Nieuws Me Too

Boegbeeld pro-feministische mannenbeweging valt in eigen zwaard

Het academisch boegbeeld van de internationale, pro-feministische mannenbeweging is in zijn eigen zwaard gevallen. Michael Kimmel, hoogleraar sociologie aan Stony Brook Universiteit in New York, wordt beschuldigd van seksuele intimidatie van vrouwelijke studenten en collega’s.

Michael Kimmel

Kimmel heeft zijn positie opgegeven in het bestuur van Promundo, een organisatie die wereldwijd mannen bewust maakt van gendergelijkheid en geweld tegen vrouwen tegengaat. Op eigen verzoek ziet hij er bovendien vooralsnog van af een belangrijke prijs in ontvangst te nemen van de Amerikaanse vereniging van sociologen.

De Jessie Berhard Award was hem toegekend voor zijn levenslange verdiensten op het gebied van gender- en mannenstudies, waarmee hij ‘de rol van vrouwen in de samenleving volledig in het blikveld van de sociologie heeft gebracht’. In een verklaring heeft hij voorgesteld de uitreiking een half jaar op te schorten, zodat iedereen die slachtoffer meent te zijn van ‘onethisch gedrag’ naar voren kan treden en een klacht kan indienen. Tot nu toe gaat het grotendeels om anonieme, weinig concrete geruchten.

Weinig steun

Hoewel zijn werkgever tot nu toe zwijgt en geen stappen heeft ondernomen, ondervindt Kimmel in zijn professionele, pro-feministische omgeving weinig steun. Er bestaat grote huiver om getuigenissen van seksuele intimidatie in twijfel te trekken en slachtoffers niet op hun woord te geloven.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit de verklaring die Promundo heeft uitgegeven. Het bestuur toont zich ‘diep bezorgd’ over de beschuldigingen. Hoewel die ‘onderzocht moeten worden’, wordt ‘op de allereerste plaats benadrukt dat wij naast vrouwen staan die het slachtoffer zijn van geweld en intimidatie’. Promundo – altijd kritisch over mannelijk wangedrag  wil daar kennelijk niet al te omzichtig mee omgaan nu het iemand uit eigen kring betreft.

Mannen in machtsposities

Nog sterker klinkt die benadering door in de reactie van MenEngage Alliance, zusterorganisatie van Promundo en een internationaal netwerk van organisaties die met mannen en jongens werken. MenEngage ‘staat naast degenen die moedig naar voren zijn gekomen, ook zij die anoniem zijn gebleven’, en acht het niet nodig ‘te wachten tot iemand formeel schuldig is verklaard’. Benadrukt wordt dat ‘mannen in machtsposities’ nu eenmaal vaak ‘hun invloed misbruiken door anderen systematisch te manipuleren en te dwingen’, vaak ook op seksueel gebied.

De 66-jarige Kimmel staat internationaal bekend als voorloper in het bestuderen van mannelijkheid en de kwalijke, vrouwonvriendelijke gevolgen van ‘hegemonistische mannelijkheid’. Hij richtte het blad Men and Masculinities op en is de belangrijkste woordvoerder in de VS van de National Organization for Men Against Sexism. Op zijn website omschrijft hij zichzelf als ‘al meer dan dertig jaar activist voor gendergelijkheid’.

Weinig duidelijkheid

Een bron uit de omgeving van Kimmel bevestigt tegenover de Volkskrant dat er wel degelijk ‘geloofwaardige beschuldigingen’ zijn, maar over het wat en hoe geven openbare bronnen weinig duidelijkheid, ook niet op sociale media.

Het blad Chronicle for Higher Education hoorde van een oud-student, die anoniem wil blijven, dat Kimmel haar tweemaal – eenmaal tijdens haar studie en eenmaal daarna – zou hebben voorgesteld het bed te delen. ‘Zij zei dat hij haar complimenteerde met haar uiterlijk en veronderstelde dat zij hard zou moeten werken om mensen te bewijzen dat zij niet had bereikt wat zij had bereikt door met iemand naar bed te gaan’. De oud-studente, ietwat tegenstrijdig: ‘Ik denk dat hij dacht hulpvaardig te zijn.’

Geruchtencircuit

Nog vager is de uitspraak van een vrouwelijke socioloog (ook anoniem), die volgens The Chronicle zegt gehóórd te hebben van collega’s dat er ‘in het geruchtencircuit’ verhalen gingen over seksuele avances door Kimmel.

De enige die openlijk en uitvoerig een boekje opendoet over Kimmel is Bethany Coston, wetenschappelijk medewerker vrouwenstudies aan de Virginia Commonwealth University in Richmond. ‘Ik wil niet langer zwijgen over Michael Kimmel’ heet het door haar/hem via Twitter verspreide relaas (Coston is transgender en wil ook taalkundig genderneutraal blijven).

Voortrekken

Uit het verhaal van Coston, die als student zes jaar nauw met Kimmel samenwerkte, blijkt eigenlijk niets over seksueel lastigvallen van vrouwen. Het meest concreet is de beschuldiging dat de hoogleraar mannelijke studenten voortrok. Zij zouden betaalde opdrachten hebben gekregen, terwijl de vrouwen (tot wie Coston toen nog behoorde) werden geacht hun onderzoekswerk onbetaald te doen.

Onder de aantijging ‘expliciete seksuele praatjes’ wordt vermeld hoe Kimmel ooit tijdens een college zei dat ook ‘goede feministische mannen’ in de fout kunnen gaan. Hijzelf bijvoorbeeld had eens ‘onwillekeurig’ naar het laag uitgesneden T-shirt van een student met grote borsten gekeken.

Onder het kopje ‘Homofobie’ citeert Coston als bewijs daarvan een studieboek uit 2012, waarin Kimmel schrijft dat homoseksuele mannen veel vaker seks hebben dan hetero’s en lesbische vrouwen.

Derde persoon meervoud

Onder het kopje ‘Transfobie’ wordt een incident beschreven tijdens een college, waarin de studenten Kimmel hadden gevraagd van hen allen het persoonlijk voornaamwoord te noteren waarmee zij aangesproken wensten te worden. Sommige transgenders en queers in de VS verwerpen het gebruik van he/his en she/her, en willen worden aangeduid met ‘they’ en ‘their’, dus de vorm die algemeen geldt als derde persoon meervoud. Kranten als de The Washington Post en The New York Times geven in incidentele gevallen toe aan die wens.

Kimmel had (‘met tegenzin’, volgens Coston) de studenten hun zin gegeven, maar had na afloop tegen een student gezegd dat ‘they’ in enkelvoudige vorm taalkundig niet correct is, en daarom eigenlijk niet kan.

Machtsvertoon

De lat ligt kennelijk hoog voor een hoogleraar gender- en mannenstudies. Dat blijkt ook als Kimmel voor de voeten wordt geworpen ooit trots aan studenten te hebben laten horen dat Jane Fonda zijn voicemail had ingesproken. Machtsvertoon, volgens Coston.

Coston verwijt Kimmel een ‘seksistische, tweedegolf-feministische, trans-exclusieve’ manier van denken. Hij/zij zegt al die tijd te hebben gezwegen uit vrees dat Kimmels wraak zijn/haar kansen op een baan zou kunnen schaden. Ook was Coston bang niet te worden geloofd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.