Boekenweek 10

Lieve Wanda,


Ook te leuke ouders zijn soms ballast. Of ouders die dichten, films maken of beroemde psychiater zijn. Tegenwoordig zie je steeds vaker dat kinderen van dat soort ouders bij voorkeur in het buitenland gaan studeren. Iets anders is de ballast van ouders op zich: ondanks hun onderlinge conflicten kon ik het mijn beide ouders goed vinden, met mijn moeder denk ik gevoelsmatig iets beter, maar toch... Maar na het choquerende besef dat je opeens helemaal alleen op de wereld bent (een arme wees uit het weeshuis), kwam er bij mij een emotie waar ik niet op had gerekend: opluchting en bevrijding.


Ik heb daarna ook heel lang geleefd met het idee: wat zou mijn moeder hiervan gevonden hebben? Zij was 57 toen ze stierf. Tot er een moment kwam waarop ik dacht: dit zou zij vast en zeker afkeuren, maar dit ben ik. Dan ben je opeens geen kind meer van je ouders, maar zet je opeens zelf de lijnen uit. Volwassen worden, is een te groot en te vaak misbruikt begrip, maar daar begint het wel, denk ik: met het letterlijke verdwijnen van de ouders. Hoe heb jij dat bijvoorbeeld ervaren? Als alleen een verantwoordelijkheid, of soms ook als een last? Ik zie nu nog weleens leeftijdgenoten met hun oude ouders modderen, en dan denk ik: wat achterhaald allemaal, en ook: wat fijn dat ik daar tenminste al vanaf ben.


Liefs, Herman


Lieve Herman,


Wat je schrijft over die bevrijding door de dood van ouders begrijp ik meteen. Ik was eerst ontredderd en door verdriet overmand toen mijn vader dood was: hoe kon hij ons in de steek laten? Hij was toch de man die alles zo goed wist? En nu lag hij daar in een kist op schragen in de naargeestige kelder van de synagoge. 'Waar blijf jij nu?' dacht ik kwaad. Ik duwde onwennig de deur in de schutting open en de vrijheid sloeg me tegemoet: ik stond er wel meer alleen voor. Ik hoefde net als jij niet meer achterom te kijken of het wel goed was wat ik deed. Alles werd ook lichter en gemakkelijker.


Maar is het zo dat leeftijdgenoten van ons, die nu nog wel beide ouders hebben, zodra die dood zullen zijn nog datzelfde bevrijdende gevoel zullen ervaren? Ik denk van niet. Wel dat ze ontlast zullen zijn, omdat ze de zorg niet meer voor hun ouders hebben. Maar dat parachutemoment dat wij zo vroeg hebben ervaren, dat je leven ineens los van het vliegtuigmoederschip schiet, dat hoorde toen bij onze leeftijd. En of er voor ons, kort na die euforische tijd van een paar jaar, zich toch niet ook weer dezelfde en andere benauwenissen voordeden, takken van het leven die je in het gezicht zwiepten, die je het zicht op je richting in het bos ontnamen... hartkloppingen en andere angsten, aanvallen van eenzaamheid, het aan den lijve ervaren van het gevoel dat het leven toch niet helemaal zo was zoals je altijd in je overmoed of je dromen gedacht had... Schrijven dus.


Liefs, Wanda


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.