Boeing met tienduizend liter kerosine mist dorp op enkele kilometers 'Schinveld mag nog van geluk spreken'

Het was kwart voor negen 's avonds, seconden na de explosie. Eerst hadden Edmund Hoen en zijn vriend Willem Willems zich achter de Range Rover op het erf verschanst....

ANDRE LAMMERSE

Van onze verslaggever

André Lammerse

GEILENKIRCHEN

'Toen zijn we maar in de auto gaan zitten', vertelt Hoen de volgende dag. 'We waren volledig in paniek.' De eigenaar van het naastgelegen hondenpension realiseert zich heel veel geluk te hebben gehad. Woendagavond maakte een Amerikaans tanktoestel een fatale doorstart en stortte neer naast de Duitse luchtmachtbasis Geilenkirchen - nog geen honderd meter bij Hoen vandaan.

Maar ook de bevolking van Schinveld mag van geluk spreken, zegt Hoen. Het Zuid-Limburgse plaatsje ligt twee kilometer verderop. Het had maar weinig gescheeld of de vliegende kerosinebom was op de woonwijken van Schinveld terecht gekomen.

De vier Amerikaanse bemanningsleden van de 'stratotanker' kwamen om bij het ongeluk. Het NAVO-commandocentrum in Geilenkirchen kan geen enkele uitspraak doen over de over de oorzaak.

De Boeing, die AWACS-verkenningsvliegtuigen in de lucht van brandstof kan voorzien, had een oefenvlucht boven de Noordzee uitgevoerd. Hij zou woendagavond landen op Geilenkirchen, maar de piloot besloot kort voor de crash voor een doorstart. 'I'm going round', meldde hij aan de verkeerstoren.

Volgens plaatsvervangend commandant J. van Harmelen van de vliegbasis had het toestel geen problemen gemeld. Het zwenkte met hoge snelheid naar rechts waarop het in een bos buiten de vliegveldhekken neerstortte, tachtig meter van de Nederlandse grens.

Edmund Hoen woont pal naast de start- en landingsbaan van de NAVO-basis. Met Willems zat hij die avond tv te kijken toen ze de KC 135 zijn doorstart hoorden maken. Volgens hen draaiden de motoren op vol vermogen toen ze plotseling een stilte hoorden, vervolgens een doffe klap, gevolgd door een enorme explosie. De Boeing ontplofte met tienduizend liter kerosine aan boord, 10 procent van zijn maximum laadvermogen.

'Het hele huis stond te schudden', vervolgen Hoen en Willems hun verhaal. 'Eerst dachten we aan een aardbeving, maar toen we die vuurzee zagen, begrepen we dat het toestel was neergestort. Het was een inferno. Je kon het einde van die vuurzee niet zien.' Opvallend was, zegt het duo, dat de motoren even leken stil te vallen voor de doffe klap. 'Dat duurde een seconde of twee.'

Een delegatie van de Amerikaanse luchtmacht arriveerde donderdag om de toedracht van het ongeluk te onderzoeken. Volgens commandant Van Harmelen zal het een lang en moeizaam onderzoek worden. De brokstukken zijn in een straal van tweehonderd meter verspreid in het bos.

Van Harmelen ging donderdag iedere suggestie uit de weg dat het vliegveld in Geilenkirchen niet veilig zou zijn. 'We voldoen aan alle internationale eisen en regelgeving op dit gebied.'

Volgens de gemeente Onderbanken is de start- en landingsbaan veel te dicht op de dorpskern Schinveld gebouwd. Tussen het einde van de startbaan en de bebouwde kom van Schinveld liggen slechts enkele kilometers. Ook staan de bomen van het Schinveldse bos dicht op de startbaan. Daardoor moeten de toestellen eerder optrekken, een probleem waarover de NAVO-basis zich begin vorig jaar openlijk opwond.

'We zijn door het oog van de naald gekropen', vond burgemeester H. Meijers van Onderbanken donderdag. Burgemeester F. Jacobs van Brunssum, een gemeente die eveneens dicht bij het vliegveld ligt, liet zich in soortgelijke bewoordingen uit. 'Als het vliegtuig iets verder was neergestort, was de ramp niet te overzien geweest.'

Het CDA in de Tweede Kamer heeft staatssecretaris Van Hoof van Defensie gisteren gevraagd welke veiligheidsmaatregelen op de basis in acht worden genomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden