'Boekhouder van Auschwitz' verschijnt voor de rechter

De 93-jarige oud-SS'er Oskar Gröning staat vanaf morgen terecht voor hulp bij de moord op minstens 300 duizend Hongaarse Joden in het concentratiekamp Auschwitz. Het kan een van de laatste grote Auschwitz-processen in de geschiedenis worden.

De ingang van voormalig concentratiekamp Auschwitz-Birkenau Beeld afp
De ingang van voormalig concentratiekamp Auschwitz-BirkenauBeeld afp

De rechtbank in de Noord-Duitse plaats Lüneburg heeft tot eind juli 27 zittingsdagen voor de zaak uitgetrokken. Volgens zijn advocaat zal Gröning, ook wel de 'boekhouder van Auschwitz' genoemd, zelf op de aanklacht reageren.

Hoewel Gröning altijd heeft ontkend schuldig te zijn aan daadwerkelijke Jodenmoord, heeft hij wel toegegeven passieve getuige geweest te zijn van gruwelijke wreedheden, zoals de moord op een huilende baby door één van zijn collega's. 'Ik heb nooit innerlijke vrede gevonden', zei hij tien jaar geleden.

Klein radertje

Justitie verwijt Gröning dat hij op de perron van Auschwitz bagage van Joden en andere gevangenen heeft opgeruimd. Hij telde het geld en stuurde het naar de SS-centrale in Berlijn. 'Ik zou mezelf omschrijven als een klein radertje in het wiel', zei Gröning. 'Als u dat kunt omschrijven als schuld, dan ben ik schuldig. Wettelijk gezien ben ik onschuldig.'

Gröning kan voor de rechter worden gebracht, omdat de Duitse justitie sinds 2011 niet meer eist dat verdachten direct bij de moorden in de nazikampen betrokken moeten zijn geweest. Het is voldoende dat zij ertoe hebben bijgedragen dat het moorden kon doorgaan. Volgens het Openbaar Ministerie wist Gröning dat de meeste gevangenen die in het kamp arriveerden, direct na aankomst in de gaskamers zouden worden vermoord en heeft hij het naziregime economisch geholpen.

Treinrails leiden naar Auschwitz in Polen Beeld ap
Treinrails leiden naar Auschwitz in PolenBeeld ap

'Hongaren-actie'

Om juridische redenen is de aanklacht tegen Gröning beperkt tot de zogeheten 'Hongaren-actie' in de zomer van 1944. Zeker 137 transporten met Hongaarse Joden kwamen toen in Auschwitz-Birkenau aan. Van de ongeveer 425 duizend mensen in de treinen zijn er zeker 300 duizend om het leven gebracht. Als Gröning schuldig wordt bevonden, kan hij een gevangenisstraf van minstens drie jaar krijgen.

Gröning werd op 10 juni 1945 door de Britten gevangengenomen. Hij zat enige tijd vast in een vroeger concentratiekamp voor hij in 1946 naar Groot-Brittannië werd overgebracht. Hij was daar dwangarbeider, tot hij naar Duitsland mocht terugkeren. Gröning heeft in het openbaar degenen bekritiseerd die de Jodenvervolging ontkennen.

Foto genomen vlak na de bevrijding van Auschwitz door het Sovjetleger Beeld ap
Foto genomen vlak na de bevrijding van Auschwitz door het SovjetlegerBeeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden