Boeiend experiment

Grappig, de regering komt er niet uit en vraagt ons wat zij moet doen. Gaan we eens lekker over met elkaar in gesprek.

Bert Wagendorp

De Brede Maatschappelijke Discussie (BMD) is terug. Hij heet nu Breed Maatschappelijk en Politiek Debat (BMPD), maar het doel is hetzelfde: we gaan met z’n allen debatteren over iets waar de regering alleen niet uitkomt. Gezellig.

Gisteren precies een jaar geleden ging Lehman Brothers failliet: het begin van de crisis. De president van de Amerikaanse Centrale Bank Bernanke verklaarde gisteren dat de recessie voorbij is. Maar wij weten hier wel beter. The Entertainment Group van Marco Borsato is omgevallen, dus we zitten nog diep in de shit.

De BMPD, zei minister Bos van Financiën gisteren bij het aanbieden van zijn begroting, zal moeten gaan over de vraag ‘waar de overheid zich wel en niet mee bezig moet houden’. We moeten heroverwegen, herontwerpen en beweging brengen in ‘wat vastgeroest zat’.
En rond 2020 moeten we zo uitkomen bij de vijf S’en: Slimmer, Socialer, Schoner, Solide en Solidair. Daar kan een mens niet tegen zijn.

Opmerkelijk is het wel.

Vroeger stemde je op de partij waarvan het programma je het meest aanstond. Als je genoeg medestanders had, kwam jouw partij in de regering, en daar gingen ze dan proberen zo veel mogelijk plannen uit het programma te realiseren.

Dat is nu dus allemaal niet meer zo. Nu stem je op een partij en met een beetje mazzel komt jouw partij in de regering. Die regering vraagt dan aan jou wat ze moet doen. Het is een mooi democratisch perpetuum mobile waarin burger en regering elkaar lekker bezighouden.
Rita Verdonk schommelt in de peilingen tussen de nul en de halve zetel, maar ze kan haar partij ToN net zo goed opheffen. De interactieve democratie die Verdonk voor ogen had, is straks een feit en hij heet BMPD.

Ik verwacht binnenkort de opening van een regerings-twitteraccount waarop iedereen zijn beleidsvoorstellen kan twitteren – er is sinds de BMD over kernenergie in de jaren 1981-1983 natuurlijk wel het een en ander veranderd en we hoeven echt niet meer samen te scholen in buurthuizen en andere zweethokken.

Behalve de BMPD zal het beleid de komende jaren ook worden vormgegeven door talloze ambtenarencommissies, die gaan bekijken of vijf ministeries niet genoeg is en hoe het zit met de hypotheekrenteaftrek.

Jazeker, daar is het H-woord. Niets is meer heilig in de nieuwe ambtenaren-burgerconsultatiedemocratie. We gaan taboes doorbreken, aldus Wouter Bos in NRC Handelsblad, en ‘heftige keuzes’ maken. Wouter Bos was er altijd al voor om iets aan de absurde Nederlandse hypotheekaftrek te doen, dus we weten op één punt wat hij bedoelt met ‘heftige keuzes’.

Even recapituleren: de regering vraagt ons mee te doen aan een BMPD, maar de voorwaarde is wel dat we taboes gaan doorbreken en heftige keuzes gaan maken.
‘Wij zijn het eerste kabinet dat over zo’n breed spectrum talloze taboes gaat doorbreken’, zei Bos trots in NRC.

Daarom mogen we van hem het kabinet ook geen lafheid verwijten.

Het kabinet heeft nog geen taboes doorbroken en weet ook nog niet welke dat precies zullen zijn, ook al omdat de taboes van de PvdA die van het CDA niet zijn en andersom. Maar niettemin klopt het zich alvast op de borst vanwege de taboedoorbrekende opstelling.
Mij best, een positief zelfbeeld is essentieel.

De crisis, denken PvdA en CDA, biedt kansen om langgekoesterde wensen van hervorming en vernieuwing te realiseren, die tot dusver door een meerderheid van de bevolking werden weggehoond.

Als ik het allemaal goed begrijp, is het de bedoeling dat de burger nu via de BMPD tot revolutionaire vernieuwingsvoorstellen komt, die hij tot dusver altijd afwees, zoals beperking van de hypotheekrenteaftrek.

Bij gebrek aan interne overeenstemming organiseert de coalitie zijn eigen revolutie van onderop. Misschien lijkt het in de verte wel een beetje op Mao’s Culturele Revolutie.
Ik weet niet zeker of het gaat werken, maar een boeiend experiment is het wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden