NIEUWSBoze boeren

Boeren voeren actie voor hogere prijzen – zelfs bij het woonhuis van de Jumbo-baas

Terwijl Jumbo-topman Frits van Eerd begrip toonde voor protesterende boeren bij zijn deur, was een andere grootgrutter niet te spreken over de acties. ‘Onacceptabel, zeker in deze tijd’, vond Albert Heijn.

Boeren demonstreren bij het Jumbo-distributiecentrum in Breda.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Boeren demonstreren bij het Jumbo-distributiecentrum in Breda.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Topman Frits van Eerd van supermarktketen Jumbo reageerde ogenschijnlijk laconiek toen maandagochtend om tien voor zes opeens zo’n tien boeren bij hem thuis in Heeswijk-Dinther voor de deur stonden. Hij kleedde zich rustig aan en kwam niet veel later naar buiten om met de actievoerders te praten. Van Eerd vond het ‘helemaal niet erg’ dat hij zo vroeg uit zijn bed was gebeld. ‘Mits ze het niet iedere dag doen’, voegde hij eraan toe.

Hij had alle begrip voor de protesterende boeren, die hogere prijzen voor hun producten willen. ‘Ik begrijp jullie’, zei Van Eerd, met mondkapje op. Maar de prijsstelling van producten, waarin verschillende grondstoffen zijn verwerkt en meerdere partijen zijn betrokken, is ‘geen simpel ding’.

Als individu kon hij op dat moment weinig doen voor de boeren. ‘Ik heb de oplossing alleen niet’, aldus de supermarktbaas. Maar hij belde wel even met directeur Marc Jansen van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de koepelorganisatie van de supermarkten. Op 14 januari gaan ze allemaal om de tafel, boeren en supermarkten en andere partijen, om verder te praten, was zijn boodschap.

De boeren voeren al enkele dagen actie voor hogere prijzen – en en passant natuurlijk ook tegen het stikstofbeleid. De radicale boerenactiegroep Farmers Defence Force (FDF) had een ultimatum – 10 december – gesteld aan het CBL om te reageren op hun voorstel voor de invoering van het nieuwe keurmerk FarmerFriendly in ruil voor ‘een eerlijke prijs voor de boer’. Deelnemende supermarkten zouden dan 3 procent van hun omzet moeten afdragen aan de coöperatie FarmerFriendly, die het geld verdeelt onder de leden.

Het CBL zei vorige week wel begrip te hebben voor de ‘moeilijke situatie waarin veel boeren zich bevinden door toenemende eisen vanuit de politiek en samenleving’. Maar de koepel van supermarkten had meer tijd nodig om het voorstel te bestuderen.

Blokkades

De boeren namen geen genoegen met die in hun ogen afhoudende reactie en besloten op verschillende plaatsen distributiecentra van onder meer AH, Jumbo en Lidl te blokkeren. Dat gebeurde vrijdag en zaterdag bijvoorbeeld in Zwolle, Raalte, Oosterhout (Gelderland), Geldermalsen en Weert. Maandag doken tientallen boeren op in Veghel en Breda. Toen ze in Veghel (waar ook het hoofdkantoor van Jumbo is gevestigd) werden weggestuurd door de politie, toog een afgesplitste groep naar het woonhuis van de supermarktbaas zelf in Heeswijk-Dinther.

Door de blokkades waren sommige producten in de supermarkten tijdelijk niet te koop. Ook de bezorging aan huis liep averij op. Albert Heijn liet maandag ontstemd weten niet meer in gesprek te willen met de protesterende boeren. ‘Wij richten ons op de constructieve samenwerking met de vaste groep Nederlandse boeren en telers met wie wij veelal decennialang samenwerken', aldus de Zaanse grootgrutter in een verklaring. ‘De acties die de protesterende boeren houden belemmeren de bevoorrading van de winkels en de bezorging van online bestelde boodschappen, schaden de belangen van consumenten en brengen de voedselvoorziening in gevaar. Dat is onacceptabel, zeker in deze tijd.’

Ronkende trekkers

Het CBL heeft de boeren eveneens gesommeerd te stoppen met de acties. De koepel van supermarkten dreigt de schade van de blokkades te verhalen op bestuursleden van de FDF of individuele boeren. Om die juridische consequenties voor te zijn liet het bestuur van de Farmers Defence Force vervolgens weten ‘demonstraties bij distributiecentra te ontraden’.

In een persbericht dat zondag werd uitgebracht: ‘FDF wil niet dat demonstranten persoonlijk het risico lopen om door CBL of haar leden te worden aangesproken tot vergoeding van eventuele schade.’ Veel maakte die formele oproep niet uit, want een dag laten ronkten de trekkers toch weer over Brabantse wegen richting Veghel, Breda en Heeswijk-Dinther.

Volgens de boeren is de prijs van landbouwproducten al dertig jaar niet gestegen. Of zoals een boze boer dat maandag voor het woonhuis van de Jumbo-baas verwoordde: dertig jaar geleden had je voor 2 liter melk een pilsje in de kroeg – nu moet je voor datzelfde ‘pilske’ bijna 8 liter melk neertellen. Ofwel: alle prijzen zijn gestegen, maar de prijs voor een liter melk is al die tijd hetzelfde gebleven.

Lees ook:

Indiase boeren protesteren tegen een landbouwhervorming die hun bestaan bedreigt. Ze brengen zelfs premier Modi steeds verder in het nauw.

‘Een mooier bestaan is er niet’, vindt de Britse schapenboer. Maar nu vreest hij vanwege Brexit voor zijn 9.000 schapen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden