nieuws stikstof

Boeren komen met stikstofplan: vrijwillige uitkoop, ander voer en herijking van Natura 2000-gebieden

Nederlandse boeren willen 2,9 miljard euro van het kabinet voor maatregelen om de uitstoot van stikstof door de landbouw terug te dringen. De boeren presenteerden woensdag een eigen stikstofplan, waarmee volgens hen de uitstoot al in 2020 met 2,5 tot 4 kiloton kan worden verminderd. In totaal stoot de landbouw 106 kiloton stikstof uit.

Boer haalt zijn maisoogst binnen en protesteert tegelijk tegen het stikstofbeleid. Beeld Marcel van den Bergh

Het plan is opgesteld door het Landbouw Collectief, een nieuw verbond van dertien boerenorganisaties en boerenprotestgroepen. Het bevat praktische maatregelen die de stikstofuitstoot moeten verminderen, zoals minder eiwitrijk voer voor koeien, meer weidegang en anders bemesten. Ook stellen de boeren voor om de stoppersregeling voor varkenshouderijen te versnellen.

Alles bij elkaar kan dit volgens het boerencollectief de ammoniakuitstoot van de Nederlandse landbouw genoeg verminderen om ruimte te maken voor andere sectoren zoals de bouw. De landbouw is verantwoordelijk voor 46 procent van de stikstofneerslag in Nederland.

Stikstofruimte verhuren

Boeren zijn niet de oorzaak van de huidige stikstofcrisis, benadrukt het Landbouw Collectief – dat is volgens hen de politiek. Toch willen zij meewerken aan een oplossing. Daar stellen de boeren wel voorwaarden aan.

Zo mag de stikstofruimte die vrijkomt door reductie in de landbouw niet worden ingenomen door bedrijven buiten de agrarische sector. Dan zouden boerenbedrijven op slot komen te zitten, aldus Aalt Dijkhuizen, voorzitter van het boerencollectief. Er moet ook ruimte voor uitbreiding blijven binnen de agrarische sector zelf. De boeren stellen voor dat zij vrijgekomen stikstofruimte kunnen verhuren tegen marktconforme prijzen.

Boeren verzamelen zich met hun trekkers bij het Catshuis om te protesteren. Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten (Landbouw) ontvingen vorige week een tiental boeren in het Catshuis voor een gesprek over stikstof en pfas. Beeld ANP

Deelname aan stikstofbeperkende maatregelen moet volgens de boeren vrijwillig zijn. Ze zijn tegen gedwongen opkoop van bedrijven. Ook voelen de boeren niets voor inkrimping van hun activiteiten, bijvoorbeeld door de veestapel te verminderen; aan bestaande rechten en vergunningen mag niet getornd worden. 

Om het pakket maatregelen uit te voeren is geld nodig. Dat gaan de boeren zelf niet betalen, aldus Jeroen van Maanen, woordvoerder van Farmers Defense Force, de radicale boerenactiegroep die onder meer het boerenprotest op het Malieveld mee hielp organiseren. ‘Als de BV Nederland een probleem heeft met stikstof, zouden wij wel gekke henkie zijn om dat uit eigen zak te betalen.’

Het boerencollectief stelt voor een investeringsfonds te vormen van 2,9 miljard euro voor de komende vijf jaar. Dat moet gevuld worden met overheidsgeld dat niet ten koste gaat van de al voor de landbouw beschikbare gelden. Het eerste half miljard van dat bedrag moet al op korte termijn beschikbaar komen.

Natura 2000

Verder eisen de boeren dat Rijk en provincies één beleid voeren en willen zij een herwaardering van natuurgebieden in Nederland. Die moeten niet ten koste van alles beschermd worden, aldus de boeren. Zij pleiten ook voor het verhogen van drempelwaardes voor stikstofuitstoot zodat boeren en andere sectoren meer armslag krijgen.

Het kabinet presenteerde vorige week al een reeks snelle maatregelen om uit de stikstofcrisis te komen, waaronder een verlaging van de maximumsnelheid. De komende tijd wordt gewerkt aan beleid op de langere termijn, onder andere voor de landbouw.

Met hun eigen plan geven de boeren een voorzet daarvoor. Minister van Landbouw Carola Schouten, die de voorstellen in ontvangst nam, beloofde ze goed te bestuderen en snel met de boeren in gesprek te gaan. Veel onderhandelingsruimte is er niet, waarschuwde boerenwoordvoerder Dijkhuizen. ‘Dit zijn harde voorwaarden.’

Lees ook:

Het anti-stikstofpakket: aantrekkelijk plan of aangekondigde mislukking?
Gedwongen door de rechter treft het kabinet maatregelen om de stikstofuitstoot in te perken. Anders mocht er amper meer gebouwd worden en zou de landbouw moeten krimpen. Kunnen bouwers en boeren nu voort?

Stikstofplan kabinet: boeren voelen zich opnieuw gepasseerd, bouwers eisen schadevergoeding
De landbouwsector is ontevreden over de totstandkoming van de stikstofmaatregelen van het kabinet. Ondertussen eisen Bouwbedrijven honderden miljoenen euro’s schadevergoeding van de overheid wegens de problemen met het beleid rond stikstof en pfas-chemicaliën. 

Vijf vragen over het stikstofbeleid: gaat het Europese Hof Nederland op de vingers tikken?
De veestapel verkleinen staat niet op het programma van dit kabinet, maar een uitspraak van het Europese Hof van Justitie woensdag kan daar zomaar verandering in brengen. Landbouwminister Schouten heeft verschillende scenario’s klaarliggen voor het geval het Nederlandse stikstofbeleid, zoals wordt verwacht, in strijd blijkt met de Europese regels. Wat staat er op het spel?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden