Lezersbrieven

Boeren nu zijn de dupe van jaren '60 overheidsbeleid

De ingezonden brieven van woensdag 22 februari.

Intensieve veehouderij in de Peel bij Elsendorp.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag: Als ik kippenboer was...

Als 58-jarige zoon van een Noord-Limburgse kippenboer heb ik van zeer dichtbij meegemaakt hoe het agrarische industrieterrein in de Peel is ontstaan. Dat begon al toen mijn vader in de jaren zestig als gevolg van de ruilverkaveling zijn bedrijfje, dat eerst in het dorp zat, moest verhuizen naar de bosrand.

Iets later trof ik mijn vader regelmatig aan de keukentafel met een landbouwadviseur die van overheidswege kwam vertellen dat schaalvergroting toch echt de toekomst was. Dat kostte inderdaad een hoop geld, maar je kon alles wel lenen bij de Boerenleenbank (later Rabobank). En waar ging al dat geld heen? Naar de landbouwmechanisatie-industrie, in dit geval de multinational Big Dutchman.

Intussen waren in familiekring de vaste lasten gigantisch, stegen de kosten van levensonderhoud en bleef de prijs van een ei hetzelfde. Dat laatste was er overigens nooit bij verteld. Het enige dat er op zat, was meer eieren produceren. Niemand in Nederland eet zoveel eieren, dus die gingen naar de export.

De boeren zijn hier niet de boosdoeners. De meeste boeren zitten nog met de knollen die hun vaders zich op overheidsadvies voor citroenen lieten aansmeren. De werkelijke grootverdieners zijn hier de banken en de landbouwmechanisatiebusiness. De Wageningse hoogleraar rurale sociologie Jan Douwe van der Ploeg heeft bij zijn afscheid deze gang van zaken goed geanalyseerd en benoemd. Hij vertelde daarbij ook dat hij van zijn universiteitsbazen niet mocht pleiten voor schaalverkleining.

Mijn vader is al lang dood. Maar als ik kippenboer was, wist ik het wel. Dan stemde ik Partij voor de Dieren.

Rob Vousten, Nijmegen

We willen rust

Wij zijn het zo ongelofelijk eens met de brief van de dag en met Roeland Voorhoeve. Ik ben 89 jaar en mijn man 91. Ondanks onze vele klachten en gebreken leven we nog een leefbaar leven, in de hoop op een waardig en vredig sterven. Als we dat niet meer kunnen, hebben we een euthanasieverklaring, onze huisarts weet dat. Wij en vele vele anderen willen de rust om daarop te kunnen rekenen. Ik denk dat ik spreek namens heel velen die dat niet kunnen of durven zeggen

A.M.E. Reiling, Noordwijk

Afwezig

In de rubriek Opinie & Debat van dinsdag 21 februari reageert Roeland Voorhoeve op het feit dat collega-artsen weigeren het leven van een weerloos mens te beëindigen. Vervolgens gunt hij het hun straaldement voort te leven. Ik gun hem een geliefde die hem in zijn dementie op tijd herinnert aan zijn verklaring, zodat hij zelf nog om euthanasie kan vragen. Als je 'straaldement' nog dood gemaakt moet worden, zijn je 'geliefden' afwezig geweest op het moment dat het er toe deed.

Paul Smit, specialist ouderengeneeskunde, Epse

Blijdschap

De brief 'Gun mij een waardig einde' is terecht de brief van de dag. Van de advertentie van artsen in de krant van maandag 20 februari werd ik niet goed. Van de brief van de dag werd ik emotioneel van blijdschap. Roeland Voorhoeve legt in warme en begrijpelijke woorden uit hoe hij aankijkt tegen de wil van patiënten om over hun eigen leven te beschikken en de steun die hij hun daarin wil verlenen. Hulde aan deze invoelende betrokken arts!

Nel Tijburg, Monnickendam

Vies spel

Dankjewel Bert Wagendorp voor je column van dinsdag. Midden in de roos wat het vieze spel van Asscher (PvdA) betreft. Dat begon al met de dolk in de rug van Samsom, het zich afzetten tegen het kabinetsbeleid waarvan hij deel uitmaakte en nu weer het onderuithalen van Jesse Klaver. Voordeel van dit gedoe, ik zweef niet meer tussen de PvdA en GroenLinks.

Lia de Kok, Maarssen

Voorschool zo goed?

In het artikel over de voorschool zegt Paul Leseman dat is aangetoond dat de speciale programma's voor achterstandskinderen effectief zijn (VVE: Voor- en Vroegschoolse Educatie). Maar zijn onderzoek geeft daarvoor geen enkel bewijs. Probleem is dat elke gemeente en elk schoolbestuur zelf mag bepalen wie tot de doelgroepen behoren. Die variëren van kinderen van laagopgeleide ouders tot kinderen van allochtone ouders, van ouders die aan de drank of drugs zijn, die in een achterstandswijk wonen en kinderen met leer- en gedragsproblemen.

Er is niet onderzocht wie feitelijk VVE heeft gevolgd, voor hoe lang, met welke intensiteit en met welke methode. Er is gekeken hoe kinderen van wie de ouders bepaalde kenmerken hadden (laagopgeleid, allochtoon, anderstalig) zich ontwikkelden op gebieden als taal en rekenen. Uit de vijftien uitgevoerde analyses bleek dat er in slechts één geval een significant positief effect van VVE optrad. In de andere veertien gevallen waren die niet significant en/of negatief: de kinderen waren er juist op achteruitgegaan. Sluitend wetenschappelijk bewijs voor de werking van VVE, waarin inmiddels vele miljarden zijn gepompt, ontbreekt dus nog steeds.

Geert Driessen, Radboud Universiteit

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden