Interview Nick van de Giesen, hoogleraar watermanagement

Boeren in Afrika hebben jouw computer nodig voor hun weersvoorspellingen

Regen zoals deze in Lagos, Nigeria moet straks nauwkeuriger voorspeld kunnen worden. Beeld Getty

Om modellen te testen die tot betere weersvoorspellingen in Afrika moeten leiden, is veel rekenkracht nodig. Vrijwilligers wereldwijd kunnen daaraan bijdragen met hun computer, vertelt betrokken hoogleraar Nick van de Giesen. ‘Het is voor boeren erg belangrijk om te weten wanneer het gaat regenen.’

Vanaf nu kan iedere bezitter van een computer een steentje bijdragen aan het verbeteren van de weerberichten voor Afrikaanse boeren. Hij of zij kan ongebruikte rekenkracht ter beschikking stellen om modellen te testen die er uiteindelijk voor moeten zorgen dat neerslag in Afrika nauwkeuriger kan worden voorspeld. Onderzoekers van de TU Delft zijn begonnen met de berekeningen, waarbij ze gebruikmaken van deze gecombineerde, gedoneerde rekenkracht.

Nauwkeurige voorspellingen van de neerslag zijn cruciaal voor Afrikaanse landbouwers. De huidige prognoses zijn vooral gebaseerd op satellietgegevens. Die zijn niet accuraat genoeg om te gebruiken op lokaal niveau. Een satelliet kan wolken registreren, maar niet aangeven of het daadwerkelijk regent. Voor secuurdere prognoses zijn weerstations op de grond nodig.

De Delftse hoogleraar watermanagement Nick van de Giesen heeft samen met een Amerikaanse collega een organisatie (Tahmo) opgezet die de afgelopen jaren met financiële steun van onder meer de Wereldbank en IBM zo’n vijfhonderd meetstations in twintig landen ten zuiden van de Sahara heeft weten te plaatsen.

Met de gegevens van grondstations en van satellieten willen ze modellen testen, die uiteindelijk moeten leiden tot betere en nauwkeuriger weersvoorspellingen. Daarvoor is veel rekenkracht nodig. Die kan geleverd worden met behulp van de World Community Grid van IBM. Door een gratis softwareprogramma te downloaden kunnen vrijwilligers rekenkracht van hun computer afstaan om voorspellingsmodellen te testen.

Regenvoorspellingen voor de volgende dag zijn in Afrika net zo onbetrouwbaar als die in Nederland voor over tien dagen, zegt Van de Giesen. ‘Mensen luisteren dan ook nauwelijks naar het weerbericht. Terwijl het voor boeren erg belangrijk is om te weten wanneer het gaat regenen. Ze willen weten wanneer ze het best kunnen oogsten, wanneer ze de oogst het best kunnen laten drogen. Boeren zijn zuinig met kunstmest en willen niet dat alles wegspoelt als ze net hebben gestrooid. Of neem boeren die hun koeien een anti-tekenmiddel hebben gegeven – na een harde regenbui kunnen ze opnieuw beginnen.’

Nick van de Giesen. Beeld TU Delft

Zijn neerslagpatronen in Afrika anders dan in Europa?

‘De neerslag in Afrika is vergelijkbaar met zomerse regenbuien in Europa. Buien die zomaar ergens beginnen, die moeilijk te voorspellen zijn. Regen kan heel plaatselijk zijn: de ene kant van een stad kan onder water staan, terwijl de andere kant droog is. Met de huidige weermodellen voor Afrika hebben we een resolutie van tientallen kilometers. Dan zie je niet goed wat er gebeurt. Als je een menselijk gezicht in één pixel weergeeft, zie je ook geen details.’

Hoe nauwkeurig kan dankzij de grondstations naar het weer worden gekeken?

’We streven uiteindelijk naar eenzelfde dichtheid als in Nederland. Dat zou in Afrika onder de Sahara neerkomen op 20 duizend stations. In sommige landen zal dat niet lukken. In landen als Kenia en Ghana komen we al aardig in de buurt: daar hebben we een station per 1000 vierkante kilometer.’

Hoe zorgt u dat het systeem ook op de lange duur blijft functioneren?

‘Ik heb veel wetenschappelijke projecten in Afrika gedaan, weerstations geïnstalleerd en mensen opgeleid. Telkens als het project voorbij was, betekende het vaak ook het einde van de waarnemingen, de metingen en het materiaal. De grondstations moeten onderhouden worden. Daarom staan de meeste stations bij scholen. We proberen onderwijzers ertoe te bewegen af en toe te kijken of alles nog in orde is. We zullen een bedrag vragen aan commerciële bedrijven of organisaties die onze data willen gebruiken. Voor overheden en de wetenschap zijn die gratis.’

Wanneer kunnen de boeren het eerste goede weerbericht tegemoetzien?

‘Ik verwacht dat we de eerste voorspellingen binnen een jaar kunnen doorgeven aan de meteorologische instituten van Kenia en Ghana. We gaan nu gegevens van de afgelopen twee jaar doorrekenen om te kijken of de modellen goed werken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden