nieuwsboerenprotest

Boeren gaan bevoorrading supermarkten niet blokkeren, maar hebben wel acties voorbereid

Mogen protestboeren de kerstinkopen verstoren door distributiecentra van supers te blokkeren? Die vraag stond maandag centraal in een opmerkelijke rechtszaak tussen boeren en supermarkten. Opmerkelijk, omdat de boeren van de radicale Farmers Defence Force beweren helemaal nooit van plan te zijn geweest blokkades op te werpen.

Leden van de actiegroep Farmers Defence Force arriveren maandag bij de rechtbank.Beeld ANP

Desondanks doet de voorzieningenrechter in Lelystad dinsdagochtend uitspraak in het kort geding, dat is aangespannen door het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL). De brancheorganisatie voor supermarktketens stapte naar de rechter nadat de boeren hadden gedreigd de voedselvoorziening kort voor Kerst te zullen platleggen.

Volgens de advocaat van de radicale Farmers Defence Force (FDF) had die opmerking met een knipoog gelezen moeten worden. Er stond immers een smiley achter. FDF-voorman Mark van den Oever verklaarde dat hij dit bericht heeft gestuurd om de boel ‘een beetje op te stoken’. Ondanks de suggestie die zij zelf hebben gewekt, zijn de rondzingende kerstblokkades volgens de actiegroep – die vaker verwijten maakt aan aan de media – het gevolg van ‘nepnieuws’.

Toch bleek het niet uit de lucht gegrepen. Later op de dag lekte via de NOS een lijst uit met 45 distributielocaties uit waar de boeren woensdag willen demonstreren. ‘We hebben voor de zekerheid daar vergunningen aangevraagd', bevestigt Mischa Bouwer van FDF. ‘Maar de intentie die te blokkeren hebben wij nooit gehad, dat maakt de media ervan.’ 

Bouwer kan niet zeggen of ze woensdag naar alle locaties gaan als de rechter dit dinsdag niet verbiedt. ‘Het is de vraag of dat nog nodig is', zegt hij. ‘We wilden een statement maken en dat is inmiddels via de media al gelukt.’

Bij de advocaat van het CBL gaan de verklaringen van FDF er allemaal niet in. ‘Je kunt in dit land niet een ballonnetje oplaten en dan zeggen: haha, het was een grapje.’ Volgens het CBL zouden er serieuze aanwijzingen zijn voor dergelijke acties, zoals oefeningen in Noord-Holland. Het CBL wil daarom van de rechter een verbod op blokkades, met een dwangsom van 5 miljoen euro per overtreding.

De onduidelijkheid over de acties van de boeren om te komen tot ‘eerlijke handelsvoorwaarden’ met supers werd de afgelopen dagen gevoed doordat zij die voor woensdag geheim proberen te houden. In de rechtszaal wilde de advocaat vanwege het ‘verrassingseffect’ nog steeds niets loslaten over de ‘dynamische’ acties. Uit de gelekte lijst blijkt dat ze een brief met wensen willen overhandigen bij de diverse distributiecentra van de supers.

Jodenvergelijking

De Farmers Defence Force raakte vorige week in opspraak vanwege de vergelijking die voorman Van den Oever maakte tussen het lot van de Joden in de Tweede Wereldoorlog en de manier waarop boeren worden behandeld in de stikstofcrisis. Na kritiek uit onder meer eigen landbouwgelederen nam het bestuur van FDF de uitspraken niet terug, maar zei het te betreuren als mensen erdoor zijn gekwetst. ‘We zijn echter van mening dat een aantal vergelijkingen van toepassing is en zorgelijke overeenkomsten vertoont.’

Kort voor de rechtbankzitting had de FDF met andere landbouwvertegenwoordigers, verenigd in het Landbouw Collectief, maandagochtend een ontbijt met premier Rutte en Landbouwminister Schouten om te spreken over oplossingen uit de stikstofcrisis, waar zij bijna 3 miljard euro voor willen terugzien. Over de inhoud van het gesprek laten betrokkenen niets los. Rutte stelde tijdens het ontbijt naar eigen zeggen de vergelijking met de oorlog wel ‘indringend aan de orde’.

Behalve de zitting over de blokkades, was er maandag nog een tweede rechtszaak rond het stikstofdossier. De voorzieningenrechter oordeelde dat het RIVM voor 7 januari de rekenmodellen voor stikstof en alle onderliggende emissiegegevens openbaar moet maken of moet onderbouwen waarom zij dit niet wil doen.

De zaak is aangespannen door het Mesdag Zuivelfonds en de stichting Stikstofclaim, twee organisaties die twijfelen aan de stikstofgegevens van het RIVM, waarmee nu beleid wordt gemaakt waarover de boeren boos zijn. Zoals het vrijwillig inkrimpen van de veestapel rond kwetsbare natuur. Het RIVM zegt voor het einde van het jaar een beslissing te zullen nemen over het openbaar maken van de data.

LEES OOK:

Farmers Defence Force laat spierballen zien op Eindhoven Airport
Met een korte actie bij Eindhoven Airport hebben de radicale boeren van de Farmers Defence Force even hun spierballen laten zien. Ondertussen toonde Agractie op de Amsterdamse Dam vrijdag met een goed gesprek het vriendelijke gezicht van het boerenprotest. 

Hoe arm en zielig is de boer? 
De steun voor het boerenprotest lijkt logisch, want je bijt niet in de hand die je voedt. Maar wie verder inzoomt, ziet dat ‘de landbouw’ veel complexer is dan het lijkt.

Houdt Nederland nog wel van zijn varkensboer?
Het is de maand van de waarheid voor de varkenshouder. Wie aangeeft te stoppen, krijgt geld (‘warme sanering’). Wie doorgaat, wacht een onbestemde toekomst. In een serie verhalen onderzoekt de Volkskrant Nederland varkensland. Deel 1: de zes onzekerheden van de varkensboer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden