Boeken bij prijsstunter kan duur uitpakken

Steeds meer luchtreizigers kiezen voor goedkope maatschappijen. De tickets zijn inderdaad soms spotgoedkoop. Maar er zitten adders onder het gras....

Door Harry van Gelder

HET BEST BEWAARDE geheim van de prijsvechters in de luchtvaart is hoeveel tickets er voor de allerlaagste prijs weggaan. 'Vertel het nou, maak het eens transparant. Hoe is de verdeling van de tarieven in jullie vliegtuigen?', werd vorige week gevraagd aan commercieel-directeur Matthew Wells van KLM-dochter en prijsvechter Buzz.

'Gemiddeld gaat 10 à 15 procnet voor het laagste tarief weg', was het enige dat Wells kwijt wilde. Een paar uur eerder was zijn baas Floris van Pallandt iets eerlijker. 'De hoeveelheid varieert sterk. Het hangt af van de te verwachten drukte en het tijdstip van een vlucht.' Van Pallandt geeft echter toe dat ook extreme vroegboekers op drukke vluchten - op vrijdagmiddag bijvoorbeeld of rond de feestdagen - nauwelijks spotgoedkope stoelen zullen aantreffen.

Desondanks adverteren budgetmaatschappijen altijd met hun laagste prijs. Naar Londen voor 19 euro of naar Barcelona voor 29 euro. De regelmatige reiziger weet echter dat je die alleen kunt kopen als je lang van tevoren boekt. Boek je later, dan schiet de prijs omhoog. Koop je een ticket een dag van tevoren, dan moet je regelmatig meer betalen dan voor een lijndienst-stoel van KLM, Air France of British Airways.

Vrijdag was de booking-website van Ryanair lang onbereikbaar vanwege een grootscheepse actie. De Ierse prijsvechter was zo blij met de resultaten van het eerste halfjaar (een recordaantal van acht miljoen passagiers) dat ze vijfhonderduizend kaartjes, exclusief belasting en veiligheidsheffingen, gratis weggaf. Leuk, die goedkope vluchten, maar wat heb je er aan als je ze niet kunt boeken?

Wie precies wil weten hoe het prijssysteem bij de lowcost carriers werkt, moet zich verdiepen in de finesses van het zogeheten yield management. Elke luchtvaartmaatschappij heeft een club mensen in dienst die de diverse prijzen in een toestel berekent. Eén vaste prijs bestaat niet. Er zijn talloze prijzen. Zo varieert die van een vlucht Amsterdam - Londen bij Easyjet van 19 tot 187 euro.

De yield managers moeten er voor zorgen dat elke vlucht zo veel mogelijk opbrengt. Ze schipperen tussen de beste bezettingsgraad en de hoogte van de tarieven. Een vol vliegtuig met weinig betalende passagiers levert niets op. En met alleen dure stoelen krijg je geen vliegtuig vol. Tip van Van Pallandt: 'Dinsdagmiddag biedt de grootste kans op koopjes.'

De Buzz-directeur legt uit dat het voor 30 procent van de passagiers die met een prijsvechter vliegen, in het geheel niet uitmaakt waar ze naar toe gaan of met welke maatschappij ze worden vervoerd. 'Vaak willen ze hun vriendje of vriendinnetje iets aanbieden of er gewoon een weekendje tussenuit. Die groep van 30 procent is de bodem van je vliegtuig.'

De prijsvechters willen die 'bodem' uiteraard graag leggen. Om deze mensen binnen te halen, kunnen ze echter niet te ver vliegen. 'Vluchten van één, twee of drie uur zijn mooi. Langere vluchten kosten te veel om extreem lage tarieven te kunnen bieden. Want dan haal je die 30 procent nooit.'

De stunters kunnen de soms extreem lage tarieven alleen maar aanbieden door de kosten zo laag mogelijk te houden. Ze vliegen daarom meestal met hetzelfde type vliegtuig, wat scheelt in de onderhoudskosten. Piloten kunnen dan bovendien makkelijk van kist wisselen en hoeven geen tijdrovende cursussen te volgen.

Daarnaast is de productiviteit hoog. De vliegtuigen staan nauwelijks aan de grond. De ene groep passagiers is nog niet het toestel uit of de volgende stroomt binnen. Om snel te kunnen draaien, sluit Buzz het vliegtuig op Stansted niet aan op de slurf. Via twee trappen, voor en achter, is het vliegtuig eerder leeg en eerder weer vol.

Om de draaitijd kort te houden, vliegen de prijsvechters vrijwel altijd heen en weer. Een uitzondering vormt (in de toekomst) Buzz. 'Ik zie meer in een soort W', zo stelt Van Pallandt. 'Bijvoorbeeld Londen Stansted - Amsterdam - Parijs - Berlijn - Stansted.'

De lowcost carriers hebben een hekel aan het betalen van hoge start- en landingsrechten. Daarom mijdt Ryanair dure luchthavens als Schiphol. Ryanair landt bij voorkeur op de goedkopere regionale vliegvelden. De maatschappij noemt die bestemmingen echter naar de grote stad in de buurt. Zo vliegt Ryanair op Frankfurt Hahn, dat 100 kilometer ten zuiden van Frankfurt ligt. Ook Buzz kan er wat van. Vanaf Londen kun je naar Toulon/Saint Tropez vliegen. Maar voordat je het centrum van de Zuid-Franse badplaats bereikt, moet je tweeënhalf uur in de bus zitten. Kosten 60 euro.

De vaak veraf gelegen vliegvelden doen de reiskosten flink oplopen. Een treinretourtje van Stansted naar het centrum van Londen kost 22 pond (38,50 euro) per persoon. En dat is dus al gauw meer dan de prijs van een vliegticket.

Een groot nadeel van de lowcost carriers is het serviceniveau. Maaltijden of drankjes worden niet verstrekt, tenzij de klant er extra voor betaalt. Ergerlijk is het dat je bij het uitvallen van een vlucht geen geld terugkrijgt. Wel word je overgeboekt op een volgende vlucht, maar die kan soms pas een paar dagen later gaan. De maatschappijen doen in dat geval niets voor hun klant. Die moet zelf onderdak zoeken en betalen.

Ook het eventueel overboeken van vluchten kan de reiskosten flink doen toenemen. Bij KLM en British Airways kun je indien mogelijk zonder noemenswaardige kosten een vliegtuig eerder of later nemen. Zo niet bij de prijsvechters, ook al is het vliegtuig in kwestie bij lange na niet vol. Op Stansted moest een Buzz-reiziger 75 pond bijbetalen, omdat hij een vlucht eerder nam. Toch zegt Buzz-topman Van Pallandt: 'Wij willen iets meer service bieden dan de andere goedkope maatschappijen. Wij regelen een bus als je op de luchthaven komt vast te zitten omdat de laatste trein net weg is. Maar we brengen wel het dure treintarief in rekening.'

Van Pallandt denkt dat in 2010 25 procent van alle Europese vluchten door lowcost carriers zal worden gedaan. 'Een voordeel is hun imago. Ook als passagiers vlak van tevoren boeken, kopen ze eerder tickets bij Easyjet, Ryanair of Buzz in plaats van bij bijvoorbeeld KLM of British Airways. De reizigers hebben toch het idee dat de prijsstunters de laagste prijzen bieden, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden