Boekentempels

Tijdens deze reisboekenweek vroegen wij ons af: in welke bibliotheken kun je je de héle dag vermaken? Dit zijn de zeven wereldwonderen.

Seattle, Verenigde Staten (2004)

Het is het gebouw dat het begrip bibliotheek opnieuw definieerde: de iconische Seattle Library. In 2004 bouwde het Office for Metropolitan Architecture (OMA) van architect Rem Koolhaas deze hypermoderne mediatempel. Alles waar de klassieke bibliotheek voor stond - monumentaal, donker, iets voor boekenwurmen - werd met dit gebouw op z'n kop gezet. Klassieke stenen gevels maakten plaats voor een spectaculaire tentachtige structuur van glas en staal, waardoor je van buiten al ziet wat er binnen allemaal gebeurt. Het traditionele pakhuis vol boekenkasten werd een grote open ruimte met computers, e-boeken, games, shops en chill-hoekjes. En de boeken - ja, ze zijn er nog wel - werden opgeborgen in een enorme Books Spiral. Om de woorden van The New Yorker over de opening te gebruiken: 'Thrilling from top to bottom'.


Stuttgart, Duitsland (2011)

De stadsbibliotheek van Stuttgart, een ontwerp van de Koreaanse architect Eun Young Yi, is een perfecte plek om helemaal tot rust te komen. De bibliotheek staat op tien minuten loopafstand van het centraal station. Van buiten oogt het gebouw, een kubus van beton en glazen bouwstenen, misschien niet zo aantrekkelijk, maar binnen wacht een indrukwekkend, hagelwit interieur. Laat je overweldigen door de metershoge, bijna kerkelijke entree. En door de gigantische open ruimte daarboven, omringd door boeken en trappen, met een glazen plafond dat het daglicht tot diep in de bibliotheek door laat dringen. Met in het midden, heel zen, een heuse fontein. Behalve een zeer uitgebreide collectie van boeken, muziek en films, beschikt de bibliotheek ook over fraaie wc's, speciale kindertoiletten, een ruimte om babyvoeding te bereiden én een leescafé met dakterras op de bovenste verdieping.


Minsk, Wit-Rusland (2006)

De een vindt het geniaal dat je zoiets durft te bouwen, de ander ziet het als toonbeeld van wansmaak. Hoe dan ook, de Nationale Bibliotheek van WitRusland is een must see als je in de hoofdstad Minsk bent. Ooit gehoord van een rhombicuboctahedron? Dat is namelijk de geometrische vorm die architecten Mihail Vinogradov en Viktor Kramarenko voor de bibliotheek kozen. Vanwege die opvallende vorm en zijn 72 meter hoogte is het gebouw niet te missen. Het staat even buiten het centrum in een park waar regelmatig concerten en optredens worden gehouden. Op de 22 verdiepingen tref je behalve de collectie van 2 miljoen boeken, prints, muziek- en beeldopnames ook twintig leeszalen en het Boekenmuseum. Met de grote glazen lift kun je helemaal naar boven om op het panoramadek (het enige in de stad) te genieten van het uitzicht. Als dit moderne voorbeeld van Russische staatsarchitectuur je aanspreekt, is het de moeite waard om te wachten tot het donker wordt. Dan wordt op de gevels een spectaculaire lichtshow gegeven.


Alexandrië, Egypte (2003)

De beroemdste bibliotheek aller tijden, de Bibliotheca Alexandrina, was de grootste boekentempel uit de klassieke oudheid en een van de zeven wereldwonderen. De opdracht aan het Noorse bureau Snøhetta, dat in 1989 de competitie voor het nieuwe gebouw won, was om voor 220 miljoen dollar een bibliotheek te bouwen die de legende van het rond 400 verwoeste bouwwerk voortzet. De bibliotheek, gebouwd op de plek van de oude, is een reusachtige stenen discus die in de grond lijkt te zijn geworpen. Bijzonder zijn de ligging aan een groot waterbassin, de granieten gevels met kalligrafische inscripties, de gigantische open binnenruimte (160 meter breed, 80 meter diep) en de lichtinval via de inkepingen in het ronde dak. Met ruimte voor 8 miljoen boeken, kunstgaleries, musea en een planetarium, is deze bibliotheek een compleet cultureel centrum.


Sendai, Japan (2001)

De mediatheek in de Japanse stad Sendai was de eerste die inde jaren negentig onder die naam gebouwd werd. Architect Toyo Ito (die dit jaar de Prizker Prize, de 'Nobelprijs voor architectuur' won) zag het gebouw als de belichaming van de digitalisering: een 'vloeiende' open ruimte gevat in een glazen huid met flinterdunne vloeren, die gedragen worden door een spectaculaire constructie bestaand uit dertien futuristische 'bomen'. Achter de transparante gevels vind je een keur aan boeken, muziek en grafische collecties, een expositieruimte, een bioscoop en er is een informatiecentrum voor mensen met een visuele of geluidshandicap. Beziens- en zitwaardig is ook het designmeubilair: elke verdieping werd door een andere ontwerper ingericht. Maar de mediatheek, die in 2011 een aardbeving overleefde, wordt vooral gewaardeerd als een plek waar je in rust en stilte kunt verblijven.


Seinäjoki, Finland (2012)

De Finse stad Seinäjoki, 350 kilometer noordwestelijk van Helsinki, geniet enige bekendheid vanwege zijn tango- en rockfestivals en is ook onder architectuurliefhebbers waarschijnlijk geen vreemde naam. De wereldberoemde architect Alvar Aaltoo bouwde er in de jaren zestig onder meer een kerk, een theater en het Aaltoo-centrum. Nu is er nog een reden om te gaan: de gloednieuwe bibliotheek, een ontwerp van JKMM. Het gaat hier om een uitbreiding van de oude (Aaltoo-)bibliotheek met een moderne bieb die een ware belevenis is. Een sculpturale, ruige betonconstructie, koperen gevels, waanzinnig uitzicht over het landschap, een reusachtig 'leesterras' midden in het gebouw, een lounge vol designschommelstoelen en een heel scala aan hippe zit-, kruip- en lignissen waar vooral kinderen van zullen genieten. En dan hebben we het nog niet eens over de collectie.


Birmingham, Verenigd Koninkrijk (2013)

De pas geopende bibliotheek in de Britse stad Birmingham, ontworpen door het Nederlandse architectenbureau Mecanoo, is een ontdekkingsreis op zich. In dit gebouw, bedacht als een stapel dozen verpakt in fraai metalen 'pakpapier', kun je rustig een hele dag doorbrengen. De grootste bibliotheek van Europa, met in het midden een magistrale ruimte die tot de top van het gebouw reikt, omvat een knalgele kinderbibliotheek, de muziekbibliotheek, het stadsarchief (met beroemd materiaal uit de industriële revolutie) een openlucht auditorium in Centenary Square, een expositieruimte, een filmafdeling met eenpersoons filmcabines, een vergadercentrum, leesbars aan de glazen gevels, cafés, een theaterzaal (die wordt gedeeld met het naastgelegen REP-theatre) en, helemaal bovenin, de historische Shakespeare Memorial Room. Ook als je geen zin hebt om binnen te zitten, is de bibliotheek een aanrader. De twee daktuinen waar bloemen, bomen en kruiden groeien, vormen samen een stadspark en bieden, vanwege de ligging op Birminghams hoogste heuvel, geweldig uitzicht over de stad. Tot en met december worden ter gelegenheid van de opening allerlei evenementen georganiseerd.


Lees verder op pagina V16


Vervolg van pagina V15

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden