Boeren worden geen boer meer, en dat heeft alles te maken met grootschaligheid en overheidsbeleid

Geachte redactie

De ingezonden lezersbrieven van dinsdag 6 maart.

Een biologische boer brengt zijn koe naar de wei. Foto Negin Zendegani

Brief van de dag: Heimwee van een boer

Louise Fresco (Sir Edmund, 3 maart) beschrijft een feitelijke ontwikkeling, toenemende grootschaligheid en mechanisering in de landbouw, en koppelt daar, ogenschijnlijk logisch, een strategische keuze aan vast, vooral dóórgaan. Een denkfout waarbij ze ervan uitgaat dat grootschalige landbouw zonder meer de hoogste productie per oppervlakte laat zien. Nog bonter maakt ze het door te stellen dat jonge generaties niet meer de landbouw in willen. 'Je wordt nu vaak boer bij gebrek aan beter.' Grootschaligheid, met andere woorden, is onvermijdelijk. Dit is een argument uit de categorie dat de arme het aan zichzelf te wijten heeft dat-ie arm is. Hier wreekt zich haar gebrek aan echte affiniteit met de landbouw en de boer. Boeren worden geen boer meer, niet omdat ze niet van hun vak houden, maar omdat het ze onmogelijk wordt gemaakt een boterham te verdienen met hun arbeid. En dat heeft alles te maken met grootschaligheid, met dumping van gesubsidieerde westerse overschotten in de derde wereld, met bankbeleid en met overheidsbeleid. Dat dat beleid ook anders zou kunnen zijn, wordt domweg genegeerd.

Ik heb heimwee naar koude ochtenden en natte spinazie, met een opkomende zon die me langzaamaan verwarmt. En met mij miljoenen en miljoenen boeren die van hun grond werden verstoten.

Gert Jan Jansen, Twello

Ramautarsing

Laten we het debat over de relatie tussen intelligentie, homoseksualiteit, huidskleur aan de ene kant en ras aan de andere kant definitief sluiten. Dat kan in één, afdoende klap met het citaat van de voormalige Amerikaanse hoogleraar Jane Elliott: 'There's only one race. The human race.'

Job de Haan, Amsterdam

Vitesse

Het lukt Willem Vissers opnieuw (eerder na wedstrijd tegen PSV) om niet over Vitesse te schrijven (Sport, 5 maart).

Nou ja, één zinnetje dan: 'Vitesse is enthousiast, met mooie individuele spelers en passie, meer passie dan Ajax.' Daar had dus meer in gezeten.

Paul van Tongeren, Naarden

Popartiesten

Ja, goede vraag Robert van Gijssel: 'Waarom wekken sommige popartiesten zo'n diepe haat op?' (V, 2 maart). Je kunt daar een doorgestudeerd betoog over schrijven. Je kunt ook vermoeden dat emoties rondom popmuziek wel érg hoog worden opgeklopt. Niet in de laatste plaats door dwepende popjournalisten.

In dezelfde week waarin Van Gijssel zijn bijdrage schreef, recenseerde de Volkskrant het optreden van ene K. Lamar. De beste man heeft nu drie albums gemaakt. En wat lazen wij? 'James Brown, David Bowie en Prince leven niet meer, maar we hebben Kendrick Lamar.'

Een hiphopmeneer die net komt kijken, als compensatie voor drie artiesten die meerjarig en zelfs decennialang aan de top stonden. Mag het een onsje minder en met iets meer distantie? Dat helpt vast ook een beetje voor de vraag van Van Gijssel.

Herman Schroer, Tilburg

Postmarkt

PostNL heeft het steeds moeilijker met de verplichte dagelijkse bezorging van brieven vanwege de afnemende hoeveelheden en de concurrenten (Economie, 3 maart). Daarom stelt de staatssecretaris van EZ de 'Postdialoog' in. Een van de mogelijke oplossingen is verkaveling van de postbezorging. Postbedrijven moeten - volgens de staatssecretaris - ophouden met het 'concurreren op de laatste kilometer'.

Maar wie heeft jaren geleden de postmarkt geliberaliseerd? Eerst de pakketpost en later ook de bezorging van brieven onder de 50 gram? Was dat niet hetzelfde ministerie van Economische Zaken? Mag ik over deze liberalisering nu met terugwerkende kracht heel erg cynisch worden? Ik vond dat toen al geen goed idee, omdat de concurrenten van PostNL (Sandd e.d.) niet aan dezelfde voorwaarden (brievenbussen, verplichte dagelijkse bezorging) hoefden te voldoen als PostNL.

Hans Meijering, Zoetermeer

Inferieur staal uit de VS

Nu we toch afglijden naar een handelsoorlog met de VS kunnen we het aangekochte oorlogstuig beter afschieten. Laten zij de JSF maar houden, wij kopen beter Europees waar, zo helpen wij elkaar. De Franse Rafale of de Zweedse Saab Gripen NG.

Gemaakt van kwalitatief hoogwaardig staal wat de Amerikaan niet kan maken volgens Theo Henrar van Tata Steel (Ten eerste, 3 maart).

Louis de Jong, Heiloo

Broer van Poetin?

Bij de foto op pagina 21 (Economie, 5 maart) dacht ik even dat Poetin een broer naar de Amerikaanse wapenhandel had gestuurd. Je weet het maar nooit met de Russen, zeker als je op dit moment Tsjaikovskistraat 40 van Pieter Waterdrinker leest.

Huub Bours, Oirschot

Scheidingsloket

Net als Phaedra Werkhoven (Opinie, 3 maart) ben ik ook gescheiden en heb alle stress en schuldgevoelens die erbij horen, ervaren. Mijn overtuiging is dat je er samen wel uit komt als je beiden handelt vanuit het perspectief: 'het beste voor de kinderen'.

Maar, dit betekent ook dat je je eigen behoeftes en verlangens soms even op een lager pitje zet. En dat je soms over je eigen schaduw heen moet stappen, je eigen mogelijkheden en vooral onmogelijkheden durft te aanschouwen. En vooral, een zekere gunfactor in je moet hebben. Ik heb mijn twijfels of het scheidingsloket, waar ouders terechtkunnen voor vragen, hieraan een bijdrage gaat leveren. Met afdwingen zal dit zeker niet lukken.

A. Wijn, Venlo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.