Boeren jammeren over verbod

Alleen de milieubeweging bejubelt het verbod van noodzakelijke landbouwgiffen, waarover de sector en de politiek jarenlang hebben geruzied. Boeren en giffabrikanten hopen nu dat de EU het verbod onderuit haalt....

Hoe onmisbaar zijn de 'onmisbare stoffen' carbaryl, chloridazon, dichloorvos, penconazool, propachloor en simazin voor boeren en tuinders? De zes actieve stoffen zijn verwerkt in zestien bestrijdingsmiddelen, die vanaf heden niet meer gebruikt mogen worden in de landbouw. De boeren klagen steen en been, terwijl de milieubeweging het verbod op de onmisbare middelen toejuicht.

'De boeren snappen er niets meer van', zegt woordvoerder G. Pinxterhuis van LTO Nederland. 'Ze willen kwaliteitsproducten leveren en nu worden hen opeens zomaar de middelen afgenomen.' LTO zegt er begrip voor te hebben als boeren het verbod in het uiterste geval negeren.

Carbaryl bijvoorbeeld beschermt appels, peren en pruimen tegen allerlei insecten. Het onmisbare middel wordt ook gebruikt voor het uitdunnen van de vruchtbeginselen van appels om te voorkomen dat de boom te veel en daardoor te kleine appels zal dragen. Penconazool bestrijdt schimmels in de frambozen- en aardbeienteelt in volle grond. Zo wordt de aardbei met dit middel behoed voor de beruchte meeldauw.

'Het beschikbare instrumentarium om op een effectieve manier gewassen te beschermen, is de afgelopen twee jaar al zo uitgehold dat met het verdwijnen van deze twee middelen het voortbestaan van de fruitteeltsector op het spel komt te staan', beweert de Nederlandse Fruittelers Organisatie.

Het verbod op het gebruik van de zes chemische stoffen is van kracht geworden nadat het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen (CTB) haar aanvragen tot erkenning ongeldig heeft verklaard. Het college heeft de aanvragen zelfs niet in behandeling genomen, omdat de fabrikanten onvolledige dossiers hebben ingediend.

Daarmee is de sector weer terug bij de situatie van een jaar geleden. Toen besloot minister Pronk onder druk van de rechter om de bestrijdingsmiddelen te verbieden. Een krappe meerderheid in de Tweede Kamer corrigeerde de minister evenwel en betitelde de middelen als 'onmisbaar' voor land- en tuinbouw. Afgesproken werd dat de fabrikanten voor 1 juli 2001 een aanvraag tot erkenning van landbouwkundige onmisbaarheid zouden indienen bij het CTB in Wageningen.

Die termijn is verstreken. Omdat het CTB geen uitspraak heeft gedaan over de onmisbare middelen, zijn ze verboden verklaard. LTO vraagt de fabrikanten snel te reageren op de brief van het CTB. De organisatie wil nog geen zwartepiet uitdelen. Maar ze vraagt zich wel af wat er precies met de aanvragen is gebeurd.

De milieubeweging vindt dat de landbouwsector krokodillentranen huilt. 'In 1990 zijn die stoffen al op de zwarte lijst gezet. De sector heeft tien jaar de tijd gehad om zich voor te bereiden op een verbod. Ze wist dat dit eraan zat te komen. Maar de afgelopen jaren heeft ze steeds weer sluiproutes bedacht om het nakende verbod te omzeilen', zegt M. Brunt van de Stichting Natuur en Milieu.

Natuur en Milieu zet vraagtekens bij de onmisbaarheid van de middelen. Want slechts een klein deel van de boerenbedrijven neemt nog zijn toevlucht tot de nu verboden bestrijdingsmiddelen. Volgens LTO komt dat omdat de chemie slechts als uiterste correctiemaatregel wordt ingezet, nadat andere (zoals biologische) middelen faalden. Door het verbod komen ook de 'geïntegreerde teelten' in gevaar, aldus de landbouworganisatie.

De belangenvereniging van fabrikanten van bestrijdingsmiddelen Nefyto zal binnen twee weken een besluit nemen over een hernieuwde aanvraag bij het CTB. Maar sommige fabrikanten willen niet veel moeite doen en mikken liever op Europese erkenning. Want indien de EU zekere middelen goedkeurt, mag ook Nederland ze niet weigeren. Nefyto klaagt vooral dat Nederland vooruitloopt op Europese regels voor landbouwgif. Ook LTO verwacht dat de verboden middelen binnen een paar jaar weer met een EU-brevet worden toegestaan.

Het CDA heeft al alarm geslagen bij staatssecretaris Faber van Landbouw. De partij vraagt zich af wat boeren moeten doen als de aardappelziekte phitophtora uitbreekt en herinnert de staatssecretaris ook aan haar uitspraak dat er geen teelten mogen verdwijnen. Ook de VVD veroordeelt het verbod. De PvdA meent dat de sector tien jaar de tijd heeft gekregen om milieuvriendelijke alternatieven te vinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden