het die de Holocaustvergelijking maakte. Voerde hij aanvankelijk zelf het woord – waarbij zijn teksten vergelijkbaar waren met die in het recente dreigbericht – tegenwoordig werkt zelfs de FDF met woordvoerders.

‘Mark is Mark’, zegt Van Maanen, die vanuit het bestuur nu het woord voert. ‘Met zijn enthousiasme heeft hij veel betekend voor boeren, maar hij wil daardoor ook weleens te kort door de bocht om snel bij zijn doel te komen. Soms even op je tong bijten, zeggen wij dan ook tegen hem.’

Diverse leden van het collectief ontkennen dat ze bang zijn hun eigen achterban te verliezen als ze breken met de vooral onder jonge boeren populaire FDF. Naar eigen zeggen is er ook wel degelijk een grens aan wat ze pikken. Volgens een betrokkene is het punt van breken met de FDF zelfs ‘heel dichtbij’. 

LEES OOK

Ministerie: overleg met landbouwsector mogelijk vrijdag al hervat na excuses radicale boeren
Te elfder ure bood de radicale Farmers Defence Force (FDF) woensdagavond laat excuses aan voor haar bedreigende uitspraken. Die leidden woensdag tot opschorting van overleg over de stikstofcrisis tussen het ministerie van Landbouw en de agrarische sector, vertegenwoordigd in het Landbouw Collectief.

Sheila Sitalsing: Farmers Defence Force bevestigde zijn proletenstatus door een dreigbrief te sturen
Dat er tussen de mannen en vrouwen van Farmers Defence Force types zitten, opgetrokken uit lompheid en een bedroevend gebrek aan gevoel voor verhoudingen, wisten we sinds ze vorig jaar naar Den Haag opstoomden met doodskisten met daarop de namen van politici.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden