Boek over Mata Hari gaat opnieuw open

Mata Hari stierf maandag op de kop af 84 jaar geleden voor een Frans vuurpeloton, en nog nooit is de nagedachtenis van deze danseres-courtisane-spionne zo levend geweest....

Van onze verslaggeefster Greta Riemersma

Het heropeningsverzoek is het gevolg van twee boeken die binnenkort bij de Franse uitgeverij Editions Italiques verschijnen, waaruit ondubbelzinnig zou blijken dat Mata Hari op onterechte gronden is veroordeeld. Het ene boek is een weergave van alle processtukken: Le dossier sécret du Conseil de Guerre. Het andere, geschreven door de Franse historicus Léon Schirmann, is een minutieuze studie van dat proces: Autopsie sur une machination.

Tot slot heeft Mata Hari's geboorteplaats Leeuwarden sinds gistermiddag het eerste naambordje waarop zij is vernoemd, het Mata Hariplein. Toen in 1976 op haar honderdste geboortedag een beeldje van een dansend figuurtje in de straat van haar jeugd zou worden geplaatst, leverde dat een stroom van verontruste brieven in de Leeuwarder Courant op.

Toch kreeg de gemeente ook al jaren telefoontjes van toeristen met de vraag waarom Mata Hari in Leeuwarden niet was vernoemd. 'Zij is nog steeds het symbool voor de vrouw die haar charmes gebruikt om spionage te bedrijven', aldus R. Koetje van de Adviescommissie Straatnaamgeving. B en W besloten in 1997 dat er een plein zou komen met haar naam, in hartje Leeuwarden, en gisteren was het zover.

Maar of Mata Hari inderdaad (dubbel)spionne was, zal nu voor eens en altijd duidelijk moeten worden. Haar biograaf Sam Waagenaar constateerde al in de jaren zestig dat ze geen eerlijk proces heeft gehad, en Schirmann heeft nu die gedachte onderbouwd. De afgelopen jaren ploos hij alle processtukken na en stuitte op tal van onregelmatigheden .

Het heropeningsverzoek is ingediend in opdracht van Editions Italiques, maar ook de gemeente Leeuwarden, het Fries Museum en Stichting Mata Hari doen mee. Koopmans is niet uit op eerherstel. 'Er is zo veel mystificatie en hearsay. Het is goed dat alles nog eens wordt doorgenomen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden