Boekenbal: altijd weer gezellig, toch?

'Zwanger op de Veluwe en nog geen vijftien jaar', zingt Joop Visser, en dan heeft hij zijn Boekenbalpubliek helemaal mee; zelfs een 'afwasliedje' meeneuriën wil de zaal wel, maar nee, nog even wachten, Joop moet nog de verhouding tussen een moeder en een zoon bezingen....

Vond genodigde ooit een Mariabeeldje bij de post ('Mijn God', in '97), stonden er vorig jaar nepkoeien in het damestoilet ('Panorama Nederland'), ditmaal werden er huwelijksaankondigingen verstuurd, en geboortekaartjes, met roze en blauwe strikjes. 'Familie-album, ouders en kinderen in de literatuur' is het thema - omdat auteurs familie steeds vaker tot onderwerp van hun werk kiezen, aldus de eenvoudige verklaring van Henk Kraima, directeur van het organiserende CPNB (Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek).

Het vroege publiek dat zich naar de officiële opening plus aansluitend optreden van Joop Visser begeeft, kon voor wat betreft de uitdossing kennelijk weinig beginnen met het thema. De vierhonderd genodigden plus partner - later op de avond voegt zich daar nog een gezelschap van zo'n vierhonderd minder prominenten bij - steken wat grijzig af tegen de acht 'getalenteerde Butler Brothers' die de balgasten verwelkomen met grappen en grollen.

Maar: onverwachte combinaties zijn er op een andere manier. Boekenweekgeschenkschrijfster Connie Palmen zou zich van broers laten vergezellen, Jan Mulder wordt verwelkomd als de vader van Yoeri en Gerrit, allebei aanwezig. Pa Mulder (hij schreef de helft van het Boekenweekessay) komt maar met moeite door de mediahaag aan de ingang van de schouwburg. Hij glimlacht breed. 'Altijd wel weer gezellig, toch.' Harry Mulisch spreidt zijn armen, pijp in de hand: haat en nijd in de boekenwereld? Welnee, dit is altijd leuk.

In de ruimten boven de trappen hangen tafels en stoelen met overblijfselen van een gezinsmaaltijd; aan de andere zijde van de hal titels van literair werk en gipsen hoofden, als hebben de decorateurs er van tevoren mee gerekend dat de gasten altijd graag iets meenemen van het Boekenbal - hetgeen een paar jaar geleden leidde tot de verdwijning van het bronzen hoofd van Carmiggelt.

Herman Franke glimlacht. Nee, aan dat afbreken heeft hij niet mee gedaan. En nee, met het thema heeft hij nu ook niet speciaal iets, hij is 'gewoon met zijn vriendin'.

Het is zijn zijn derde of vierde bal, en al is de bescheiden schrijver niet zo'n publiekspersoon, ook hij vindt dit een leuke partij. 'Al moet ik zeggen dat ik de voorgaande bals nauwelijks werd herkend, en ik geloof dat ik dat toch leuker vind.' Zijn roman De Verbeelding won de Generale Bank Literatuurprijs 1998 en sindsdien is het allemaal toch een beetje anders, drukker.

Het zwarte gat dat hem werd voorspeld na die prijs, daar heeft hij nooit last van gehad. 'Ik schrijf gewoon door. En zit nu met deadlines voor stukken in literaire tijdschriften. Ik kan het dan ook echt niet laat maken vanavond.'

Dan begint naast hem het 22- koppig Huisvrouwenorkest Gelre de Zuiderzeeballade te spelen op zelfgemaakte huishoudelijke instrumenten. Velen zoeken een veilig heenkomen. Remco Campert (hij schreef het andere deel van het essay) had heus een beetje gelijk toen hij het boekenbal omschreef als een 'slijtageslag waarbij je de hele avond (..) de trappen van de Stadsschouwburg opklimt en afdaalt, op zoek naar 'waar het leuk is'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden